Huyết Đồng Trời Đất - Chương 13: Di Dời Hay Để Yên
Cuộc họp diễn ra dưới mái lán lúc bảy giờ tối, khi mưa đã tạnh và hơi đất bốc lên nồng nặc. Bốn người ngồi quanh chiếc bàn gỗ ghép tạm. Giữa bàn là bản…
Nội dung chương
Cuộc họp diễn ra dưới mái lán lúc bảy giờ tối, khi mưa đã tạnh và hơi đất bốc lên nồng nặc.
Bốn người ngồi quanh chiếc bàn gỗ ghép tạm. Giữa bàn là bản vẽ tuyến đào Khải vừa phác: một đường cong đỏ vòng qua vị trí cỗ quan tài, được đánh dấu bằng một hình chữ nhật đen và dòng chữ "KHU VỰC CẤM". Ngọn đèn dầu đặt cạnh bản vẽ, lửa chập chờn hắt bóng bốn người lên vách lán.
Khải gõ nhẹ ngón tay lên bản vẽ.
- Tôi triệu tập cuộc họp này để chốt phương án xử lý cỗ quan tài. Ban quản lý đã có ý kiến: giữ nguyên, đào vòng qua, thông đường là ưu tiên. Nhưng trước khi thực hiện, tôi muốn nghe ý kiến của từng người. Hậu, anh nói trước.
Hậu rít một hơi thuốc dài, nhả khói lên trần lán.
- Đội trưởng, tôi nói thẳng. Cái quan tài nằm chắn ngang tuyến đào chính. Đào vòng qua thì được, nhưng tuyến vòng phải bạt thêm một vách taluy nữa, mất ít nhất ba ngày. Trong khi đó bên kia đèo dân đang chờ.
Anh ta dí đầu thuốc vào gạt tàn, ngẩng lên.
- Tôi đề nghị dùng máy xúc nhấc nó sang bên. Nhẹ nhàng thôi. Luồn cáp qua dưới đáy, nhấc lên, đặt sang bãi đất trống cách đây năm chục mét. Xong rồi mình đào thẳng tuyến chính, tiết kiệm được ba ngày. Quan tài thì vẫn nguyên, mình có làm hỏng đâu.
- Không được, Loan cắt ngang, giọng cô đanh lại. Anh Hậu, đây là di tích bốn trăm năm. Báo cáo giám định em đã viết rõ: cần bảo vệ nguyên trạng. Dùng máy xúc nhấc một cỗ quan tài gỗ đã ngâm đất bốn thế kỷ? Chỉ cần một mối mộng nứt, một vết xước, là mình phá hủy bằng chứng khảo cổ không thể phục hồi. Chưa kể...
Cô ngập ngừng một giây.
- Chưa kể nước vàng rỉ ra từ khe nứt. Mình còn chưa biết đó là gì. Nhấc lên, lỡ nắp bung ra thì sao?
- Nắp bung thì đậy lại, Hậu nhún vai. Nó là cái quan tài, không phải bom.
- Anh không hiểu, Loan nói, mặt cô đỏ lên. Vấn đề không phải là...
- Thôi, Khải giơ tay. A Páo, cháu nói đi.
A Páo giật mình như bị gọi tên trong lớp học. Cậu thanh niên cúi gằm mặt, hai bàn tay vặn vào nhau dưới gầm bàn.
- Cháu... cháu sợ, cậu nói lí nhí. Bà nội cháu bảo, mộ của người xưa, nhất là mộ to, mộ lạ... không được động vào. Động vào là rước họa. Cháu thấy... cháu thấy từ hôm thấy cái quan tài, chó của cháu không chịu ăn. Nó cứ nhìn về phía hố đào mà rên.
- Chó không ăn thì có liên quan gì, Hậu bật cười, nhưng tiếng cười của anh ta hơi gượng. Cháu mê tín quá, Páo ơi.
- Cháu không mê tín, A Páo ngẩng lên, mắt cậu long lanh trong ánh đèn dầu. Hôm sạt lở thứ cấp, nếu cháu không hét lên thì máy xúc của chú đã bị vùi rồi. Cháu... cháu cảm nhận được đất. Đất ở chỗ cái quan tài... nó khác. Nó nặng hơn.
Cả lán im lặng. Hậu dụi tắt điếu thuốc, không cười nữa. Ai cũng nhớ buổi chiều hôm ấy: đất đá ầm ầm đổ xuống, và tiếng hét của A Páo đã cứu Hậu trong gang tấc.
Khải nhìn ba người lần lượt. Hậu thì sốt ruột với tiến độ, điều dễ hiểu: anh ta là người trực tiếp ngồi trên máy xúc, là người nghe dân bản hỏi bao giờ thông đường mỗi khi xuống suối lấy nước. Loan thì bảo vệ di tích bằng cả lý trí của một nhà khoa học. Còn A Páo, cậu bé tin vào những điều bà kể, và những điều ấy đã một lần cứu mạng người.
- Tôi quyết định thế này, Khải nói chậm rãi. Quan tài giữ nguyên vị trí. Không máy xúc, không di dời, không ai được tự ý chạm vào. Ngày mai tôi cho căng dây, cắm biển cấm quanh hố đào trong bán kính mười mét. Đội thi công tuyến đường vòng, cách quan tài ít nhất hai mươi mét.
- Hai mươi mét? Hậu kêu lên. Tuyến vòng sẽ phải bạt sâu vào taluy...
- Tôi biết, Khải gật đầu. Mất thêm ba ngày. Tôi chịu trách nhiệm với Ban về tiến độ. Nhưng cỗ quan tài này, tôi không muốn sau này có ai nói đội mình đã phá hoại di tích vì vội thông đường.
Anh nhìn thẳng vào Hậu.
- Còn anh, Hậu. Tôi hiểu anh sốt ruột. Nhưng anh nghĩ đi: nếu mình nhấc nó lên mà nắp bung ra, nước vàng đổ ra, ai chịu trách nhiệm? Mình còn chưa biết thứ nước ấy là gì. Cẩn thận không bao giờ thừa.
Hậu im lặng một lúc lâu, rồi gật đầu miễn cưỡng.
- Đội trưởng quyết thì tôi theo. Nhưng tôi nói trước, ba ngày chậm tiến độ, Ban nó réo thì...
- Tôi nghe, Khải nói gọn. Tan họp.
Mọi người đứng dậy. Loan thu dọn bản vẽ, khẽ nói với Khải khi đi ngang qua:
- Cảm ơn anh.
Khải chỉ gật đầu. Anh không làm vậy vì Loan. Anh làm vậy vì, từ chiều nay, mỗi khi nhắm mắt anh lại thấy mối ghép mộng gỗ khít đến không lọt sợi tóc, và câu nói của Loan: để thứ bên trong không bao giờ thoát ra.
Đêm ấy, Khải không ngủ được. Anh ra ngồi trước lán, nhìn về phía hố đào. Tấm bạt xanh phủ trên quan tài hiện lên mờ mờ trong bóng tối, thỉnh thoảng phập phồng khi có gió.
Có tiếng bước chân sau lưng. Là Hậu, tay cầm hai lon bia.
- Chưa ngủ à, đội trưởng?
Khải nhận lon bia, bật nắp. Hai người đàn ông ngồi im lặng một lúc, nghe tiếng côn trùng và tiếng suối Khe Cạn chảy róc rách phía dưới.
- Tôi biết anh lo cho tiến độ, Khải nói. Nhưng chuyện này...
- Tôi hiểu, Hậu ngắt lời, giọng anh ta trầm xuống. Thật ra... thật ra tôi cũng không muốn động vào nó đâu, đội trưởng ạ. Lúc chiều tôi nói thế cho có phương án thôi. Chứ từ hôm nhìn thấy dòng nước vàng ấy, đêm nào tôi cũng mơ.
- Mơ gì?
Hậu uống một ngụm bia lớn.
- Mơ thấy mình lội trong nước vàng. Nước ngập đến ngực, thơm mùi quế. Tôi càng lội càng chìm. Rồi có ai đó gọi tên tôi từ dưới nước lên. Giọng đàn bà.
Khải quay sang nhìn Hậu. Dưới ánh trăng mờ, mặt người công nhân bốn mươi lăm tuổi hốc hác hơn mọi ngày.
- Anh Hậu, Khải nói khẽ. Có chuyện gì trong nhà à? Mấy hôm nay tôi thấy anh hay cầm điện thoại thở dài.
Hậu im lặng rất lâu. Rồi anh ta rút điện thoại ra, mở một tấm ảnh: một thằng bé gầy gò nằm trên giường bệnh, đầu trọc lóc, nụ cười méo mó nhưng vẫn cố tươi.
- Thằng cu nhà tôi, tám tuổi, Hậu nói, giọng khàn đi. U não. Bác sĩ bảo phải mổ, chi phí... chi phí lớn lắm. Vợ tôi chạy vạy khắp nơi, vay mượn họ hàng, mới được một nửa. Bác sĩ hẹn cuối tháng này. Không đủ tiền thì... thì phải chờ đợt sau. Mà khối u thì nó có chờ mình đâu, đội trưởng.
Khải nhìn tấm ảnh. Thằng bé gầy đến mức xương quai xanh nhô lên dưới làn da xanh xao.
- Sao anh không nói sớm? Đội mình quyên góp...
- Tôi cảm ơn, Hậu lắc đầu. Nhưng số tiền lớn quá. Quyên góp được bao nhiêu. Vợ tôi bảo, cô ấy sẽ bán mảnh ruộng. Tôi thì... tôi thì chỉ biết lái máy xúc. Tháng này làm thêm giờ, thưởng tiến độ, may ra...
Anh ta không nói hết. Hai người lại im lặng. Lon bia của Khải đã hết từ lúc nào.
- Ngủ đi, Khải đứng dậy, vỗ vai Hậu. Mai còn đào tuyến vòng. Chuyện tiền nong, để tôi tính xem có cách nào không.
Hậu gật đầu, nhưng Khải thấy bàn tay anh ta siết chặt lon bia đến móp méo.
Khải quay vào lán, nhưng anh không thấy: Hậu vẫn ngồi đó một mình rất lâu, mắt nhìn về phía hố đào, về phía tấm bạt xanh phập phồng trong gió đêm. Và trong đầu người công nhân bốn mươi lăm tuổi, một ý nghĩ bắt đầu thành hình, mờ nhạt như sương, nhưng dai dẳng: một cỗ quan tài bốn trăm năm, chôn theo người chết giàu có đến mức dùng gỗ lim không đinh sắt... thì trong đó, chắc chắn phải có đồ tùy táng.
Đồ tùy táng bằng vàng, bằng ngọc. Đủ để cứu một đứa trẻ tám tuổi.
Hậu lắc mạnh đầu, như xua đi ý nghĩ tội lỗi. Anh ta đứng dậy, vứt lon bia vào thùng rác, bước vào lán. Nhưng ý nghĩ ấy không biến mất. Nó nằm lại đó, trong bóng tối, như dòng nước vàng vẫn lặng lẽ rỉ ra từ khe nứt trên nắp quan, kiên nhẫn và không ngừng nghỉ.
Trên vách đèo, mây đen lại bắt đầu kéo về. Mùi quế thoang thoảng trong gió đêm, ngọt đến nao lòng.