HỒ TINH DƯỚI ĐÁY HỒ TÂY - Chương 20: Tiếng cười trên mặt nước
Đêm 25 tháng 11, sau buổi họp kín của đội, Đỗ Trọng Nghĩa ở lại trên tàu một mình. Buổi họp đã kết thúc từ lúc chập tối. Biên bản nội bộ về giả thuyết…
Nội dung chương
Đêm 25 tháng 11, sau buổi họp kín của đội, Đỗ Trọng Nghĩa ở lại trên tàu một mình.
Buổi họp đã kết thúc từ lúc chập tối. Biên bản nội bộ về giả thuyết làm việc đã được mọi người ký: hang K9 là sào huyệt trong truyền thuyết, hiện tượng âm thanh phát ra từ khu vực hang, mọi ca làm việc từ nay tuân theo quy định an toàn mới. Hà về nhà trọ với tập hồ sơ đối chiếu bản đồ. Thắng kiểm tra xong thiết bị thì cũng về, chỉ dặn Nghĩa một câu trước khi xuống xuồng: đêm nay sương dày lắm, anh đừng ở lại muộn quá. Bảo về sớm nhất, sau khi đã ký vào biên bản báo cáo bổ sung về ca lặn đêm 23 tháng 11, trong đó lần đầu tiên cậu ta ghi đúng những gì mình đã nghe dưới nước.
Nghĩa ở lại vì một lý do mà anh không nói với ai: anh muốn tự mình kiểm tra một lần cuối các số liệu của biểu đồ leo thang trước khi đưa đề xuất dừng lặn đêm vào cuộc họp an toàn. Bốn giây. Mười một giây. Hai mươi sáu giây. Hai tiếng xuống đây mờ ở cuối dải âm. Một cái tên được gọi đúng người. Anh ngồi trong khoang điều khiển sáng đèn, sắp xếp lại từng trang ghi chép, đối chiếu từng mốc thời gian. Như một người cố tìm ra một lỗi sai trong chính dữ liệu của mình để có thể thở phào mà nói rằng mọi chuyện vẫn còn nằm trong vùng giải thích được.
Anh không tìm ra lỗi sai nào.
Trước khi ra boong, anh làm một việc cuối cùng của một ngày làm việc dài: anh kiểm tra lại hydrophone đang hạ dưới nước. Thiết bị vẫn ghi nền âm bình thường, các kênh đều ở chế độ thu, không có kênh nào ở chế độ phát. Anh kiểm tra cả bộ đàm của tàu: tất cả đều tắt hoặc ở chế độ chờ nghe. Anh làm việc này không vì một lý do cụ thể nào, chỉ vì thói quen của người phụ trách thiết bị trước khi rời khoang. Về sau, khi nhớ lại đêm này, anh sẽ biết ơn thói quen ấy, vì chính nó cho anh một sự chắc chắn lạnh lùng: những gì sắp xảy ra trên boong không đi qua bất kỳ thiết bị nào của con người.
Khoảng mười một giờ đêm, sương ngoài khoang đã dày tới mức đèn sàn sau chỉ còn là một quầng sáng mờ không rõ mép. Nghĩa đứng dậy, khoác áo, bước ra boong tàu để hít thở và để đầu óc mình tỉnh táo lại sau nhiều giờ nhìn màn hình. Anh đi chậm dọc mạn tàu về phía mũi, tay lướt trên lan can ướt sương. Ở mũi tàu, tiếng máy phát điện phía sau nghe nhỏ hẳn, và mặt hồ mở ra trước mặt anh như một khoảng đen không bờ. Anh đứng đó vài phút, nghĩ về buổi họp an toàn sắp tới, nghĩ về cách trình bày một biểu đồ leo thang của một hiện tượng không có tên trong bất kỳ quy trình an toàn nào mà không bị coi là người mất bình tĩnh.
Tàu neo yên trên vùng nước gần K9, trong bán kính mà đội đã xác định là vùng tác động của hiện tượng. Mặt hồ đen và phẳng, sương phủ kín tới mức không phân biệt được đâu là mặt nước, đâu là khoảng không phía trên nó. Tiếng động duy nhất là tiếng nước vỗ rất nhẹ vào mạn tàu và tiếng máy phát điện chạy đều ở phía sau.
Rồi, từ trong lớp sương và bóng tối ấy, Nghĩa nghe thấy tiếng cười.
Không qua hydrophone. Không qua bộ đàm. Không qua bất kỳ thiết bị nào.
Tiếng cười khúc khích của một người phụ nữ vọng trực tiếp từ mặt nước tối phía trước mũi tàu, rõ ràng từng nhịp, đúng âm sắc và đúng nhịp điệu mà anh đã nghe đi nghe lại trong các bản ghi của đội suốt những ngày qua. Một nhịp cười ngắn, ngừng, rồi một nhịp nữa dài hơn, thong thả, như thể người cười đang rất kiên nhẫn và không hề vội vã.
Toàn thân Nghĩa lạnh đi. Anh đứng yên ở lan can boong, hai tay nắm chặt thanh sắt lạnh buốt, và trong đầu anh, một cách rất tỉnh táo và rất đáng sợ, mọi điều kiện của hiện tượng lần lượt được chính anh kiểm chứng như một danh mục: ban đêm, đúng. Sương mù dày, đúng. Trong vùng nước quanh miệng hang, đúng. Không có thiết bị nào đang phát âm thanh, đúng. Và người đang nghe là anh, một mình, trên boong.
Anh nhớ lời cụ Mùi: nghe tiếng cười thì không đáp lại, không nhìn xuống nước, gõ vật đồng vào mạn thuyền. Tay anh, theo một phản xạ mà anh sẽ còn nghĩ lại nhiều lần sau này, khẽ nhấc lên khỏi lan can như muốn tìm một vật gì bằng đồng quanh mình. Nhưng trên boong tàu khảo sát, quanh anh chỉ có sắt sơn, dây cáp và nhựa. Chiếc búa đồng của Thắng treo ở cửa khoang lái, cách chỗ anh đứng một đoạn sàn tàu và một cánh cửa. Và tiếng cười vẫn đang vang lên từ mặt nước, đều đặn, không to lên cũng không nhỏ đi.
Nghĩa không đáp lại. Anh cũng không gọi ai. Anh làm điều duy nhất mà phần kỹ sư trong anh còn ra lệnh được vào lúc đó: anh đếm. Anh đếm nhịp cười theo đồng hồ trong đầu, ghi lại thời điểm bắt đầu bằng cách liếc nhìn đồng hồ đeo tay qua ánh sáng yếu của boong: hai mươi ba giờ mười chín phút. Và anh ép mình đứng yên nghe cho tới khi tiếng cười tự tắt, để biết chắc rằng những gì mình nghe là thật và có thời lượng thật. Không phải là một cơn hoảng loạn thoáng qua của một người đã làm việc quá sức với những bản ghi âm kỳ lạ trong nhiều ngày.
Tiếng cười kéo dài rồi tắt hẳn, đột ngột, giống như cách cụ Mùi mô tả về đêm trên thuyền năm cụ hai mươi sáu tuổi: tắt như có ai lấy tay bịt lại.
Ngay sau khi nó tắt, Nghĩa bước nhanh vào vùng sáng của khoang điều khiển. Theo đúng lời dặn dân gian mà lúc này anh mới hiểu hết giá trị, tiếng cười đã dừng lại khi anh rời khỏi khoảng tối ở mũi tàu và đứng vào nơi có ánh sáng và có người ở, dù người duy nhất ở đó là chính anh. Anh đóng cửa khoang, và phải mất một lúc anh mới nhận ra tay mình đang run nhẹ khi cầm bút.
Anh không kể ngay với ai. Không gọi điện cho Thắng. Không đánh thức Hà. Anh mở nhật ký công tác cá nhân, cuốn sổ nay đã trở thành nơi chứa toàn bộ sự thật mà kênh báo cáo chính thức của dự án không chứa nổi, và viết.
Anh ghi ngày, giờ, vị trí tàu, điều kiện sương mù, việc không có thiết bị nào hoạt động ở chế độ phát, và việc anh nghe tiếng cười trực tiếp bằng tai, không qua trung gian. Anh ghi thời lượng ước tính theo đồng hồ. Anh ghi cảm giác của mình một cách trung thực, vì anh biết một bản ghi thiếu cảm giác của người chứng kiến sẽ là một bản ghi thiếu mất phần quan trọng nhất khi người khác đọc lại sau này: anh đã sợ. Một nỗi sợ lạnh và rõ ràng, khác hẳn mọi nỗi lo nghề nghiệp mà anh từng biết trong mười lăm năm đi khảo sát sông hồ.
Cuối trang, anh viết một dòng riêng, ngắn, và gạch chân nó.
Nó biết có người ở đây. Và nó biết ai đang nghe.
Viết xong dòng ấy, Nghĩa ngồi yên rất lâu trong khoang điều khiển sáng đèn. Anh hiểu rằng từ đêm nay, vị trí của anh trong câu chuyện này đã thay đổi. Trước đêm nay, anh là người đứng ngoài hiện tượng mà quan sát nó: anh xem video, anh nghe bản ghi, anh đọc log của người khác, anh vẽ biểu đồ. Những người bị hiện tượng chạm tới là Bảo, là dữ liệu, là những con số. Còn từ đêm nay, anh là một phần của dữ liệu. Tiếng cười đã bỏ qua mọi thiết bị, mọi lớp trung gian, và đến thẳng tai người cầm lái của đội. Đúng như lời một ông già làng chài đã nói trước ba ngày: nó gọi những người xung quanh trước, người cuối cùng nó gọi là người mà tất cả những người kia nghe theo.
Nghĩa gấp sổ lại. Anh quyết định hai việc trước khi rời tàu.
Việc thứ nhất: đề xuất dừng toàn bộ lặn đêm tại vùng K9 sẽ được anh đưa vào cuộc họp an toàn sắp tới bằng văn bản chính thức, kèm biểu đồ leo thang, dù ban quản lý dự án có muốn nghe hay không. Việc thứ hai, riêng tư hơn: anh sẽ không ở một mình trên boong tàu vào ban đêm trong vùng nước này nữa, và anh sẽ nói điều đó với Thắng như một quy định an toàn cho cả đội chứ không phải như một lời thú nhận.
Tàu vẫn neo yên trong sương. Ngoài khoang, mặt hồ trở lại im lặng hoàn toàn, một sự im lặng mà Nghĩa giờ đây đã biết là không đồng nghĩa với trống rỗng. Dưới mặt nước phẳng lặng ấy là một cái hang đầy xương cổ, một gò tích lũy của hàng ngàn năm săn mồi, và một phần còn sót lại của chủ nhân cái hang. Chỉ còn lại tiếng cười và tiếng gọi, đang kiên nhẫn học cách gọi từng người trong đội của anh, theo đúng thứ tự mà dân gian vùng này đã biết từ nhiều đời.
Anh tắt đèn khoang, khóa cửa, xuống xuồng về bờ trong đêm sương. Tiếng máy xuồng nổ nhỏ trên mặt nước. Nghĩa không nhìn xuống nước trong suốt quãng đường về. Khi xuồng cập bến Quảng An, anh bước lên bờ đá ướt, quay lại nhìn ra hồ một lần duy nhất. Không có gì ngoài sương và bóng tối. Không có tiếng cười nào tiễn anh. Sự im lặng ấy, sau đêm nay, không còn làm anh yên tâm nữa. Anh đã hiểu rằng im lặng ở vùng nước này chỉ là khoảng nghỉ giữa hai lần gọi, và khoảng nghỉ ấy, theo chính biểu đồ mà anh vừa vẽ trong khoang, đang ngắn lại sau mỗi lần đội của anh xuống nước.
Sau lưng anh, vùng K9 chìm dần vào bóng tối, yên tĩnh như chưa từng có tiếng cười nào vừa vang lên từ đó, vào tai của chính người đang cầm lái tất cả.
---