HỒ TINH DƯỚI ĐÁY HỒ TÂY - Chương 18: Mười một giây, hai mươi sáu giây
Ngày 24 tháng 11. Đỗ Trọng Nghĩa đóng cửa khoang điều khiển từ sáng sớm và tuyên bố với đội rằng hôm nay anh và Hà sẽ rà soát toàn bộ log âm thanh của dự…
Nội dung chương
Ngày 24 tháng 11. Đỗ Trọng Nghĩa đóng cửa khoang điều khiển từ sáng sớm và tuyên bố với đội rằng hôm nay anh và Hà sẽ rà soát toàn bộ log âm thanh của dự án, từ ngày đầu tiên tới giờ. Không ai được làm phiền trừ việc khẩn cấp về an toàn.
Lý do trực tiếp của việc rà soát này đến từ Hà. Sáng nay, khi lưu trữ log của ca lặn đêm 23 tháng 11, cô phát hiện một đoạn giọng nói không thuộc bất kỳ kênh liên lạc nào của đội, trong đó một giọng phụ nữ gọi tên Trần Quốc Bảo hai lần. Cô mang phát hiện đó tới Nghĩa kèm theo báo cáo miệng của Bảo trong đêm lặn: nhiễu liên lạc, không rõ nguyên nhân.
- Cậu ấy nói dối. - Hà nói thẳng. - Em không trách cậu ấy vội, nhưng log không nói dối. Có giọng gọi tên cậu ấy thật.
- Tôi biết. - Nghĩa nói. - Và vì thế chúng ta rà lại tất cả. Tôi muốn biết hiện tượng này đã bắt đầu từ khi nào, theo nhịp nào, và nó đang đi tới đâu. Ngồi xuống. Bắt đầu từ ngày 2 tháng 11.
Họ làm việc theo cách của những người làm dữ liệu khi đối mặt với một vấn đề chưa có tên: không bỏ qua bất kỳ đoạn ghi nào. Dù ngắn tới đâu, và ghi lại mọi thứ vào một bảng chung có thời gian, thời lượng, điều kiện và người liên quan.
Đoạn âm lạ đầu tiên xuất hiện trong log ca lặn ngày 7 tháng 11, ca lặn thứ hai tại K9 của chính Bảo. Thời lượng: bốn giây. Một âm thanh giống tiếng cười khúc khích của phụ nữ, không khớp bất kỳ kênh liên lạc nào. Hà đã lưu nó vào thư mục riêng lúc đó, đánh dấu chưa rõ nguồn. Bảo có mặt trong ca lặn ấy và cũng không báo cáo gì vào thời điểm đó.
- Bốn giây. - Nghĩa ghi vào bảng. - Ngày 7 tháng 11.
Đoạn thứ hai nằm trong bản ghi nền âm của hydrophone trong một đêm đội không lặn, ngày 11 tháng 11. Lần này Hà phải nghe đi nghe lại ba lần và dùng phần mềm tách phổ mới dám khẳng định. Đó cũng là một tiếng cười, bị tiếng nước và tiếng máy tàu che một phần, nhưng khi tách ra, nhịp cười và âm sắc khớp với đoạn bốn giây. Thời lượng của đoạn âm sạch tách được: mười một giây.
- Mười một giây. - Nghĩa ghi tiếp. - Ngày 11 tháng 11. Gấp gần ba lần đoạn đầu, sau bốn ngày.
- Anh chờ đoạn thứ ba. - Hà nói, mở tới bản ghi nổi tiếng nhất của đội.
Bản ghi đêm 15 tháng 11, lúc 23 giờ 47 phút, tiếng cười qua hydrophone mà cả ca trực đều nghe rõ. Nghĩa đã nghe bản ghi này nhiều lần tới mức thuộc từng nhịp. Nhưng hôm nay, lần đầu tiên, anh nghe nó với một cái thước đo trên bàn: đồng hồ bấm giờ của phần mềm phân tích chạy song song với phổ âm.
Tiếng cười bắt đầu từ một điểm nhiễu rất nhỏ, dâng lên thành nhịp khúc khích rõ ràng, kéo dài, rồi tắt. Thời lượng từ điểm bắt đầu sạch tới điểm kết thúc: hai mươi sáu giây.
Trong khoang điều khiển im lặng, con số ấy hiện lên trên bảng của Nghĩa như một vật có trọng lượng.
- Bốn giây, ngày 7. Mười một giây, ngày 11. Hai mươi sáu giây, ngày 15. - Anh đọc lại. - Và đêm qua, ngày 23, nó gọi thành tên người. Không còn là tiếng cười nữa.
- Về thời lượng thì đêm qua đoạn giọng gọi rất ngắn, vì nó chỉ gọi tên hai lần. - Hà nói. - Nhưng về mức độ rõ ràng và mức độ hướng đối tượng thì nó vượt hẳn các lần trước. Nó biết gọi ai.
Nghĩa mở thêm một cột trong bảng: khoảng cách giữa các lần hiện tượng. Bốn ngày. Bốn ngày. Tám ngày tới lần gọi tên, nhưng trong tám ngày đó đội có đợt nội soi làm thay đổi hoàn toàn mức độ tiếp xúc với hang. Anh vẽ biểu đồ leo thang trên giấy, trục ngang là thời gian, trục dọc là thời lượng và mức độ rõ ràng của hiện tượng. Đường biểu đồ đi lên đều đặn một cách khó chịu, như một đường cong của một quá trình có quy luật riêng, không phụ thuộc vào ý muốn của người quan sát.
Khi Hà phát lại đoạn hai mươi sáu giây ở tốc độ chậm để kiểm tra phần cuối của dải âm, cả hai người cùng khựng lại.
Ở những giây cuối cùng của bản ghi, chìm dưới nhịp cười đang tắt dần, có một cụm âm thanh khác. Không phải tiếng cười. Là những âm tiết của giọng người, bị nước và khoảng cách làm mờ tới mức gần như không thể nghe ra ở tốc độ bình thường. Hà tách riêng dải âm đó, tăng độ rõ, phát lại.
Lần thứ nhất, họ nghe được một âm mở đầu giống chữ x. Lần thứ hai, một âm tiếp theo giống chữ đ. Hà phát lại lần thứ ba, thứ tư. Nghĩa đứng dậy, đi lại phía cửa sổ khoang, rồi quay lại ngồi xuống.
- Xuống đây. - Anh nói. - Nó nghe như hai tiếng: xuống đây.
- Em cũng nghe như vậy. - Hà nói khẽ. - Em không dám chắc một trăm phần trăm vì tín hiệu quá mờ. Nhưng nếu phải ghi vào log những gì hai người nghe độc lập cùng nhận ra, thì đó là hai tiếng xuống đây.
Đó là một thời điểm rất khác với mọi thời điểm trước đó trong dự án này. Một tiếng cười, dù lạ tới đâu, vẫn có thể là âm thanh của tự nhiên bị thiết bị làm biến dạng. Một cái tên được gọi đúng người đã là chuyện khác. Nhưng hai tiếng xuống đây là một ý định. Là một lời mời. Là hướng di chuyển mà thứ phát ra âm thanh muốn người nghe thực hiện: đi xuống, vào sâu trong nước, về phía nó.
Nghĩa ghi vào bảng dòng chữ ấy, kèm theo ghi chú về độ tin cậy của việc nhận dạng âm. Rồi anh ngồi nhìn biểu đồ leo thang rất lâu.
- Hà, nếu nhịp này giữ nguyên thì sao?
Cô hiểu anh đang hỏi gì. Cô lấy một tờ giấy trắng khác, tính nhanh theo tốc độ tăng của thời lượng và mức độ rõ ràng qua ba mốc đã khóa.
- Nếu đường cong này không đổi, trong vài tuần tới, hiện tượng sẽ không dừng ở gọi tên hay hai tiếng mờ nữa. Nó sẽ chạm ngưỡng gọi thành câu hoàn chỉnh. Một câu đầy đủ, nghe rõ, hướng vào một người cụ thể. - Cô khoanh đỏ điểm dự báo trên biểu đồ của Nghĩa. - Và khoảng cách giữa các lần xuất hiện cũng đang ngắn lại nếu tính theo mức độ tiếp xúc của đội với hang. Càng xuống nước nhiều, càng ở gần hang lâu, nó càng rõ.
- Tức là chúng ta đang nuôi nó bằng chính công việc của mình.
- Em không dùng từ đó trong báo cáo được. - Hà nói. - Nhưng trong phòng này, giữa hai chúng ta, thì đúng. Mỗi lần đội xuống nước là một lần nó có thêm cơ hội học cách gọi rõ hơn.
Câu nói ấy làm Nghĩa im lặng. Anh nghĩ tới tiến độ treo trên tường văn phòng ban quản lý, vòng khoanh đỏ ở mốc bàn giao ngày 20 tháng 12. Anh nghĩ tới lệnh niêm phong của Long, tới hồ sơ năm 2009 bị rút khỏi kho, tới lời cụ Mùi rằng nó sẽ gọi người cầm lái sau cùng. Mọi sợi dây của dự án này, dù bắt đầu từ kỹ thuật, tiền bạc, truyền thuyết hay dân gian. Đều đang kéo về cùng một điểm: đội của anh phải tiếp tục xuống vùng nước đó để hoàn thành công việc, và mỗi lần xuống là một lần thứ ở dưới đó gọi rõ hơn một chút.
Cuối buổi rà soát, Hà làm thêm một việc theo yêu cầu của Nghĩa: cô kiểm tra chéo toàn bộ các đoạn âm lạ với nhật ký hoạt động của các phương tiện trên hồ trong các đêm tương ứng. Đêm 7 tháng 11 không có tàu cá nào đăng ký hoạt động trong vùng nước gần K9 vào giờ ca lặn. Đêm 11 tháng 11, chiếc tàu cá gần nhất ở cách vùng K9 hơn hai cây số. Đêm 15 tháng 11, như cả đội đã kiểm tra ngay trong đêm, không có phương tiện nào trong vòng ba trăm mét. Ba lần kiểm tra chéo đều cho cùng một kết quả: nguồn âm không thể là một chiếc loa trên mặt nước hay một kênh vô tuyến lạc vào hệ thống của đội.
- Em đã loại trừ hết những gì loại trừ được bằng dữ liệu. - Hà nói. - Phần còn lại, em không đặt tên được bằng chuyên môn của em. Em chỉ ghi được rằng nó phát ra từ hướng của hang, mạnh nhất vào ban đêm và khi sương dày, và nó yếu đi rất rõ sau mỗi lần xuất hiện, như thể mỗi lần gọi là một lần tốn sức. Khoảng lặng sau lần hai mươi sáu giây dài hơn hẳn khoảng lặng sau lần bốn giây. Anh ghi chi tiết đó vào bảng đi. Một thứ tốn sức thì không gọi mãi được. Đó có thể là giới hạn duy nhất của nó mà chúng ta biết được cho tới giờ.
Nghĩa ghi thêm dòng ấy vào cuối bảng, gạch chân hai chữ tốn sức.
- Việc rà soát hôm nay giữ trong hai người chúng ta và Thắng. - Nghĩa quyết định. - Bảo sẽ được tôi nói chuyện riêng, không phải để kỷ luật, mà để cậu ấy hiểu rằng từ giờ việc che giấu là nguy hiểm cho chính cậu ấy. Từ hôm nay, mọi ca lặn đều ghi âm toàn bộ kênh, kể cả kênh dự phòng. Mọi đoạn âm bất thường, dù ngắn tới đâu, đều phải báo cáo trong ngày. Và tôi sẽ đưa việc dừng lặn đêm vào cuộc họp an toàn sắp tới, có biểu đồ này làm căn cứ.
- Ông Long sẽ không thích biểu đồ này đâu. - Hà nói.
- Tôi biết. Nhưng nhiệm vụ của tôi là đưa nó lên bàn họp. Còn việc nó bị xử lý thế nào trên bàn họp là chuyện tôi sẽ ghi lại đầy đủ.
Nghĩa kẹp biểu đồ leo thang vào nhật ký công tác cá nhân, ngay sau trang ghi chép cuộc làm việc với Long ngày 18 tháng 11. Bốn giây. Mười một giây. Hai mươi sáu giây. Hai tiếng xuống đây mờ ở cuối dải âm. Và một vòng khoanh đỏ ở phía trước, nơi đường cong đi lên chạm vào một ngưỡng mà chưa ai trong đội từng nghe tới: một câu nói hoàn chỉnh, trong bóng tối, gọi một người nào đó bằng tên, và bảo người đó xuống nước.
Anh đóng sổ lại. Qua ô cửa khoang, mặt hồ mùa đông xám và phẳng. Không có gì trên mặt nước cho thấy dưới đó, trong một cái hang đầy xương cổ, một tàn dư đang học nói bằng giọng của một người phụ nữ, kiên nhẫn và đều đặn như một đường cong trên giấy.
---