HUYẾT THẦN ĐA Ở ĐÌNH LÀNG - Chương 23: Vết nứt trong phòng khách
Chiều hai mươi bốn tháng Sáu, đội của Lê Văn Cương quay lại biệt phủ làm phần việc phía trong nhà. Lệnh của chủ đầu tư truyền xuống rõ ràng: không ai…
Nội dung chương
Chiều hai mươi bốn tháng Sáu, đội của Lê Văn Cương quay lại biệt phủ làm phần việc phía trong nhà.
Lệnh của chủ đầu tư truyền xuống rõ ràng: không ai được bén mảng tới gần gốc đa, không đụng vào cành phía đông, không bàn tán chuyện cây cối trong giờ làm. Đội chuyển sang hoàn thiện phần trong của tầng một: kiểm tra nền, kéo điện âm tường phía tây, chuẩn bị lót gạch phòng khách. Công việc nghe thì bình thường, nhưng từ sáng tới trưa, không khí trong đội lạ lắm. Thợ nào đi ngang cửa sổ phía đông cũng liếc nhanh về phía tán đa rồi quay mặt đi, như sợ nhìn lâu thì bị ai bắt gặp.
Cương hiểu cái liếc mắt ấy. Chính anh, từ đêm hai mươi mốt tới giờ, đêm nào ngủ cũng chập chờn. Cơn đau đầu dữ dội đêm đó đã qua, thuốc ở trạm y tế cũng đã uống hết, mà cái cảm giác nặng trịch sau gáy vẫn còn âm ỉ mỗi khi anh mệt. Tay anh, dù rửa bằng xà phòng bao nhiêu lần, những hôm trời nóng, mồ hôi ra, anh vẫn như ngửi thấy thoang thoảng mùi tanh của nhựa cây bám trong kẽ móng. Anh không kể chuyện ấy với ai trong đội. Đội trưởng mà sợ thì cả đội sẽ tan.
Đầu giờ chiều, một thợ lát nền gọi anh vào phòng khách.
- Anh Cương, anh xem cái này. Sàn nó làm sao ấy.
Phòng khách của biệt phủ rộng, cửa chính mở về phía cổng dự định, tức là mở thẳng về phía cành đa phía đông. Nền nhà mới đổ bê tông và cán vữa, chưa lót gạch hoàn thiện, chỉ mới đặt thử hàng gạch mẫu ở gần cửa để chủ đầu tư duyệt màu. Người thợ chỉ tay xuống hàng gạch ấy. Một đường nứt mảnh chạy dài từ phía tường trong, xuyên qua lớp vữa, tới tận hàng gạch mẫu. Ở đoạn cuối, hai viên gạch bị kênh lên rõ rệt. Đặt bàn tay xuống là thấy mặt gạch không phẳng nữa. Như có thứ gì ở dưới đang đội lên rất chậm và rất khỏe.
Cương quỳ xuống, lấy thước thép đo. Đường nứt dài hơn ba mét. Anh gõ nhẹ lên mặt vữa dọc theo đường nứt, tiếng gõ ở đoạn giữa rỗng và đục khác hẳn hai bên. Anh bảo thợ lấy đèn pin, rọi xiên sát mặt sàn. Trong vệt sáng xiên, đường nứt hiện rõ như một sợi chỉ đen ngoằn ngoèo, và bám theo nó là những vết nứt chân chim nhỏ tỏa ra hai bên.
- Từ bao giờ? Cương hỏi.
- Sáng em vào thì chưa thấy kênh thế này, người thợ nói. Hay là sáng em không để ý. Nền mới đổ tháng trước, bê tông đủ ngày rồi, lún thì phải lún đều chứ anh, đằng này nó nứt một đường thẳng tắp.
Thẳng tắp. Cương đứng dậy, nhìn theo hướng đường nứt. Nó chạy từ tường trong ra cửa, và nếu kéo dài qua sân, qua cổng, nó chỉ thẳng về một nơi duy nhất ngoài kia: gốc cây đa ở góc sân đình.
Anh cho thợ dừng việc lót gạch, lấy máy khoan kiểm tra một điểm ở mép đường nứt, phần gần tường, nơi nền tiếp giáp móng. Mũi khoan đi xuống, bụi bê tông xám phun lên. Khi nhấc khoan ra và soi đèn vào, anh thấy trong lớp bê tông móng phía dưới cũng có vết nứt chân chim, đúng cùng một hướng, như một đường gãy đã chạy từ móng lên tới mặt sàn. Không phải nứt lớp vữa cán. Không phải gạch đặt ẩu. Cái nứt nằm sâu ở dưới, trong phần xương của ngôi nhà.
- Có khi nào rễ cây nó đâm qua không anh? Một thợ trẻ hỏi nhỏ.
- Rễ cây ở tận bên kia đường, Cương đáp, nhưng giọng anh không chắc như anh muốn. Móng nhà này đổ bê tông cốt thép, rễ nào đâm nổi.
Anh nói vậy rồi tự nhớ tới những rễ phụ của cây đa buông từ cành xuống đất ở sân đình, sợi nào sợi nấy to bằng cổ tay, cắm xuống đất nâu và biến mất. Anh cũng nhớ những rễ lớn nổi trên mặt đất quanh gốc cây, gồ lên như lưng những con trăn nằm ngủ, chạy dài ra khỏi tán cây, qua cả phía dưới con đường đất, về hướng khu đất này. Rễ đa chạy xa tới đâu, không ai trong làng nói chắc được. Các cụ chỉ nói rễ cụ đi khắp làng, nhà nào trong làng đào giếng cũng có thể gặp rễ cụ.
Cương gọi điện cho Trường.
Hắn bắt máy sau hai hồi chuông, giọng đang bận.
- Có việc gì? Tôi đang tiếp khách.
- Báo cáo anh, phòng khách biệt phủ nứt sàn, Cương nói ngắn gọn như báo cáo công trình. Nứt từ móng, hướng từ phía gốc đa chạy vào. Gạch kênh lên. Em cho dừng lót gạch rồi.
Đầu dây bên kia im lặng hai giây.
- Nứt dài bao nhiêu? Có ai ngoài đội biết không?
- Hơn ba mét. Chưa ai ngoài đội. Em nghĩ nên mời kỹ sư kết cấu xuống xem lại móng đoạn đó, tiện thể kiểm tra đường rễ...
- Không mời ai hết, Trường cắt lời. Đất khu đó nền yếu, ngày xưa là đất vườn trũng, móng lún không đều thì nứt, chuyện thường ở công trình. Cậu cho người trám lại bằng vữa tốt, lót gạch mới lên trên cho phẳng, mai tôi qua xem. Việc này không nói ra ngoài, nghe chưa? Đang lúc làng xóm người ta thêu dệt đủ thứ, thêm chuyện nứt sàn vào là họ đồn nhà tôi bị cây phá móng, không hay ho gì.
Cương cầm điện thoại, nhìn xuống đường nứt dưới chân mình.
- Anh Trường, em làm nghề này mười mấy năm. Nứt do lún nền nó khác. Cái này nó nứt một đường có hướng, lại ngay sau mấy đêm...
- Cậu cũng bắt đầu tin mấy chuyện đó rồi à? Giọng Trường lạnh đi. Tôi thuê cậu làm nhà, không thuê cậu làm thầy cúng. Trám lại. Chiều tôi tới xem.
Cuộc gọi kết thúc. Cương đứng yên một lúc giữa phòng khách trống, nghe tiếng ve ngoài sân và tiếng thợ ở phòng bên gõ nhè nhẹ vào tường. Anh là người ra lệnh đóng mười hai chiếc đinh vào thân đa ngày mười tám. Anh là người đốc thúc Sáu cầm cưa sáng ngày hai mươi. Nếu trong làng này có ai, ngoài ông Trường, phải chịu trách nhiệm về những vết thương trên cây, thì người đó là anh. Ý nghĩ ấy anh đã tránh né mấy ngày nay bằng công việc, bằng thuốc giảm đau, bằng câu tự nhủ mình chỉ là người làm thuê, lệnh trên bảo sao làm vậy. Nhưng đường nứt dưới chân anh chạy thẳng từ hướng gốc cây vào giữa ngôi nhà anh đang xây, như một ngón tay chỉ đường, khiến mọi câu tự nhủ đều nghe yếu ớt.
Trước khi hạ lệnh cho đội, Cương làm một việc theo thói quen nghề nghiệp mà anh không báo cho Trường. Anh lấy điện thoại chụp lại đường nứt từ nhiều góc, chụp cả đoạn gạch kênh và vết nứt chân chim trong móng, rồi mở cuốn sổ nhật ký thi công của đội, ghi ngày giờ, vị trí, chiều dài đường nứt và hướng của nó. Đến dòng nguyên nhân dự kiến, anh cầm bút rất lâu. Viết lún nền không đều thì sai với mắt nghề của anh. Viết rễ cây thì anh không có bằng chứng, mà trang sổ này sau này có thể tới tay nhiều người. Cuối cùng anh ghi: chưa rõ nguyên nhân, đề xuất kiểm tra kết cấu và hệ rễ ngầm khu vực phía đông, chủ đầu tư chỉ đạo trám tạm và theo dõi. Anh chụp lại cả trang sổ ấy, lưu vào một thư mục riêng trong điện thoại, không gửi cho ai.
Anh cũng ra đứng ở cửa phòng khách, căng một sợi dây thừng theo đúng hướng đường nứt, kéo dài ra sân. Sợi dây đi qua khoảng sân còn ngổn ngang vật liệu, qua cổng biệt phủ, và đầu dây trong tầm mắt anh chạm thẳng vào khoảng đất dưới tán đa, nơi những rễ lớn nổi lên mặt đất. Anh đứng cầm sợi dây một lúc, mồ hôi chảy dọc thái dương. Trong nghề xây dựng, khi một đường nứt có hướng rõ ràng, người thợ giỏi không được phép tự lừa mình rằng hướng ấy là ngẫu nhiên. Mọi đường nứt đều kể một câu chuyện về lực. Và lực gây ra đường nứt này, nếu đúng như điều anh đang sợ, thì không nằm trong bản vẽ móng nào mà anh từng ký nhận.
- Anh Cương, thợ ở trong gọi ra, có trám không anh, vữa em trộn rồi.
Cương buông sợi dây. Anh quay vào nhà, tự nhủ ít nhất mình đã ghi lại. Giấy tờ là thứ duy nhất anh còn kiểm soát được trong công trình này.
Anh làm theo lệnh. Chiều đó, đội trộn vữa, trám kín đường nứt, thay hai viên gạch kênh, lót lại hàng gạch mẫu phẳng phiu. Vữa mới màu xám nhạt phủ lên sợi chỉ đen, mặt sàn lại liền lạc như chưa từng có gì xảy ra. Mấy người thợ làm việc trong im lặng khác thường. Khi trám tới đoạn gần cửa, người thợ lớn tuổi nhất đội khẽ nói, chỉ đủ cho Cương nghe:
- Hồi tôi đi làm ở làng bên, có nhà xây đè lên rễ đa già, người ta cũng trám thế này. Trám được ba hôm thì nó nứt toác ra giữa đêm, nghe như xé vải.
- Ông đừng kể nữa, Cương nói.
Cuối buổi, Trường tới thật. Hắn đi giày da, bước vào phòng khách, nhìn mặt sàn mới trám, gật đầu hài lòng, dặn đội mai tiếp tục việc phía tây, tránh nhắc chuyện này với bất kỳ ai, kể cả người nhà. Hắn không cúi xuống xem phần móng ở mép tường mà Cương định chỉ cho hắn. Hắn chỉ nhìn cái bề mặt đã phẳng. Cương chợt hiểu: ông chủ của anh chỉ muốn nhìn bề mặt của mọi việc. Đinh đóng vào cây thì căng bạt che đi. Vết cưa phun nhựa thì cho người rửa sân. Con mộng du thì thuê thầy trấn. Sàn nứt thì trám lại. Mọi thứ, miễn là bề mặt liền lạc, thì trong sổ sách của hắn coi như chưa xảy ra.
Trời sập tối, đội thu dọn đồ nghề ra về. Cương ở lại sau cùng để khóa cửa công trình. Anh đứng một mình trong phòng khách, đèn vàng hắt xuống mặt sàn mới trám còn ẩm, đường vữa mới chạy dài như một vết sẹo vừa khâu. Ngoài kia, qua khung cửa chưa lắp cánh, tán đa đen sẫm trong hoàng hôn, im lìm.
Cương nhìn xuống sàn và nghĩ: trám được mặt gạch, trám được cái ở dưới không?