Huyết Đồng Trời Đất - Chương 42: Người kế tục
Đúng mười hai giờ trưa, Khải mở bộ đàm. Anh đã ngồi trước chiếc máy từ mười một giờ rưỡi, lau đi lau lại mặt máy bằng vạt áo. A Páo ngồi cạnh, hai tay…
Nội dung chương
Đúng mười hai giờ trưa, Khải mở bộ đàm.
Anh đã ngồi trước chiếc máy từ mười một giờ rưỡi, lau đi lau lại mặt máy bằng vạt áo. A Páo ngồi cạnh, hai tay đan vào nhau, mắt không rời chiếc loa nhỏ. Ngoài lán, nắng hiếm hoi xuyên qua mây, rọi xuống sân lán còn ướt sũng, bốc lên hơi nước mờ mờ.
Tiếng rè rè. Rồi giọng Loan:
- Anh Khải, anh nghe rõ không? - Rõ. - Ông đây. Em để máy cạnh gối ông.
Một hơi thở dài, khò khè, như gió lùa qua khe đá. Rồi giọng già Sính vang lên, yếu đến mức Khải phải ghé sát tai vào loa, nhưng từng chữ vẫn rành rọt như khắc vào đá:
- Thằng Khải... có nghe ông nói không? - Con nghe, ông. - Tốt. Ông không còn nhiều hơi. Ông nói ngắn. Con nghe hết, đừng ngắt lời.
Khải gật đầu với chiếc loa, như thể ông nhìn thấy.
- Dòng họ Triệu giữ mộ này bốn trăm năm. Đời nào cũng có một người đeo ấn, thề không rời đèo. Đến đời ông... ông không có con trai. Chỉ có đứa cháu gái đi lấy chồng xa, không về nữa. Ông tưởng dòng họ hết, mộ không người giữ, đất sẽ nổi giận. Ông đã chuẩn bị chết mang theo lời thề.
Ông ngừng lại, ho khan mấy tiếng. Bên kia đầu máy, Khải nghe tiếng Loan vội vàng đưa nước.
- Nhưng đêm qua ông nằm mơ. Ông mơ thấy bà cả. Bà bảo ông: "Đất không cần họ Triệu. Đất cần một người ở lại." Con hiểu không, thằng Khải? Bốn trăm năm nay, nhà ông giữ mộ bằng máu. Nhưng máu chỉ là cái cớ. Cái đất cần, là một người tự nguyện ở lại. Tự nguyện. Không ai ép được.
A Páo níu tay áo Khải, mắt mở to. Khải gỡ nhẹ tay cậu ra, giọng anh trầm xuống:
- Ông muốn con làm người đó? - Ông không muốn gì cả. Ông chỉ nói cho con biết luật. Ấn giữ mộ phải trao cho người tự nguyện thề. Không thề, đất không nhận. Ép thề, đất cũng không nhận. Con là đội trưởng, con đã thấy đất làm gì với thằng Hậu. Con đã thấy nó suýt làm gì với thằng Páo. Con biết cái giá rồi. Giờ con chọn.
Im lặng.
Trong lán trại giữa đèo hoang, chỉ còn tiếng rè rè của bộ đàm và tiếng A Páo nín thở. Khải nhìn ra ngoài cửa lán. Nắng trưa rọi lên tảng đá tảng kê ngoài cửa động, sáng loáng như một lưỡi dao. Anh nghĩ đến Mai.
Ba năm trước, cũng con đèo này, trời cũng mưa như thế này. Anh ký vào biên bản nghiệm thu gia cố taluy vào buổi sáng, chiều về xuôi họp, để vợ một mình lên chuyến xe khách cuối ngày về quê ngoại. Đêm đó sạt lở vùi cả xe. Người ta đào được thi thể cô sau ba ngày, tay vẫn nắm chặt chiếc khăn tay anh tặng ngày cưới. Từ đó đến nay, căn nhà của hai vợ chồng ở thị trấn chỉ còn một mình anh ra vào, lạnh như một cái mồ. Anh đi làm, anh chỉ huy, anh sống như một cái máy, vì không biết làm gì khác.
Rồi Hậu chết dưới quyền anh, ngay trên con đèo đã cướp vợ anh. Rồi A Páo suýt chết, và chính anh suýt chết theo dưới lớp bùn đỏ. Hai lần thua thật. Hai lần đất dạy anh một bài học: có những thứ không sửa được bằng máy xúc, không đo được bằng máy địa chất, không cãi được bằng biên bản.
Anh không còn nhà để về. Căn nhà ở thị trấn không phải nhà, chỉ là chỗ ngủ. Người thân duy nhất của anh nằm dưới đất đèo này. Kẻ thù duy nhất của anh cũng là đất đèo này. Và bây giờ, đất cần một người ở lại.
Im lặng kéo dài đến mức Loan phải gọi:
- Anh Khải? Anh còn đó không?
Ngón tay Khải siết chặt lấy chiếc điện thoại. Mùi quế từ lọ nước quế trên bàn thoảng qua, nồng và ấm, như mùi của một cái ôm.
- Con ở lại.
Ba chữ, nhẹ như một chiếc lá rơi, nặng như một tảng đá lăn.
Bên kia đầu máy, tiếng Loan hét lên, vỡ ra:
- Không! Anh Khải, anh điên rồi! Anh không nợ ai đến mức đó! Anh nghe em nói không? Không ai bắt anh phải làm thế!
- Loan. - Khải nói, giọng anh bình tĩnh đến lạ. - Em nghe anh nói hết đã.
- Em không nghe! Anh là kỹ sư, anh là đội trưởng, anh còn cả đời phía trước! Cái đèo này, cái huyệt này, nó là chuyện của bốn trăm năm trước, không phải chuyện của anh! Anh không thể chôn đời mình ở đây vì một lời thề với đất!
- Anh không chôn đời mình. - Khải ngắt lời, nhưng giọng vẫn mềm. - Anh tìm chỗ cho nó ở. Em có hiểu không? Từ ngày Mai mất, anh sống mà như đã chết. Anh đi đâu cũng mang theo cái biên bản nghiệm thu đó trong đầu. Anh tưởng anh còn nợ đời một con đường, một cây cầu. Nhưng không phải. Anh nợ con đèo này một người ở lại. Vợ anh nằm lại đây. Hậu nằm lại đây. Nếu anh bỏ đi, ai trông chúng nó?
- Anh... - Giọng Loan nghẹn lại. - Anh nghĩ em không biết anh đang nghĩ gì à? Anh nghĩ ở lại là chuộc tội. Nhưng tội của anh, đất nó không tính bằng cách đó!
- Đất tính bằng cách nào, em dạy anh đi. - Khải cười khẽ, một nụ cười buồn. - Em là kỹ sư địa chất. Em đo được lòng đất sâu bao nhiêu? Em đo được nó cần gì? Anh thì anh biết rồi. Nó cần một người. Và anh là người duy nhất ở đây không còn gì để mất.
Bên kia im lặng. Chỉ còn tiếng thở khò khè của già Sính. Rồi ông lên tiếng, giọng bỗng khỏe hơn một chút, như ngọn đèn bùng lên trước khi tắt:
- Tốt. Con nói được câu đó, là đất đã chọn con rồi. Nghe ông dặn. Ấn gỗ ông còn đeo trên cổ. Khi ông nhắm mắt, con Loan sẽ gỡ xuống, mang lên đèo cho con. Đêm phong ấn, con đeo nó vào, quỳ trước cửa động, đọc lời thề. Từ giây phút đó, con không được rời đèo. Hết đời. Con nhớ kỹ: không phải không được xuống núi chơi. Là không được rời. Đèo là nhà con. Con hiểu không?
- Con hiểu.
- Còn một điều nữa. - Giọng ông trùng xuống. - Người giữ mộ không được có vợ con. Không phải đất cấm. Mà vì... không ai chịu nổi cảnh chồng mình thuộc về đèo, không thuộc về nhà. Con đã mất vợ rồi. Ông xin lỗi phải nói thẳng. Nhưng đó cũng là lý do con hợp hơn ai hết.
Khải nhắm mắt lại. Hình ảnh Mai hiện lên, nụ cười của cô hôm tiễn anh đi công trình xa, chiếc khăn tay cô dúi vào túi áo anh: "Anh giữ cho kỹ, đi đâu cũng mang theo, như mang em theo."
- Con biết, ông. - Anh nói khẽ. - Con đã mang cô ấy theo ba năm nay rồi. Giờ con ở lại với cô ấy.
Bên kia đầu máy vang lên tiếng khóc nức nở. Khải không biết là của Loan hay của ai trong nhà sàn. Già Sính thở dài, một hơi dài như trút được gánh nặng bốn trăm năm:
- Tốt... Dòng họ Triệu... hết nợ...
Tiếng ông nhỏ dần, rồi chỉ còn tiếng rè rè. Loan cầm lấy máy, giọng cô khản đặc:
- Ông thiếp đi rồi, anh Khải. Em... em vẫn không đồng ý. Nhưng em sẽ mang ấn lên cho anh. Vì đó là việc ông dặn.
- Cảm ơn em.
- Anh Khải. - Cô ngừng một nhịp. - Tối nay, trước khi vào động, anh phải viết cho em một lá thư. Viết tất cả những gì anh muốn dặn. Đừng để em phải đoán.
- Ừ. Anh hứa.
Khải tắt bộ đàm. A Páo ngồi bên cạnh từ nãy đến giờ, nước mắt chảy dài trên má mà không hề hay biết. Cậu nói, giọng run run:
- Anh Khải... anh ở lại thật à? Cả đời à?
Khải đặt tay lên vai cậu em, siết nhẹ.
- Ừ. Đèo này từ nay có người giữ. Mày yên tâm.
A Páo gạt nước mắt, bỗng hỏi một câu khiến Khải sững lại:
- Anh Khải... sau này, mỗi năm giỗ vợ anh, ai thắp nhang cho chị?
Khải nhìn cậu em hồi lâu. Câu hỏi ngây ngô mà như một nhát dao cứa đúng chỗ mềm nhất. Anh quay mặt ra phía núi, nơi mây đen đang cuộn lại, giọng khàn đi:
- Anh thắp. Anh ở đây, ngày nào cũng thắp được. Chị Mai của mày... chị ấy nằm lại con đèo này ba năm nay, một mình. Từ nay có anh ở cạnh. Chị ấy không một mình nữa.
A Páo không hỏi nữa. Cậu đứng dậy, lặng lẽ đi kiểm tra lại dây chằng quanh tảng đá tảng ngoài cửa động, như muốn làm một việc gì đó cho đôi tay đỡ run. Khải ngồi một mình trong lán, nghe tiếng búa gõ cốc cốc vọng lại từ vách đá. Anh chợt nhận ra, từ giây phút nói ra ba chữ "Con ở lại", gánh nặng ba năm nay trong ngực anh không những không nặng thêm, mà nhẹ đi. Như thể cuối cùng anh cũng tìm được chỗ đặt nó xuống.
Ngoài lán, nắng trưa đã tắt. Mây đen lại kéo về từ phía đỉnh núi, nhưng mưa chưa rơi. Trên hố đào, dòng nước quế rỉ ra từ khe nắp quan tài giờ chỉ còn là một vệt ẩm ướt, lấp lánh yếu ớt. Khải mở nhật ký, viết:
"Ngày 13. 12:40. Con ở lại. Từ hôm nay, đèo Lũng Mây là nhà."
Anh gấp sổ lại, nhét vào túi áo ngực, ngay ngắn, như cất một lời thề vào chỗ gần tim nhất.