HEO LỤC NANH RỪNG U MINH - Chương 35: Cuộc họp huyện
Sáng 01 tháng 11, Lượm mặc chiếc áo sơ mi tử tế nhất của mình, cùng Phúc tới trụ sở Ủy ban nhân dân huyện U Minh dự cuộc họp khẩn về vụ việc ở Đất Lính.…
Nội dung chương
Sáng 01 tháng 11, Lượm mặc chiếc áo sơ mi tử tế nhất của mình, cùng Phúc tới trụ sở Ủy ban nhân dân huyện U Minh dự cuộc họp khẩn về vụ việc ở Đất Lính. Thi thể Hùng đã được bàn giao cho gia đình từ hôm trước, sau khi cơ quan chức năng hoàn tất khám nghiệm ban đầu. Tin về cái chết thứ hai trong rừng U Minh Hạ đã lên tới tỉnh. Phòng họp tầng hai chật kín người: lãnh đạo huyện, đại diện công an, kiểm lâm, chính quyền xã Khánh An, và một cán bộ của đơn vị chuyên trách xử lý thú dữ được mời từ tỉnh về. Trên bàn trước mặt mỗi người là một xấp tài liệu mỏng. Báo cáo hiện trường, biên bản hai vụ chết người, hình ảnh chụp giàn xáng gãy và ghe máy nát, cùng mấy bài báo mạng in ra với những dòng tít đỏ chói về heo rừng ăn thịt người.
Lượm ngồi ở hàng ghế cuối dành cho người được mời tham vấn, hai bàn tay đặt trên đầu gối, chiếc nanh nằm yên dưới lớp áo. Ông chưa từng ngồi trong một phòng họp như thế này. Cả đời ông, những quyết định quan trọng nhất đều được đưa ra ở bến nước, trên ghe, giữa rừng, bằng vài câu nói ngắn. Hôm nay, số phận của con thú đã canh Đất Lính mấy chục năm sẽ được quyết định bằng những con dấu, những biên bản và những cái gật đầu quanh chiếc bàn dài này. Ông cảm thấy rõ vị trí của mình ở đây nhỏ bé tới mức nào.
Chủ trì cuộc họp mở đầu bằng việc tóm tắt vụ việc với giọng đều đều, không cảm xúc: từ giữa tháng chín, một nhóm đối tượng tổ chức khai thác cát trái phép trong rừng tràm U Minh Hạ, đào xới khu vực có hài cốt liệt sĩ. Quá trình đào đã xảy ra nhiều hiện tượng bất thường. Ngày 18 tháng 10, một người trong nhóm chết đuối trong bùn tại hiện trường. Ngày 22 tháng 10, một người khác gãy tay, thiết bị bị phá hủy, được cho là do một cá thể heo rừng có kích thước đặc biệt lớn tấn công. Ngày 30 tháng 10, đối tượng cầm đầu quay lại hiện trường một mình, mang theo vật liệu nổ tự chế, và tử vong. Hiện đối tượng liên quan còn lại đã đầu thú và đang hợp tác. Vấn đề đặt ra cho cuộc họp hôm nay chỉ còn một: xử lý cá thể thú dữ đó như thế nào để bảo đảm an toàn cho người dân và cho các lực lượng làm nhiệm vụ trong khu vực.
Nghe tới hai chữ thú dữ, Lượm hơi cau mày, nhưng ông ngồi yên. Phúc ngồi bên cạnh khẽ chạm vào tay ông, ra hiệu cứ chờ tới phần được mời phát biểu.
Đại diện đơn vị chuyên trách trình bày phương án trước. Ông ta nói rõ ràng, mạch lạc, bằng thứ ngôn ngữ của người đã quen xử lý những việc như vậy: cá thể heo rừng này có kích thước và sức mạnh vượt xa heo rừng thông thường. Lớp da và lớp đất kết dày trên thân khiến đạn súng săn thông thường không xuyên qua được, việc bắn hạ bằng phương tiện thông thường đã được thực tế chứng minh là không hiệu quả. Khu vực hoạt động của nó lại là vùng đầm lầy ngập nước, địa hình phức tạp, không thể tổ chức vây bắt sống. Phương án khả thi duy nhất là dùng thuốc nổ, bố trí tại khu vực Lung Sậy nơi nó thường xuất hiện, xử lý dứt điểm trong thời gian sớm nhất. Ông ta cam kết phương án sẽ được tính toán để hạn chế ảnh hưởng tới khu vực xung quanh.
- Sau hai người chết, chúng ta không thể chờ tới người thứ ba. - Ông ta kết luận. - Dư luận đang rất hoang mang. Nếu để cá thể này tiếp tục ở đó, bất kỳ ai vào rừng, từ người dân tới cán bộ làm nhiệm vụ, đều có nguy cơ trở thành nạn nhân tiếp theo.
Một vài người quanh bàn gật đầu. Có người nói thêm về áp lực từ báo chí, về việc tỉnh đang yêu cầu huyện báo cáo phương án ngay trong tuần này. Từng lời nói rơi xuống bàn họp như từng viên đá, và Lượm cảm thấy chúng không chừa một kẽ hở nào cho thứ mà ông sắp nói.
Tới lượt ông được mời phát biểu, với tư cách người dân am hiểu khu vực và là nhân chứng trực tiếp của đêm 22 tháng 10. Lượm đứng dậy, nói chậm, chọn từng chữ. Ông kể về Đất Lính: đó không phải một bãi đất hoang bình thường, đó là nơi năm 1972 một chốt du kích bị bom vùi, hài cốt của những người lính đó còn nằm trong lòng hố bom cho tới hôm nay. Ông kể về con heo rừng mà dân quanh vùng gọi là Ông Heo Sáu Nanh, con thú đã sống quanh bãi đất đó từ trước khi nhiều người trong phòng này ra đời. Ông nói rõ điều quan trọng nhất: nó không giết người vô cớ. Hai người chết đều là những kẻ đã đào xới chính bãi đất nó canh giữ, đã đổ hài cốt xuống đầm, đã chĩa súng và gài mìn hại nó trước. Những người khác vào gần Đất Lính, kể cả đoàn kiểm lâm trong đêm đào lớn, đều không bị nó đuổi theo khi đã rời khỏi ranh giới của bãi đất. Trong đêm 22, nó đã dừng lại trước một người không mang súng và không đào đất, rồi tự lặn xuống đầm. Ông nói về ông nội mình, về năm 1968 và tháng hai năm 1975, về chiếc nanh gãy và món nợ ân tình ba đời của nhà ông với con thú đó.
Ông nói xong, phòng họp im lặng vài giây. Rồi một cán bộ hỏi câu đầu tiên:
- Những chuyện ông kể về năm 1968, năm 1975, có giấy tờ gì chứng minh không?
- Có một cuốn sổ khắc bùa ghi lại việc khắc nanh năm 1975. - Lượm đáp. - Còn chuyện trong rừng thời chiến thì chỉ có lời kể của ông nội tôi truyền lại.
- Lời kể truyền miệng thì không thể đưa vào hồ sơ làm căn cứ được, ông à. - Người cán bộ nói, giọng không gay gắt, chỉ là sự thật khô khan của người làm giấy tờ. - Còn việc con thú dừng lại trước ông trong đêm đó, ngoài ông và mấy người có mặt, không ai kiểm chứng được nó dừng lại vì lý do gì. Nó có thể dừng lại vì bất kỳ lý do nào.
Một người khác hỏi tiếp:
- Ông có bảo đảm được là nó sẽ không tấn công người dân vô tội không? Nếu sau cuộc họp này, có một người đi rừng bình thường bị nó giết, ai chịu trách nhiệm?
Lượm không trả lời được câu hỏi đó theo cách phòng họp muốn nghe. Ông biết rõ tập tính của con thú như biết lòng bàn tay mình, nhưng biết và bảo đảm bằng văn bản là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Ông cũng không thể lấy chiếc nanh trên cổ ra làm bằng chứng. Ông đã nghĩ tới việc đó trên đường tới đây, và đã tự gạt đi ngay: chiếc nanh trong phòng họp này chỉ là một chiếc nanh heo cũ bọc bạc. Nó không nói được lời nào, không chứng minh được điều gì trước những người chưa từng đứng giữa Đất Lính trong đêm. Thầy Hớn đã dặn rõ, bùa chỉ giữ người đeo được yên, không sai khiến được thần rừng. Chiếc nanh không phải vũ khí, càng không phải một tờ giấy bảo lãnh. Đêm nay, lần đầu tiên trong đời, Lượm hiểu hết cái thua của mình: sự thật ông mang theo người suốt mười năm không có trọng lượng nào trong căn phòng này. Trước hai cái chết có biên bản đầy đủ và nỗi sợ có tên tuổi rõ ràng của dư luận.
Phúc đứng dậy phát biểu ngay sau đó, cố gắng cứu lại tình thế bằng thứ ngôn ngữ mà phòng họp tôn trọng: thủ tục và hồ sơ. Anh trình bày rằng trong lòng hố bom ở Đất Lính còn hài cốt liệt sĩ chưa được thu gom, một phần hài cốt đã bị nhóm cát tặc đổ xuống đầm chưa vớt lên hết. Nếu tiến hành nổ tại Lung Sậy ngay lúc này, sức nổ sẽ xáo trộn và phá hủy vĩnh viễn những hài cốt đó, gây hậu quả nghiêm trọng về mặt chính sách đối với liệt sĩ và gia đình họ. Đồng thời vi phạm quy trình thu gom hài cốt theo quy định. Anh đề nghị, trước khi thực hiện bất kỳ phương án xử lý nào đối với con thú, huyện phải cho thu gom toàn bộ hài cốt trong khu vực, lập biên bản đầy đủ, và việc đó cần thời gian.
Đó là đòn duy nhất còn tác dụng trong phòng họp hôm đó. Cuộc thảo luận kéo dài thêm gần một giờ, xoay quanh việc thu gom hài cốt phải làm trong bao lâu, do đơn vị nào chủ trì, kinh phí lấy từ đâu. Cuối cùng, chủ trì cuộc họp kết luận: thông qua phương án xử lý cá thể thú dữ tại khu vực Lung Sậy bằng thuốc nổ, do đơn vị chuyên trách thực hiện, nhằm bảo đảm an toàn cho người dân và lực lượng làm nhiệm vụ. Tuy nhiên, việc thi hành phương án được tạm dừng khẩn cấp trong lúc chờ văn bản chính thức, để ưu tiên thu gom toàn bộ hài cốt liệt sĩ trong hố bom Đất Lính. Thời hạn mười ngày sẽ tính từ ngày văn bản ban hành, hạn chót chốt ngày 15 tháng 11 năm 2025. Sau thời hạn đó, nếu việc thu gom chưa hoàn thành hoặc khu vực vẫn còn mất an toàn, phương án xử lý sẽ được thực thi theo kế hoạch.
Lượm ngồi nghe từng chữ của kết luận, cảm thấy nó rơi xuống người mình như một tảng đá lạnh. Ông đã thua. Thua thật sự, không phải thua trong một cuộc cãi vã ở bến nước hay thua một nhóm cát tặc trong rừng. Ông thua trước một cơ chế lớn hơn ông rất nhiều, nơi sự thật phải có giấy tờ đi kèm mới được lắng nghe, nơi hai cái chết luôn nặng hơn mọi lời kể về ân nghĩa. Điều duy nhất ông và Phúc giành được từ cuộc họp này là mười ngày. Mười ngày cho những bộ xương đã nằm dưới đất năm mươi ba năm. Mười ngày cho một con thú không biết nói tiếng người để tự bênh vực mình.
Ra khỏi phòng họp, nắng trưa đổ xuống sân trụ sở trắng gắt. Lượm đứng ở bậc thềm, nheo mắt nhìn ra đường, chiếc áo sơ mi tử tế nhất của ông đã ướt mồ hôi sau lưng. Trong đầu ông, một con đường duy nhất hiện ra rõ ràng: thu gom cho đủ hài cốt của những người lính năm xưa, đắp lại nấm mồ cho đàng hoàng trên mảnh đất của chính họ. Và làm một cái lễ tạ tội ngay tại Đất Lính, do chính những kẻ đã đào phải quỳ xuống xin, trước mặt con thú, trước hạn chót 15 tháng 11. Nếu con thú yên sau cái lễ đó, nếu nó cho mọi người thấy nó chỉ canh mồ chứ không hại người vô cớ, thì may ra mới còn một tia hy vọng để lật lại quyết định hôm nay. Còn nếu không, ông biết mười ngày nữa, tiếng nổ ở Lung Sậy sẽ không phải là tiếng nổ của một quả mìn đánh cá tự chế nữa.
Phúc bước ra sau, đứng cạnh ông ở bậc thềm, nhìn theo hướng mắt của ông ra con đường trước cổng trụ sở.
- Anh Lượm. - Phúc nói khẽ. - Mười ngày. Anh có đúng mười ngày và một cái lễ.
---