Huyết Đồng Trời Đất - Chương 33: Lời công bố
Tám giờ sáng ngày mười một, gian nhà sàn của già Sính chật ních người. Trưởng bản Lò Văn Pừ ngồi ở vị trí trang trọng nhất, bên cạnh là bốn già bản râu…
Nội dung chương
Tám giờ sáng ngày mười một, gian nhà sàn của già Sính chật ních người.
Trưởng bản Lò Văn Pừ ngồi ở vị trí trang trọng nhất, bên cạnh là bốn già bản râu tóc bạc phơ. Trần Văn Khải, Nguyễn Thị Loan và A Páo ngồi ở hàng sau, lưng thẳng. Giữa chiếu, trên tấm vải thô, chuỗi ngọc bội nằm im dưới ánh sáng ban mai lọt qua khe vách. Cạnh đó, già Sính đặt một ống tre nhỏ đậy nút lá chuối, một cuộn vải trắng, và con dấu gỗ ông vẫn đeo ở cổ nay đã tháo ra đặt trước mặt.
Không ai nói chuyện. Chỉ có tiếng suối Khe Cạn vọng lên ầm ầm, như một lời nhắc không ngớt về thứ đang chờ đợi dưới thung lũng.
Già Sính đứng dậy. Ông mặc chiếc áo chàm mới nhất, đầu quấn khăn xếp đen. Trông ông già hơn tuổi sáu mươi tám rất nhiều, nhưng đôi mắt thì sáng quắc.
- Hôm nay, trước mặt trưởng bản, các già bản, và ba người khách từ dưới xuôi lên, tôi, Triệu Văn Sính, đời giữ mộ thứ mười ba của dòng họ Triệu, xin công bố luật của huyệt động. Luật này tổ tiên truyền lại bốn trăm năm, đời nào cũng thuộc lòng, nhưng chưa bao giờ phải nói ra trước đông người như hôm nay. Vì chưa bao giờ bảy lớp phong ấn vỡ đến mức này.
Ông hít một hơi sâu, rồi nói từng chữ một, rõ ràng như đọc chiếu chỉ.
- Điều thứ nhất. Huyệt động phong ấn bảy lớp, theo thứ tự từ ngoài vào trong. Một là đất nện, hai là gạch nung, ba là gỗ lim đen, bốn là nước quế phong ấn, năm là bùn đỏ mạch đất, sáu là đá tảng chặn cửa, bảy là lời thề máu người giữ mộ. Trận sạt lở vừa rồi phá năm lớp trên. Còn hai lớp: nước quế phong ấn đang rỉ ra như máu, và lời thề máu trong người tôi.
Loan ghi chép, bút không ngừng. Cô ghi cả số thứ tự, cả chữ "đang rỉ ra như máu" mà ông nhấn mạnh.
- Điều thứ hai. Đất nhận mặt kẻ trộm bằng mùi của vật bị lấy. Đồ tùy táng thấm mùi huyệt bốn trăm năm, kẻ nào mang ra khỏi huyệt, đất dưới chân cũng đánh hơi thấy. Bùn mạch đất sẽ tìm đến, bọc xác kẻ ấy đúng tư thế của chủ mộ, tay chắp trước ngực. Đó gọi là trả hình. Và mỗi mạng người bị trả hình, một lớp phong ấn rụng thêm. Thằng Hậu công nhân là mạng đầu tiên. Nó đã làm rụng lớp phong ấn thứ sáu.
Một già bản rùng mình, lẩm bẩm khấn. Lò Văn Pừ siết chặt tay vịn ghế, khớp ngón tay trắng bệch.
- Điều thứ ba. Kẻ lấy vật, hoặc người giữ vật thay nó, phải trả vật về đúng vị trí trước đêm thứ ba. Trả đúng giờ, đất coi như chưa mất, lời đòi chấm dứt. Trả muộn một khắc, đất không nhận nữa. Đêm thằng Hậu lấy ngọc là đêm đất lấy mạng nó, không tính. Ba đêm ân hạn tính từ đêm thi thể nó rời khỏi đèo. Đêm qua là đêm thứ nhất. Đêm nay, đêm ngày mười một này, là đêm thứ hai. Đêm mai là đêm cuối cùng.
Khải cảm thấy tim mình đập mạnh đến mức tưởng cả gian nhà nghe thấy. Đêm nay: đêm thứ hai. Anh liếc nhìn Loan, thấy cô gạch chân dòng chữ trong sổ đến rách giấy.
- Điều thứ tư. Muốn phong ấn lại huyệt động, phải làm đủ ba việc, thiếu một cũng không xong. Một là trả vật trấn huyệt về đúng cổ bà cả, đúng tư thế ban đầu. Hai là tái lập đủ bảy lớp phong ấn như cũ. Ba là có một người sống tuyên thệ giữ mộ, thề không rời khỏi đèo đến hết đời, nối tiếp lời thề máu.
Già Sính ngừng lại, nhìn khắp lượt những người trong nhà. Ánh mắt ông dừng lại ở Khải lâu hơn một chút, như muốn gửi gắm điều gì, rồi lại dời đi.
- Điều thứ năm. Lời nguyền chỉ đi được qua đất và qua nước trong lưu vực mạch đất này, từ đèo Lũng Mây xuống suối Khe Cạn. Nó không chạm được vào nơi có bàn thờ tổ tiên được hương khói đều đặn. Đình bản ta, có bàn thờ tổ tiên các dòng họ, hương khói không ngày nào tắt, là nơi duy nhất trong bản mà đất không vào được. Nhớ kỹ điều này, khi đất đói, nó sẽ tìm đến bản.
Lò Văn Pừ giật mình:
- Đất... đất sẽ xuống bản sao, cụ Sính?
- Đất đã bắt đầu xuống rồi, - già Sính nói khẽ. - Ruộng bản ngập nước vàng, các ông thấy rồi. Đó là nước quế phong ấn chảy ra, mang theo mùi huyệt. Đất đi theo mùi ấy mà xuống.
Cả gian nhà xôn xao. Một già bản đứng bật dậy, định nói gì đó, lại ngồi xuống, tay run run lần tràng hạt.
Già Sính giơ tay ra hiệu im lặng, rồi nói tiếp, giọng ông trầm xuống thành một thứ âm thanh gần như thì thầm:
- Điều thứ sáu, cũng là điều cuối cùng. Trong luật của đất, có một sai số. Một cửa sống duy nhất. Nếu vật bị lấy được bọc kín trong vải tẩm nước quế phong ấn, mùi vật bị che đi, đất sẽ mù tạm thời, không tìm thấy vật. Nhớ: chỉ tạm thời. Vải khô, mùi lộ ra, đất lại thấy. Và khi trả vật, phải mở vải ra, đặt vật về bằng tay trần, để đất nhìn rõ mặt vật mà nhận lại.
Ông cúi xuống, mở nút ống tre. Một mùi quế nồng nặc bốc lên, thơm đến cay mắt. Ông nhúng cuộn vải trắng vào ống tre, vắt nhẹ, rồi trước mắt mọi người, ông bọc chuỗi ngọc bội lại từng vòng một, cẩn thận như bọc một vết thương.
- Từ giờ phút này, trừ lúc làm lễ trả, không ai được mở lớp vải này ra. - Ông đưa bọc vải cho Khải. - Cháu giữ. Cháu là đội trưởng, vật ở trong tay cháu thì cháu chịu trách nhiệm. Vải này đủ ẩm đến tối nay. Tối nay phải tẩm lại.
Một già bản râu bạc run run giơ tay:
- Cụ Sính, tôi hỏi một câu. Đình bản có bàn thờ tổ tiên, đất không vào được. Vậy nhà dân thì sao? Nhà nào cũng có bàn thờ chứ?
Già Sính lắc đầu, giọng nặng trĩu:
- Bàn thờ nhà dân thờ một dòng họ, hương khói có ngày tắt ngày đỏ. Đất đói thì nó lách qua được. Đình bản thờ chung các dòng họ, hương khói do cả bản giữ, bốn mùa không tắt một ngày. Chỉ nơi như thế mới đủ nặng để đất không dám vào. Cho nên tôi mới dặn: có việc gì thì chạy lên đình, đừng trốn trong nhà mình mà tưởng yên.
Lò Văn Pừ lau mồ hôi trán, dù trời không nóng:
- Trẻ con trong bản đêm qua đã có mấy đứa mộng du đi về phía đèo, may người lớn canh kịp. Cụ xem...
- Chiều nay tôi sẽ cùng trưởng bản đi từng nhà dặn dò, - già Sính cắt ngang, mắt ông ánh lên một tia quyết liệt hiếm thấy ở người ốm. - Nhưng trước hết, phải lo việc trên đèo. Vật trấn huyệt phải được canh giữ, quan tài gác cửa phải được trông nom. Đất đã nhận mặt một người, nó đang đói, nó sẽ thử vồ thêm.
Khải đón lấy bọc vải bằng hai tay. Nó nhẹ tênh, nhưng anh cảm thấy như đang cầm một quả tim đang đập. Anh nhìn già Sính, rồi nhìn Lò Văn Pừ và các già bản, và anh hiểu: từ giờ phút này, anh không còn là đội trưởng đội máy xúc nữa. Anh là người giữ một vật mà cả một vùng đất đang đòi lại.
- Ông ơi, - Loan hỏi, giọng cô vang lên trong sự im lặng, - cháu ghi lại để đối chiếu. Điều một: bảy lớp và thứ tự, sạt lở phá năm, còn nước quế và lời thề. Điều hai: đất nhận mặt bằng mùi, trả hình đúng tư thế chủ mộ, mỗi mạng rụng một lớp. Điều ba: trả vật trước đêm thứ ba, đêm nay là đêm thứ hai. Điều bốn: phong ấn lại cần trả vật, tái lập bảy lớp, người sống thề giữ mộ đến hết đời. Điều năm: lời nguyền chỉ qua đất nước trong lưu vực, không vào được đình bản có bàn thờ tổ tiên. Điều sáu: vải tẩm nước quế che mùi, đất mù tạm thời. Có đúng không ạ?
Già Sính nhìn cô, gật đầu chậm rãi:
- Từng chữ. Cháu ghi đúng từng chữ. Cuốn sổ của cháu từ nay là một nửa luật của huyệt.
Lò Văn Pừ đứng dậy, vái già Sính một vái sâu:
- Cụ Sính, bản Khe Cạn nghe theo cụ. Cụ bảo làm gì, bản làm nấy. Chỉ xin cụ cứu lấy bản, cứu lấy trẻ con trong bản.
- Trưởng bản yên tâm, - già Sính đỡ ông ngồi xuống. - Từ chiều nay, trẻ con trong bản không được ra khỏi sân nhà sau khi mặt trời lặn. Người lớn thay nhau canh. Đêm nay, ai nghe thấy tiếng gọi tên mình từ phía suối, cấm trả lời, cấm bước ra. Có việc gì, chạy lên đình bản. Đình có bàn thờ tổ tiên, đất không vào được.
Ông quay sang Khải:
- Còn ba đứa các cháu. Chiều nay, hai thằng đàn ông theo ông lên đèo, canh quan tài và cửa động. Con bé Loan ở lại bản với ông, trấn an dân bản, lấy thêm mẫu nước giếng mang về phân tích. Đêm nay là đêm thứ hai. Không được để mất thêm một mạng nào nữa.
Khải gật đầu. Anh mở cuốn nhật ký công trình, ghi thêm một dòng dưới những dòng đã ghi sáng nay: "08:00 ngày 11. Nghe công bố 6 điều. Giữ vật bọc vải quế. Tối tẩm lại. Đêm nay: đêm thứ hai."
Ngoài sân, nắng đã lên cao, nhưng không xua được cái lạnh ẩm thấm vào xương. Trên vách núi phía đèo, vệt đất đỏ sau trận sạt lở nổi bật giữa màu xanh của rừng, như một con mắt đang mở to nhìn xuống bản.
Loan gấp cuốn sổ lại, ôm vào ngực. Sáu điều luật. Từng chữ một. Cô không biết mình vừa ghi lại một tài liệu khoa học hay một bản án. Cô chỉ biết, từ giờ phút này, mọi quyết định của cả nhóm đều phải đi qua sáu điều ấy, không được sai một ly.