Huyết Đồng Trời Đất - Chương 11: Nửa Cỗ Quan Tài
Sáng ngày thứ sáu, mặt trời không lên. Khải đứng ở mép hố đào từ lúc năm giờ rưỡi, nhìn làn sương trắng bò qua vách đèo Lũng Mây như một con vật không…
Nội dung chương
Sáng ngày thứ sáu, mặt trời không lên.
Khải đứng ở mép hố đào từ lúc năm giờ rưỡi, nhìn làn sương trắng bò qua vách đèo Lũng Mây như một con vật không xương. Mưa đã ngớt từ nửa đêm, nhưng đất vẫn nhão. Cả triền núi phía tây sạt xuống cách đây sáu ngày giờ chỉ còn là một bức tường bùn đỏ sẫm, loang lổ những vệt đen như vết bỏng. Ở chân bức tường ấy, cái hố đào tay của đội anh đã nuốt trọn hai ngày công của bốn con người.
Hậu là người xuống hố đầu tiên. Anh ta bốn mươi lăm tuổi, lưng đã hơi gù sau hai chục năm ngồi buồng lái máy xúc, nhưng đôi tay thì còn khỏe như thuở hai mươi. Cuốc chim bổ xuống, đất bật lên từng mảng. Loan đứng trên bờ hố với cuốn sổ dã chiến và cây bút chì, ghi lại từng lớp đất họ bóc đi. A Páo thì im lặng hơn mọi ngày, cậu thanh niên người Mông hai mươi bốn tuổi chỉ làm việc bằng tay và thỉnh thoảng lại ngẩng lên nhìn về phía vách núi, như thể chờ một tiếng động nào đó từ trong lòng đất.
Vật cứng mà gầu máy xúc chạm phải ba hôm trước vẫn nằm đó. Một mảng đen cong, nhô lên khỏi mặt bùn như lưng một con thú khổng lồ đang ngủ. Khải đã ra lệnh cấm máy từ hôm ấy. Đào tay. Chậm mà chắc.
- Sâu thêm nửa mét nữa là tới đáy mảng cong, Loan nói, giọng cô vang xuống hố. Đất ở đây nén chặt hơn đất sạt. Như có ai đã nện nó.
Khải không đáp. Anh nhìn đôi bàn tay mình. Ba ngày nay anh không còn là đội trưởng đội máy xúc nữa, anh là một người đào đất. Móng tay đen kịt, lòng bàn tay phồng rộp. Trong túi áo ngực, chiếc khăn tay của Mai vẫn ở đó, gấp vuông vức, anh sờ thấy nó mỗi khi cúi xuống. Khăn của vợ anh. Ba năm rồi mà mùi xà phòng trên vải vẫn còn, hoặc là anh tưởng tượng ra thế.
Mười giờ, nắng xé được một khe qua mây. Ánh sáng vàng nhạt đổ xuống hố đào, và Hậu bỗng kêu lên một tiếng ngắn.
Cuốc chim của anh ta vừa gạt đi một lớp bùn cuối cùng. Dưới ánh nắng, thứ lộ ra không phải đá. Cũng không phải đất. Đó là gỗ. Một mặt gỗ đen nhánh, bóng như được đánh vecni, vân gỗ mịn đến mức ánh sáng trượt trên đó không vướng lại chút nào.
Cả hố đào im phăng phắc. Ngay cả tiếng chim trên vách đèo cũng như tắt đi.
- Lên hết, Khải nói khẽ.
Bốn người quây quanh mép hố. Nắng mỗi lúc một rõ hơn, và mảng gỗ đen hiện ra từng chút một dưới những nhát cào nhẹ của Hậu. Nó cong. Nó rất lớn. Đến mười một giờ, khi Hậu và A Páo đã gạt sạch bùn khỏi một phía, cả đội mới nhìn rõ toàn bộ những gì đất đã giấu.
Đó là một cỗ quan tài.
Không ai nói gì trong một lúc lâu. Loan là người đầu tiên bước xuống hố. Cô quỳ bên thành quan, tay đeo găng cao su, ngón tay lướt trên mặt gỗ mà không dám ấn mạnh.
- Gỗ lim, cô thì thầm. Lim đen. Vân này... vân này mịn hơn lim rừng bây giờ nhiều.
Cỗ quan tài nằm nghiêng trong lòng đất, một nửa thân còn chôn trong bùn, nửa kia đã lộ ra hoàn toàn. Khải ước chừng bằng mắt: dài gần ba mét, rộng hơn một mét. To gấp rưỡi quan tài thường. Nắp quan khum cong như lưng cá, hai đầu chạm khắc những hoa văn đã mòn gần hết, chỉ còn lờ mờ hình sóng nước.
- Chú Khải, A Páo nói, giọng cậu run. Quan tài... quan tài của ai mà to thế này?
Không ai trả lời. Khải bước xuống hố, đi vòng quanh cỗ quan tài. Đế giày anh lún sâu trong bùn. Khi anh vòng đến phía đầu quan, anh khựng lại.
Trên nắp quan có một đường nứt. Dài, chạy dọc theo chiều dài nắp, chỗ rộng nhất đủ lọt ngón tay út. Và từ trong khe nứt ấy, một dòng chất lỏng đang rỉ ra.
Nó có màu vàng óng, đặc sánh như mật ong, chảy chậm thành một vệt dài trên mặt gỗ đen rồi nhỏ giọt xuống bùn. Mỗi giọt rơi xuống đều để lại một chấm vàng óng ánh, không tan vào bùn mà nổi lên trên như dầu nổi trên nước.
Rồi mùi hương ập đến.
Quế. Mùi quế chi nồng nặc, ấm và ngọt, xộc thẳng vào mũi khiến cả bốn người cùng lùi lại một bước. Không phải mùi quế khô trong bếp. Đây là mùi quế tươi vừa bẻ, đậm đến mức Khải cảm thấy lưỡi mình hơi tê.
- Nước... nước quế? Hậu lẩm bẩm.
Loan đã lấy lại bình tĩnh nhanh hơn cả. Cô rút điện thoại ra chụp liên tiếp mấy tấm ảnh, rồi cúi sát xuống khe nứt, khịt mũi đánh hơi như người nếm rượu.
- Không phải nước lã ngấm vào, cô nói, mắt sáng lên một thứ ánh sáng mà Khải đã thấy ở cô mỗi khi cô gặp một mẫu vật lạ. Mùi này quá đậm. Quế chi thật, nồng độ cao. Có ai đó đã đổ thứ này vào trong quan tài. Hoặc... xung quanh nó.
A Páo bỗng lùi thêm một bước nữa, chân cậu chạm vào thành hố.
- Bà nội cháu kể, cậu nói nhỏ, về những người chết được ướp bằng nước thơm. Để... để cái xác không thối.
Không ai cười. Thường ngày Hậu sẽ trêu cậu một câu, nhưng hôm nay Hậu chỉ nhìn chằm chằm vào dòng nước vàng, mặt anh ta trắng bệch dưới lớp bùn đất.
Khải nhìn đồng hồ. Mười một giờ hai mươi phút, ngày thứ sáu.
- Loan, ghi vào sổ, anh nói. Mười một giờ hai mươi, ngày sáu. Phát hiện một cỗ quan tài gỗ lim, kích thước bất thường, nắp nứt rỉ nước màu vàng mùi quế. Chưa chạm vào thêm. Chụp ảnh toàn cảnh.
Loan gật đầu, bút chì của cô chạy trên giấy. Khải quay sang Hậu và A Páo.
- Từ giờ, không ai được tự ý xuống hố. Không ai được chạm vào nắp quan. Ai vi phạm, tôi chịu trách nhiệm báo lên Ban.
- Nhưng mà đường thì sao hả đội trưởng? Hậu hỏi. Mình phải thông đèo. Cái này nằm chắn ngay giữa tuyến đào.
Khải nhìn cỗ quan tài đen nhánh nằm im lìm trong hố, dòng nước vàng vẫn rỉ ra đều đặn như mạch máu của một sinh vật đang ngủ. Anh nhớ lại lời già Sính hôm dựng lán, ông già đeo con dấu gỗ ở cổ, nhìn vách núi sạt mà nói: đất này có chủ, đào thì đào, đừng đào sâu quá thắt lưng núi.
Lúc ấy anh cho là mê tín. Bây giờ, đứng trước cỗ quan tài to gấp rưỡi bình thường với dòng nước quế rỉ ra từ khe nứt, anh không còn chắc chắn như thế nữa.
- Đường thì đào vòng, Khải nói. Tôi sẽ báo cáo lên Ban quản lý chiều nay. Trước mắt, che bạt lại. Đánh dấu vị trí.
Hậu mở miệng định nói gì đó rồi lại thôi. Anh ta nhìn cỗ quan tài lần cuối, ánh mắt dừng lại ở dòng nước vàng óng một lúc lâu, như người ta nhìn một thứ vừa đẹp vừa đáng sợ. Rồi anh ta leo lên khỏi hố, đi lấy tấm bạt.
Lúc tấm bạt xanh được phủ lên, Khải đứng trên bờ hố nhìn xuống. Gió từ trên đèo thổi xuống, mang theo mùi quế còn vương trong không khí, quyện với mùi bùn tanh nồng quen thuộc của mấy ngày qua. Hai mùi ấy trộn vào nhau, ngọt và tanh, thơm và thối, khiến dạ dày anh quặn lên.
Loan đứng cạnh anh, cuốn sổ đã đóng lại.
- Anh Khải, cô nói nhỏ, chỉ đủ cho hai người nghe. Mảnh gỗ lim anh nhặt ba hôm trước... em nghĩ nó từ cái này mà ra. Vân gỗ giống hệt. Mảnh ấy còn ấm khi mình nhặt lên, anh nhớ không? Gỗ ngâm bùn lạnh mà ấm. Em chưa giải thích được.
Khải nhớ. Mảnh gỗ đen nhánh, nặng trịch, thơm hắc, ấm nóng bất thường trong lòng bàn tay anh dù vừa được moi lên từ lớp bùn lạnh ngắt. Lúc ấy Loan chỉ nói nó như gỗ quan tài. Bây giờ thì không còn là như nữa.
- Giữ kín chuyện này trong đội thôi, Khải nói. Đừng để công nhân các tổ khác tò mò kéo đến.
Loan gật đầu, nhưng mắt cô vẫn dán vào tấm bạt xanh đang phập phồng trong gió. Dưới tấm bạt ấy, cỗ quan tài nằm im. Dòng nước vàng vẫn rỉ. Mùi quế vẫn bay.
Và Khải có một cảm giác rất lạ, cảm giác mà một kỹ sư cầu đường ba mươi tám tuổi như anh chưa bao giờ cho phép mình có: rằng thứ nằm dưới tấm bạt kia không hoàn toàn là một vật chết. Rằng nó đang chờ. Chờ đúng thời khắc để thức dậy.
Anh lắc đầu, gạt ý nghĩ ấy đi. Nhưng bàn tay anh, không hiểu sao, lại lần vào túi áo ngực, chạm vào chiếc khăn tay gấp vuông vức của Mai.
Chiều hôm đó, khi nắng đã tắt hẳn sau đỉnh đèo, Khải một mình quay lại hố đào. Tấm bạt vẫn nguyên. Không có dấu chân lạ. Anh vén một góc bạt lên, soi đèn pin vào khe nứt trên nắp quan.
Dòng nước vàng vẫn chảy. Trong ánh đèn pin, nó óng ánh như mật, như hổ phách lỏng. Mùi quế xộc lên, nồng đến mức mắt anh cay xè.
Anh buông góc bạt xuống, đứng thẳng dậy. Gió đêm bắt đầu thổi. Từ trong lán trại vọng ra tiếng Hậu cười nói gì đó với A Páo, tiếng xoong nồi loảng xoảng của bữa tối. Những âm thanh rất đời thường, rất sống.
Nhưng sau lưng anh, dưới tấm bạt xanh, cỗ quan tài gỗ lim đen nằm im trong lòng đất, và Khải bỗng thấy gáy mình lạnh toát dù đêm nay không mưa.
Anh không biết rằng, cách đó ba ngày đường chim bay, trong một căn nhà cấp bốn ở quê, vợ của Hậu đang ngồi bên giường bệnh của đứa con trai tám tuổi, đếm lại số tiền mổ còn thiếu một nửa. Và anh cũng không biết rằng, từ giây phút dòng nước vàng đầu tiên rỉ ra khỏi khe nứt, một sinh linh cổ xưa dưới lòng đất đèo Lũng Mây đã bắt đầu cựa mình.
Đêm xuống. Tấm bạt phập phồng. Mùi quế bay xa trong gió.