HỒ TINH DƯỚI ĐÁY HỒ TÂY - Chương 39: Cứ theo tiếng đồng mà về
Chiều 12 tháng 12, Lê Văn Thắng chuẩn bị cho ca đêm cuối cùng như chuẩn bị cho một chuyến đi nước nguy hiểm. Anh bắt đầu công việc từ đầu giờ chiều, khi…
Nội dung chương
Chiều 12 tháng 12, Lê Văn Thắng chuẩn bị cho ca đêm cuối cùng như chuẩn bị cho một chuyến đi nước nguy hiểm.
Anh bắt đầu công việc từ đầu giờ chiều, khi nắng mùa đông còn hửng yếu trên mặt Hồ Tây. Anh kiểm tra từng sợi dây neo của tàu khảo sát, kéo thử từng nút buộc, xem xét từng đoạn dây sờn. Anh kiểm tra xuồng cứu sinh, khóa an toàn và nút dây neo mà chính tay anh đã buộc lại sau đêm Trần Quốc Bảo mộng du. Anh chạm vào nút dây ấy lâu hơn bình thường một nhịp, nhớ lại đôi bàn tay đỏ ửng vì lạnh của Bảo khi buông sợi dây thừng ướt ra trong nước mắt. Đêm nay nút dây này phải nguyên vẹn tới sáng, vì người tháo nó trong vô thức sẽ không có mặt trên tàu.
Anh kiểm tra đèn dự phòng ở từng hành lang, thay pin cho đèn pin tay, sạc đầy tất cả bộ đàm. Anh cùng kỹ thuật viên buồng máy kiểm tra máy phát phụ, chạy thử mười lăm phút, nghe tiếng máy đều đặn rồi mới tắt. Tủ điện của máy phát chính, nơi nước xâm nhập gây ra đêm mất điện 09 tháng 12, được anh yêu cầu kiểm tra gioăng cửa lần nữa và ghi vào biên bản chuẩn bị ca. Đêm nay, nếu mất điện còn có thể là lỗi kỹ thuật, nhưng không được phép là cùng một lỗi đã từng xảy ra.
Anh cũng kiểm tra thêm cáp của thiết bị lặn điều khiển từ xa cùng người vận hành phụ. Cuộn cáp được trải ra, xem từng đoạn có nứt vỏ hay xoắn rối không, đầu nối được lau khô và siết lại. Thiết bị được chạy thử ngay trên boong, camera mở lên cho hình ảnh rõ, đèn chiếu sáng thử trong thùng nước tối, tay máy gập mở đúng lệnh. Thắng không phải người vận hành thiết bị, nhưng anh biết một nguyên tắc chung của mọi chuyến đi nước: thứ gì chưa thử trên bờ thì đừng mong nó nghe lời dưới nước. Đêm nay thiết bị là đôi mắt duy nhất của cả đội trong hang. Nó trục trặc thì ca kiểm chứng mất ý nghĩa, mà cho người xuống thay nó là điều đã bị cấm tuyệt đối bằng văn bản. Vì vậy anh đứng xem cho tới khi người vận hành gật đầu xác nhận thiết bị sẵn sàng, rồi mới ký vào mục kiểm tra an toàn của mình.
Anh ghé khoang điều khiển gặp Hà một lát. Cô đang dán nhãn cho từng ổ lưu trữ dữ liệu của ca đêm, ghi sẵn giờ bắt đầu và tên người chịu trách nhiệm sao lưu. Cô nói đêm nay dữ liệu sẽ truyền thẳng một bản về trạm bờ sau từng chặng quét, để dù trên tàu xảy ra bất cứ chuyện gì, bản đồ hang vẫn sống sót ở hai nơi. Thắng nghe mà thêm yên tâm. Người phụ nữ này giữ dữ liệu chắc như anh giữ dây neo, và trong cuộc đấu kéo dài hơn một tháng qua, dữ liệu nguyên vẹn chính là thứ đã cứu cả đội nhiều lần không kém gì tay nghề lặn.
Mọi việc xong, anh mới đi làm việc quan trọng nhất của buổi chiều: nói chuyện với Bảo.
Bảo chờ anh ở bến Quảng An, trong phòng trạm liên lạc trên bờ. Cậu thợ lặn trẻ mặc áo khoác dày, trước mặt là sổ trực bờ, bộ đàm trạm cố định và danh sách liên lạc khẩn cấp mà Nguyễn Thu Hà đã chuẩn bị. Bảo ngẩng lên khi Thắng bước vào, vẻ mặt vừa cố tỏ ra bình thường vừa không giấu được sự hụt hẫng.
- Anh Thắng, em ở bờ thật à? Cả đội ra tàu, mình em ngồi ở đây nghe bộ đàm. - Ừ. Em ở bờ. Đây là vị trí trực của em đêm nay, quan trọng không kém gì trên tàu. Mười lăm phút một lần tàu gọi về, em xác nhận, ghi giờ. Quá hai mươi phút không có tín hiệu, em gọi ngược và báo theo danh sách. Em là sợi dây nối tàu với bờ. Đứt sợi dây đó là cả ca trực mù một nửa. - Em biết việc này quan trọng. Nhưng em cứ thấy như mình bị bỏ lại vì yếu nhất đội. - Nghe anh nói đây, Bảo. Người bị nó gọi đầu tiên là em. Người suýt xuống nước hai lần cũng là em. Đưa em ra tàu đêm nay không phải là tin em hay thương em. Đưa em ra là liều với mạng của em để cả đội trông có vẻ đủ người. Anh không làm việc đó. Anh Nghĩa cũng không. Em ở bờ là lệnh, và cũng là điều đúng. Hiểu chưa? - Em hiểu. Em chỉ sợ đêm nay có chuyện mà em ở xa không giúp được gì. - Em giúp bằng cách giữ liên lạc cho chắc, giữ đầu óc tỉnh táo, và làm đúng một việc nữa anh dặn bây giờ. Dù trên tàu có chuyện gì, dù ai gọi em qua bộ đàm nói những lời lạ lùng thế nào, em tuyệt đối không ra tàu trong đêm. Em ở nguyên ở trạm bờ. Nếu cần hỗ trợ, em gọi cơ quan quản lý và đội ứng trực trên bờ theo danh sách. Nghe rõ không? - Em rõ. Em ở nguyên ở trạm. Không ra tàu dù có chuyện gì. - Nhắc lại lần nữa. - Em ở nguyên ở trạm bờ đêm nay. Không ra tàu dù có chuyện gì.
Thắng gật đầu. Anh đặt tay lên vai Bảo một cái, chắc và ngắn, như cách anh vẫn động viên đồng đội trước một ca lặn khó thời hai người còn chưa biết tới vùng nước này.
- Tốt. Xong đêm nay, mọi chuyện sẽ khác. Em đã chịu đủ rồi, Bảo. Phần còn lại để anh và anh Nghĩa lo trên tàu.
Anh rời trạm bờ khi trời bắt đầu sẩm tối. Xuồng đưa anh ra tàu khảo sát đang neo chờ ở vị trí đã định, không quá gần miệng hang nhưng nằm trong vùng làm việc của ca kiểm chứng. Đội trực tối thiểu đã có mặt đầy đủ theo phương án. Hà kiểm tra lần cuối hệ thống ghi dữ liệu và đường truyền về trạm bờ. Nghĩa phổ biến lại quy tắc an toàn cho toàn bộ đội trực: không ở một mình, không ra sàn sau một mình, không đáp lời khi nghe bất thường qua thiết bị, báo ngay cho người trực cùng.
Thắng đi một vòng cuối quanh tàu. Anh kiểm tra lại cửa các khoang, cầu thang xuống buồng máy, lan can sàn sau và vị trí đặt thiết bị lặn điều khiển từ xa. Rồi anh dừng lại ở cửa khoang lái.
Chiếc búa đồng Đông Sơn treo ở đó như nó đã treo từ đầu tháng 11, và đặc biệt là từ ngày 04 tháng 12, khi chính tay anh tháo nó xuống. Lau sạch lớp gỉ mờ, kiểm tra cán và treo lại đúng vị trí này, vị trí mà người từ sàn sau bước tới là với tay chạm được.
Búa không lớn. Thân đồng đã ngả màu thời gian, cán gỗ sẫm lại vì tay người cầm nhiều năm. Nó là vật anh vớt được năm 2019 dưới đáy sông Hồng gần cầu Long Biên, cùng một mảnh trống đồng vỡ, trong một lần tham gia khảo sát và trục vớt. Các cụ trong đội trục vớt năm ấy nói đó là đồ trấn sông của người xưa, ai giữ thì đi nước yên. Anh giữ nó bảy năm như một vật may mắn lặng lẽ, không rao giảng với ai, cho tới mùa đông năm nay, khi những chuyện dưới đáy Hồ Tây buộc anh phải kể hết nguồn gốc của nó cho Nghĩa nghe.
Thắng đưa tay chạm vào thân búa. Đồng lạnh. Anh tháo búa xuống, cầm thử trong tay để cảm lại sức nặng quen thuộc, rồi làm một việc mà anh đã nghĩ tới từ chiều. Anh gõ nhẹ cán và thân búa một tiếng vào khung cửa sắt của khoang lái.
Một tiếng ngân trầm vang lên, không lớn, nhưng sâu và dài, dội qua khung sắt và mặt sàn dưới chân anh. Âm thanh ấy khác hẳn mọi tiếng kim loại bình thường trên tàu. Nó trầm như tiếng trống xa, ngân mãi không tắt ngay, khiến Hà ở khoang điều khiển gần đó cũng ngẩng lên nhìn ra.
Thắng nghe trọn tiếng ngân ấy cho tới khi nó tan hẳn vào tiếng nước vỗ mạn tàu. Anh gật đầu một mình. Âm vẫn tốt. Đồng vẫn nguyên. Vị trí treo vẫn đúng tầm tay.
Anh treo búa lại ngay cửa khoang lái, chỉnh cho nó nằm yên, không đung đưa chạm vào khung cửa gây tiếng động giả trong đêm. Rồi anh quay sang Nghĩa, người đã đứng ở đầu hành lang từ lúc nào và chứng kiến toàn bộ việc anh làm mà không nói gì.
- Đêm nay mà có chuyện, cứ theo tiếng đồng mà về.
Nghĩa nhìn anh, rồi nhìn chiếc búa, rồi gật đầu chậm rãi. Thắng biết người kỹ sư trưởng ấy chưa hiểu hết trọng lượng của câu dặn này. Nghĩa hiểu nó như một câu nói của dân sông nước, một lời dặn dò mang tính trấn an trước ca trực khó. Nghĩa chưa biết, và chính Thắng cũng chỉ linh cảm chứ không dám chắc, rằng trong một đêm nào đó khi mọi thiết bị đều vô dụng và đầu óc con người bị kéo đi bởi một giọng nói không có thân xác. Tiếng đồng thật sự có thể là sợi dây duy nhất còn nối một người với bờ.
- Anh đi kiểm tra neo lần cuối đây. 19 giờ bắt đầu ca. Anh vào khoang điều khiển trước đi.
Thắng bước ra boong. Gió chiều tháng 12 lạnh cắt qua mặt. Sương đang xuống nhanh trên mặt hồ, từng lớp trắng mỏng trùm lên vùng nước K9 phía xa. Đêm kiểm chứng cuối cùng sắp bắt đầu. Mọi thứ anh có thể chuẩn bị bằng tay nghề của một người đi nước lâu năm, anh đã chuẩn bị xong hết: dây neo, xuồng, đèn, máy phát phụ, một người thợ lặn trẻ an toàn trên bờ, và một chiếc búa đồng treo đúng chỗ cần ở.
Phần còn lại không nằm trong tay anh nữa. Phần còn lại nằm dưới đáy nước tối đen kia, nơi một thứ chỉ còn tiếng nói đang chờ đêm xuống để lên tiếng lần cuối cùng.
---