DUYÊN ÂM BÊN HỒ TÂY - Chương 32: Đường dây săn đất
Ngày mười bốn tháng mười một, Thư và Hằng tới nhà bà mối Tuyết. Bà Tuyết ở trong một con ngõ nhỏ cách nhà Thư không xa, nhà một tầng, trước cửa có mấy…
Nội dung chương
Ngày mười bốn tháng mười một, Thư và Hằng tới nhà bà mối Tuyết.
Bà Tuyết ở trong một con ngõ nhỏ cách nhà Thư không xa, nhà một tầng, trước cửa có mấy chậu cây cảnh. Từ sau buổi bà tới nhà Thư xin lỗi và cho số điện thoại của vợ Bảo, Thư chưa gặp lại bà. Cô biết bà tránh mặt vì áy náy. Trước khi tới, cô gọi điện trước, nói rõ rằng cô tới không phải để trách móc, mà để hỏi cho hết những điều còn chưa rõ, để không ai phải mang thêm một nỗi oan không đáng có.
Bà Tuyết đón hai người ở cửa, tay cứ xoắn vào nhau. Bà pha trà, rót ra rót vào đến hai lần mới ngồi xuống được.
- Cô biết cháu tới vì chuyện gì rồi. - Bà nói. - Mấy hôm nay cô ngủ không yên. Cháu cứ hỏi đi. Cô biết tới đâu, cô nói hết tới đó. Giấu nữa thì cô tự khinh mình.
Thư đặt cuốn sổ tay lên bàn, mở sẵn một trang mới. Cô hỏi chậm rãi, từng việc một, theo đúng thứ tự thời gian.
Việc đầu tiên là chuyện phong bì năm 2021. Bà Tuyết kể, khi ấy có một người đàn ông lạ mặt tới tìm bà. Người ấy nói là người quen của một gia đình ở phía Bắc Ninh, có cháu trai làm môi giới bất động sản, tính tình hiền lành, muốn nhờ bà giới thiệu cho một cô gái tử tế ở ven hồ để qua lại nghiêm túc. Người ấy dúi cho bà một phong bì dày, nói là tiền cảm ơn theo lệ của nhà trai, nhờ bà để tâm giúp. Bà nhận, phần vì đó là lệ thường trong nghề mai mối ở khu này, nhà nào giới thiệu thành công cũng có chút quà cáp. Phần khác vì người đàn ông ấy nói năng rất đàng hoàng. Giấy tờ tùy thân của Bảo đưa cho bà xem khi ấy cũng không có gì đáng ngờ. Bà hoàn toàn không biết Bảo đã có vợ con ở Bắc Ninh. Nếu biết, bà nói, có cho thêm gấp mười lần phong bì ấy bà cũng không làm.
Việc thứ hai là chuyện của Đức Anh năm 2023. Bà Tuyết nói rõ, mối ấy không có phong bì nào cả, cũng không có người trung gian nào. Đức Anh là con của một người bạn cũ của bà, bà tự chọn, tự giới thiệu cho nhà Thư, trong lòng còn mang ý nghĩ muốn bù lại một nỗi áy náy mà chính bà lúc ấy chưa gọi tên được. Sau này bà mới hiểu, đó là linh cảm áy náy mơ hồ từ vụ của Bảo, dù khi ấy bà chưa biết Bảo lừa đảo.
Việc thứ ba là chuyện của Khải. Bà Tuyết cúi đầu một lúc lâu mới nói tiếp được. Khải cũng không trực tiếp tới gặp bà ngay từ đầu. Cũng là một người trung gian khác tới trước, xưng là người trong họ, đưa phong bì và nhờ bà nói tốt cho một người cháu làm giám đốc công ty du lịch, gia cảnh đàng hoàng, chỉ vì mải làm ăn nên lỡ thì. Bà thấy Khải tới nhà Thư ăn nói lễ phép, quà cáp chu đáo, công việc nghe cũng sáng sủa, nên bà tin. Bà không hề biết Khải là em họ của Bảo. Bà cũng không hề biết gì về giấy tờ đất hay chuyện ủy quyền. Tới khi Khải gặp tai nạn rồi chuyện vợ của Bảo tìm tới tận nhà bà, bà mới chắp nối được các mảnh với nhau và hiểu ra mình đã bị người ta dùng như một tấm bình phong sạch sẽ cho một việc bẩn thỉu tới mức nào.
- Cô làm mối mấy chục năm ở khu này. - Bà Tuyết nói, mắt nhìn xuống chén trà đã nguội. - Cô cũng ham chút tiền cảm ơn như ai. Nhưng cô chưa bao giờ bán một đứa con gái cho kẻ lừa đảo mà biết trước nó là kẻ lừa đảo. Cô chỉ xin cháu một điều, là đừng để mẹ cháu nghĩ cô đã cấu kết với chúng nó mà hại nhà cháu. Nghĩ thế, cô chết cũng không nhắm mắt được.
Thư gấp sổ lại một lúc, rồi mở ra, viết một dòng ngay dưới những ghi chép vừa rồi. Cô viết chậm và rõ, cố ý để bà Tuyết nhìn thấy: bà Tuyết vô tội, bị đường dây lợi dụng qua người trung gian, không biết thân phận thật của Bảo và Khải.
- Cháu tin bà. - Thư nói. - Và cháu viết rõ vào đây, để sau này nhà cháu có làm hồ sơ gì, cũng không ai được phép kéo bà vào cùng với chúng nó. Bà có phần lỗi vì đã nhận phong bì mà không tìm hiểu kỹ. Phần lỗi ấy bà đã tự nhận rồi. Nhưng bà không phải người của đường dây. Chuyện này phải nói cho rõ, không oan cho ai mới công bằng được.
Bà Tuyết nghe tới đó thì khóc. Bà khóc không thành tiếng lớn, chỉ lấy tay áo chấm nước mắt liên tục, vai rung lên từng đợt. Hằng ngồi cạnh khẽ đẩy hộp khăn giấy về phía bà.
Từ những đầu mối trong tin nhắn của Khải, từ lời bà Tuyết và từ cuộc nói chuyện trước đó với vợ của Bảo, bức tranh toàn cảnh của đường dây săn đất lúc này đã hiện ra trước mắt Thư đầy đủ và rõ ràng. Không còn chỗ nào phải đoán nữa.
Bảo và Khải là anh em họ. Mẹ của Bảo là chị ruột của mẹ Khải. Cách làm của chúng nó đã thành một kịch bản quen tay. Đầu tiên là tìm những gia đình có đất giá trị ở ven hồ mà trong nhà chỉ còn phụ nữ: một bà mẹ già, một người mẹ góa chồng, một cô con gái chưa chồng. Những nhà như thế vừa có tài sản lớn, vừa thiếu một người đàn ông trong nhà để đứng ra cứng rắn trong các thủ tục giấy tờ, lại vừa chịu áp lực rất thật từ họ hàng và hàng xóm về chuyện gả chồng cho con gái. Sau đó, chúng cho người đóng vai con rể tương lai tiếp cận qua mai mối, nhất quyết phải qua mai mối có phong bì trung gian, để mọi chuyện trông như một mối duyên bình thường do người quen giới thiệu, không ai nghi ngờ. Người được chọn đóng vai ấy phải ăn nói dễ nghe, quà cáp chu đáo, công việc nghe sáng sủa. Rồi dẫn dắt tới hôn sự. Đám cưới, hoặc ít nhất là lễ dạm ngõ và ăn hỏi, là cái mốc hợp thức hóa vị trí của hắn trong gia đình. Chỉ sau khi đã thành người nhà trên danh nghĩa, giấy tờ đất mới được đưa ra, dưới những lý do rất êm tai: lo thủ tục cho tiện, sang tên để vay vốn làm ăn, ủy quyền để người trẻ chạy giấy tờ thay người già. Ký xong một lần là mất. Đất ven hồ đổi chủ qua những chữ ký đặt xuống trong lúc gia đình đang bận rộn và tin tưởng nhất.
Trong những tin nhắn và lời kể mà Thư có được, ngoài nhà cô, chỉ có một gia đình nữa được nhắc tới rõ ràng. Đó là một gia đình ở phường bên, cũng ở ven hồ, cũng chỉ còn phụ nữ trong nhà. Năm hai nghìn không trăm hai mươi hai, họ đã mất trắng một phần đất theo đúng kịch bản này. Người con gái của nhà ấy tới nay vẫn sống trong ân hận và không dám kiện tụng gì vì xấu hổ, vì sợ chuyện mình bị con rể hụt lừa sẽ thành lời ra tiếng vào cho cả đời còn lại.
Thư ghi lại chuyện của gia đình ấy đúng ba dòng trong sổ. Không tên tuổi. Không địa chỉ. Không thêm một chi tiết nào ngoài năm và cách thức bị lừa.
Hằng nhìn cô ghi, khẽ hỏi.
- Mày không định tìm tới nhà ấy à? Nếu họ chịu lên tiếng cùng nhà mày, hồ sơ sẽ mạnh hơn nhiều.
- Không. - Thư lắc đầu ngay. - Tao biết tới họ là để hiểu cách đường dây này làm việc, để làm bằng chứng cho cơ chế của nó thôi. Người ta đã chọn im lặng vì xấu hổ suốt mấy năm nay. Tao không có quyền lôi người ta ra ánh sáng chỉ để hồ sơ của nhà mình mạnh hơn. Nhà mình còn giữ được đất, còn họ thì đã mất rồi. Đến tìm họ lúc này, dù nói là để giúp, cũng là khơi lại vết thương của người ta. Tao không làm thế.
Cô viết thêm một dòng dưới ba dòng vừa rồi: chỉ nhắc làm bằng chứng về cách làm của đường dây, không mở thêm việc riêng với gia đình ấy.
Buổi tối hôm đó, nhà Thư họp kín sau bữa cơm. Cửa ngõ khóa sớm. Trên bàn gian giữa chỉ có bốn người: bà Sen, bà Lan, Thư và một tập hồ sơ bìa cứng mà Thư đã bắt đầu gộp lại trong hai ngày qua. Trong tập hồ sơ ấy có ảnh chụp bộ giấy ủy quyền của Khải, ảnh chụp tin nhắn giữa Khải và Bảo. Có bản ghi chép lời của vợ Bảo, cùng ảnh chụp giấy đăng ký kết hôn của vợ chồng Bảo mà chị đã gửi. Có ghi chép lời của bà Tuyết về hai lần phong bì qua trung gian, và ba dòng ngắn gọn về gia đình ở phường bên bị lừa năm 2022.
Bà Lan là người khóc trước. Bà khóc ngay khi nhìn thấy bìa hồ sơ ghi tên hai kẻ ấy ở trang đầu.
- Mẹ là người mời bà mối vào nhà này hai lần. - Bà nói, giọng đứt quãng. - Lần Đức Anh thì còn là người tử tế. Lần Khải, chính mẹ sốt ruột, chính mẹ giục con gật đầu cho yên chuyện họ hàng. Nếu hôm ấy xe nó không lật, nếu con ký vào tờ giấy ấy vì nể mẹ, thì nhà này mất đất, con thì mang tiếng cả đời. Mẹ suýt đẩy con gái mình vào bẫy mà mẹ không hề biết.
Thư ngồi xuống cạnh mẹ, nắm lấy tay bà. Tay bà Lan lạnh và run.
- Mẹ đừng nói thế nữa. Mẹ sốt ruột vì thương con, vì sợ con lỡ thì, vì họ hàng nói ra nói vào. Điều ấy không làm mẹ thành người có lỗi với con. Người có lỗi là những kẻ đã biến nỗi lo rất thường của một người mẹ thành cái bẫy. Từ nay nhà mình chỉ ghi nhớ một điều thôi: đất này, nhà này, không bán trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Không ai được dùng chuyện cưới xin của con, chuyện dớp, chuyện vía, để ép nhà mình ký bất cứ giấy tờ gì nữa.
Bà Sen ngồi ở đầu bàn, bình tĩnh lạ thường suốt buổi họp. Bà nghe con gái khóc, nghe cháu gái nói, tay lần chuỗi hạt chậm rãi, không chen vào một lời nào cho tới khi mọi việc đã được nói xong. Bà là người chốt lại buổi họp bằng một quyết định được cả nhà gật đầu theo. Toàn bộ giấy tờ, ghi âm và ảnh chụp từ nay gộp thành một hồ sơ duy nhất của gia đình, cất cùng chỗ với giấy tờ đất, để dành cho tới khi cần dùng tới. Hồ sơ ấy không tung ra ngoài, không kể lể với họ hàng, không làm ầm lên khi lễ của Thư còn chưa làm xong. Việc của người sống sẽ xử lý bằng giấy tờ của người sống, vào lúc thích hợp. Còn lúc này, giữ nhà và giữ người là việc trước nhất.
Rồi bà Sen nhìn quanh gian nhà, nhìn lên bàn thờ gia tiên ở gian giữa, nhìn ra khoảng sân tối ngoài cửa, và nói một câu làm cả nhà im lặng.
- Người sống lừa nhau, người chết giữ nhà. Đời này nợ nần đảo ngược hết cả.