DUYÊN ÂM BÊN HỒ TÂY - Chương 41: Con gà mua nhầm
Sáng mùng ba tháng mười hai, trời lạnh buốt ngay từ lúc mặt trời chưa lên khỏi mặt hồ. Thư tỉnh dậy khi đồng hồ mới chỉ hơn năm giờ. Cô nghe tiếng bà Lan…
Nội dung chương
Sáng mùng ba tháng mười hai, trời lạnh buốt ngay từ lúc mặt trời chưa lên khỏi mặt hồ.
Thư tỉnh dậy khi đồng hồ mới chỉ hơn năm giờ. Cô nghe tiếng bà Lan lách cách dưới bếp, tiếng bà Sen ho khẽ ở phòng bên. Chỉ còn một ngày nữa là tới đêm lễ. Cô không ngủ lại được, bèn khoác áo xuống nhà.
Gian ngoài đã sáng đèn. Trên chiếc bàn gỗ dài, bà Lan bày sẵn tờ giấy ghi danh sách chuẩn bị, nét chữ cẩn thận và hơi run ở những dòng cuối. Bảy hạng mục. Hình nhân rơm và bộ quần áo nam mới. Gà trống thiến. Xôi gấc đỏ. Cành dâu tằm tươi. Chỉ tơ hồng dài đúng một mét. Kéo đồng tôi lửa chu sa. Bài văn khấn của sư cô.
Thư đọc lại từng dòng. Hình nhân rơm đứng dựa vào tường, chưa mặc áo. Bộ quần áo nam mới may treo trên mắc ngay bên cạnh, phẳng phiu. Cuộn chỉ tơ hồng nằm trong đĩa nhỏ. Chiếc kéo đồng đặt trong hộp gỗ, lưỡi kéo bọc vải đỏ. Cành dâu tằm tươi dựng ở góc cửa, lá còn xanh. Xôi gấc thì tối mai bà Lan mới đồ mẻ chính, còn mẻ thử mấy hôm trước đã đỏ và dẻo như ý.
Chỉ còn một thứ chưa có mặt trong gian ngoài. Con gà.
Bà Lan đứng ở cửa bếp, tay cầm điện thoại, mặt tái đi thấy rõ.
- Người ta vừa mang gà tới rồi con ạ. Mẹ ra xem thì thấy không đúng.
Thư bước nhanh ra sân. Người quen được nhờ mua hộ đang đứng cạnh chiếc lồng tre dưới gốc khế, vẻ mặt ngượng ngùng. Trong lồng là một con gà trống to, mào đỏ dựng, thỉnh thoảng lại gáy vang cả sân. Nó đẹp, khỏe, và là gà trống tốt để cúng lễ thông thường.
Nhưng nó không phải gà trống thiến.
Sư cô đã dặn đi dặn lại: phải là gà trống thiến, không được lấy gà trống thường thay vào, vì con gà làm lễ thông linh, sai một chi tiết là sai cả ý nghĩa. Vậy mà tới sáng cuối cùng, trục trặc lại rơi đúng vào một thứ tưởng như dễ nhất.
Bà Lan cuống lên, giọng lạc đi.
- Giờ làm sao hả con? Mai là lễ rồi. Hay là cứ dùng tạm, rồi khấn xin các ngài thông cảm?
Thư lắc đầu. Cô biết mẹ nói vậy chỉ vì hoảng, chứ chính mẹ mấy hôm nay cẩn thận hơn ai hết. Cô đặt tay lên vai mẹ, giữ giọng mình thật bình tĩnh.
- Không dùng tạm được đâu mẹ. Sư cô dặn thế nào thì mình làm đúng thế ấy. Còn cả ngày hôm nay cơ mà. Để con ra chợ tìm.
Người mua hộ rối rít xin lỗi, nói ở hàng quen người ta cam đoan là gà thiến, tới lúc mang về soi kỹ mới biết bị nhầm, giờ quay lại thì hàng ấy đã bán hết từ sớm. Bà Sen từ trong nhà chống tay vào khung cửa nhìn ra, nghe hết chuyện, chỉ nói một câu gọn lỏn.
- Nhầm thì mua lại. Việc của người khuất còn không xuề xòa được, huống chi việc ngay trước mắt mình.
Câu nói của bà làm cả sân lặng đi một nhịp. Bà Lan hít sâu, gật đầu, quay vào nhà lấy áo khoác. Đúng lúc ấy Hằng tới, trên tay cầm túi bánh mì cho cả nhà ăn sáng. Nghe Thư kể vắn tắt, Hằng nhét vội túi bánh vào tay bà Sen, xắn tay áo lên.
- Đi luôn bây giờ. Chợ ven hồ sáng sớm còn đông hàng, chậm một chút là hết gà đẹp thật đấy.
Hai người ra chợ khi trời còn xám, sương hồ lạnh tới mức Thư phải kéo khăn quàng sát cổ. Chợ buổi sáng đông nghẹt, tiếng mặc cả và mùi khói bếp rất đời thường. Điều ấy khiến Thư có cảm giác lạ: đêm mai trong nhà cô sẽ diễn ra buổi lễ tiễn một người đã khuất hơn năm mươi năm. Còn sáng nay cô vẫn phải chen vào khu chợ này để tìm cho đúng một con gà trống thiến.
Hàng gà đầu chợ chỉ còn gà mái và mấy con gà trống thường. Người bán nghe Thư hỏi, lắc đầu ngay.
- Gà thiến mùa này hiếm, cô ạ. Phải dặn trước. Người ta nuôi để dành cúng lễ cuối năm, không phải lúc nào cũng có sẵn đâu.
Hàng thứ hai cũng không có. Hàng thứ ba có một con, nhưng nhỏ và gầy, đứng ủ rũ trong lồng. Hằng lắc đầu với Thư.
- Con này không được. Mình mua để làm lễ đàng hoàng, không phải mua cho có.
Thư đồng ý. Sơn đã chờ hơn năm mươi năm, Nhàn đã chờ hai mươi ba năm, cô đã chịu đựng năm năm. Một buổi sáng chạy chợ lạnh buốt không là gì so với những khoảng chờ ấy.
Hai người đi sâu vào cuối chợ. Một bà bán hàng lớn tuổi nghe Thư trình bày cẩn thận bèn gật đầu, kéo từ phía sau ra một chiếc lồng riêng.
- Nhà có lễ quan trọng phải không? Tôi còn đúng một con gà trống thiến, nuôi từ đầu năm, định để dành cho khách quen đặt tuần sau. Cô xem đi, nếu ưng thì tôi nhường.
Con gà trong lồng to vừa phải, thân chắc, lông sạch, mắt sáng, đứng yên mà không hoảng loạn. Bà bán hàng nói rõ cách phân biệt, chỉ cho Thư từng dấu hiệu để cô tự kiểm tra. Thư nhìn kỹ, hỏi lại hai lần, rồi mới gật đầu. Hằng đứng bên cạnh thở phào như vừa trút được một tảng đá.
- May quá. Con này mới đúng là con gà của đêm mai.
Trên đường về, hai người xách lồng gà đi bộ dọc bờ hồ cho đỡ xóc. Gió thổi mạnh, mặt hồ xám và rộng, sóng nhỏ vỗ vào bờ đá đều đều. Hằng đi một lúc rồi hỏi khẽ.
- Mai mày có sợ không?
Thư nhìn xuống chiếc lồng trong tay. Con gà ngồi yên, thỉnh thoảng nghiêng đầu nhìn ra ngoài qua nan tre.
- Có. Nhưng không phải sợ anh ấy. Tao sợ chính tao. Sợ tới lúc đứng trước đàn, trong lòng tao lại còn giận, còn oán, còn mệt tới mức nói không ra được những lời cần nói.
Hằng không đáp ngay. Cô bạn đã đi bên cạnh Thư suốt câu chuyện này, là người ngoài duy nhất biết gần như toàn bộ, và chưa từng nói một câu đùa cợt nào về chuyện ấy.
- Mày đã viết đi viết lại lời cảm tạ tới ba lần rồi. Mai cứ nói như mày đã viết. Chậm thôi. Tao đứng ở hiên, nhìn vào. Mày không một mình đâu.
Thư gật đầu, mắt cay lên vì gió hồ hay vì câu nói ấy, cô cũng không phân biệt được.
Về tới nhà, bà Lan chạy ra đón chiếc lồng như đón một vật báu. Bà xem con gà, gật đầu liên tục, rồi đặt lồng ở góc sân có mái che, lót thêm rơm khô, để một bát nước nhỏ bên cạnh. Bà Sen ngồi trên bậc thềm gian ngoài, trước mặt là bộ quần áo của hình nhân trải trên một tấm vải sạch. Bà đang vuốt lại từng nếp áo bằng đôi bàn tay gầy và chậm. Cổ áo, tay áo, gấu quần, bà vuốt tới đâu, vải nằm phẳng tới đó.
- Áo quần cho người ta mặc một lần duy nhất, cũng phải cho tử tế.
Bà nói mà không ngẩng lên. Thư ngồi xuống cạnh bà, nhìn đôi tay tám mươi tư tuổi lần qua từng đường may. Bộ quần áo này may theo số đo lấy từ dáng người lính trong giấc mơ và trong tấm ảnh: cao, gầy, vai không rộng. Ngày mai, hình nhân rơm sẽ mặc nó, nhận thay một mối duyên đã kéo dài hai kiếp.
Trong bếp, bà Lan nếm lại nhân và kiểm tra gạo nếp, gấc cho mẻ xôi chính. Bà múc một thìa nhỏ đưa cho Thư.
- Con nếm thử xem đã vừa chưa. Mai mẹ đồ mẻ mới, nhưng căn vị từ hôm nay cho chắc.
Xôi dẻo, béo, vị mặn rất nhẹ ở đầu lưỡi. Thư gật đầu. Bà Lan nhìn con gái một lúc, bỗng đưa tay vuốt tóc cô, một cử chỉ mà từ khi Thư lớn, bà rất ít làm.
- Nhà mình làm được tới đây rồi. Chỉ còn một đêm nữa thôi.
Buổi chiều, Thư kiểm tra lần cuối từng món theo danh sách bảy hạng mục và đánh dấu đủ vào tờ giấy của mẹ. Cô đọc thành tiếng cho cả nhà cùng nghe, chậm rãi như điểm danh. Hạng mục thứ nhất, hình nhân rơm và bộ quần áo nam mới, đã đủ. Hạng mục thứ hai, gà trống thiến, đã mua đúng, đang ở góc sân. Hạng mục thứ ba, xôi gấc đỏ, gạo và gấc đã sẵn sàng, tối mai đồ sớm. Hạng mục thứ tư, cành dâu tằm tươi, dựng ở cửa sân. Hạng mục thứ năm, chỉ tơ hồng dài đúng một mét, cuộn trong đĩa, hai đầu chỉ đã thắt nút đánh dấu. Hạng mục thứ sáu, kéo đồng, nằm trong hộp gỗ chờ sư cô tôi lửa chu sa. Hạng mục thứ bảy, bài văn khấn, sư cô giữ và sẽ mang theo khi sang.
Bảy hạng mục. Không thiếu một thứ nào nữa.
Gần cuối buổi chiều, có tiếng gõ cổng rất khẽ. Thư ra mở, thấy bà mối Tuyết đứng ngoài, tay cầm một bó nhang và một túi cam nhỏ. Bà mặc áo sẫm màu, mặt gầy đi nhiều so với lần cuối Thư gặp.
- Bà vào thắp cho gia tiên nhà cháu một nén nhang được không? Bà không ở lại lâu đâu.
Thư mở rộng cổng. Bà Tuyết vào sân, đi thẳng tới gian giữa, thắp một nén nhang lên bàn thờ gia tiên, chắp tay khấn không thành tiếng. Bà Lan đứng ở cửa bếp nhìn ra, không nói gì. Bà Sen ngồi yên, mắt nhìn xuống.
Khấn xong, bà Tuyết quay lại, mắt đỏ hoe.
- Bà xin lỗi. Hai mối mai bà đưa tới nhà này, một mối là Đức Anh, đứa ấy tử tế mà không thành, bà tiếc. Một mối là Khải, bà bị người ta lợi dụng qua trung gian mà không biết, suýt nữa thì hại cả nhà. Bà làm nghề mai mối mấy chục năm, chưa từng thấy ân hận như lần này.
Bà Lan bước tới, nắm lấy tay bà Tuyết.
- Bà đừng tự trách nữa. Chị em mình đều bị người ta lừa cả. Nhà tôi không oán bà đâu.
Bà Tuyết gật đầu, lau mắt, đặt túi cam lên bàn rồi lặng lẽ ra về không ở lại xem lễ. Thư đứng ở cổng nhìn theo, thấy một tuyến chuyện dài trong đời mình vừa khép lại bằng một nén nhang và một lời xin lỗi rất người. Vậy là đủ.
Tối đó, cả nhà ăn cơm sớm, lặng mà ấm. Sau bữa cơm, sư cô gọi điện tới, dặn lại lần cuối: đêm mai đàn bắt đầu lúc chín giờ, mọi người tắm rửa sạch sẽ, đi ngủ sớm, giữ lòng yên. Thư vâng từng lời, rồi lên phòng.
Cô đi ngủ sớm theo lời dặn, nằm trong bóng tối quen thuộc, nghe tiếng hồ xa xa ngoài cửa sổ. Vai cô hơi lạnh, rất nhẹ, như một lời nhắc rằng người ấy vẫn còn ở đâu đó, chờ tới giờ hẹn. Lòng cô hồi hộp lạ lùng, như người chờ một cuộc chia tay đã hẹn từ rất lâu, hẹn từ trước cả khi cô sinh ra.
Trước khi chìm vào giấc ngủ, Thư nghĩ tới gian ngoài dưới nhà, nơi bảy hạng mục đã xếp gọn gàng chờ đêm mai, rồi nhìn trong trí tưởng tượng của mình lên bàn thờ gia tiên ở gian giữa, nơi có ảnh thờ của cha cô.
Cô khấn thầm trong lòng, chỉ một câu ngắn ngủi, gửi cho cha và cho chính ngôi nhà này.
Mai này, nhà mình sẽ yên.