HUYẾT THẦN ĐA Ở ĐÌNH LÀNG - Chương 30: Đêm đập mái thứ tư
Đêm hai mươi chín tháng Sáu, tiếng cành đập mái quay lại lần thứ tư. Nó bắt đầu khi Đỗ Văn Trường đang ngồi một mình trong phòng khách, rất khuya, trước…
Nội dung chương
Đêm hai mươi chín tháng Sáu, tiếng cành đập mái quay lại lần thứ tư.
Nó bắt đầu khi Đỗ Văn Trường đang ngồi một mình trong phòng khách, rất khuya, trước mặt là tập hồ sơ khu đất trải ra trên bàn mà hắn đã đọc đi đọc lại tới mức thuộc lòng từng con dấu. Luật sư của công ty vừa gửi ý kiến qua thư điện tử lúc chiều. Theo luật sư, cam kết tạm dừng tác động vào cây thì nên ký để tránh văn bản đình chỉ cưỡng chế. Còn việc hiến đất thì tuyệt đối không nên tính tới. Vì giá trị khu đất và phần biệt phủ đã xây sẽ đội lên một con số mà bất cứ nhà đầu tư nào cũng phải cân nhắc bằng cái đầu lạnh. Trường đọc ý kiến ấy ba lần. Lần nào đọc tới chữ giá trị, hắn cũng nghĩ tới một giá trị khác, không nằm trong thư của luật sư.
Quân đã ngủ. Sau một ngày giận dữ, bỏ ăn và thức khuya, cậu thiếp đi trong phòng trong bên cạnh mẹ, ngủ say vì kiệt sức, hơi thở đều, một tay vẫn nắm hờ mép chăn. Lệ rón rén ra ngoài, khép cửa phòng trong lại, dặn người giúp việc ngồi trực ngay hành lang, có động tĩnh gì trong phòng thì gọi bà ngay. Rồi bà xuống phòng khách, định giục chồng đi nghỉ.
Tiếng quật đầu tiên giáng xuống mái nhà đúng lúc bà bước tới cửa phòng khách.
Rầm.
Không dồn dập và giận dữ như đêm đàn trấn. Lần này tiếng quật dài và đều. Rầm. Rầm. Rầm. Từng tiếng một cách nhau những khoảng lặng ngắn, như một nhịp điểm danh chậm rãi. Như thể cái cây ngoài kia không còn cần phải nổi giận ầm ĩ nữa. Nó chỉ cần nhắc, đều đặn và kiên nhẫn, rằng món nợ vẫn còn nguyên ở đây, chưa ai trả. Trần nhà rung nhẹ theo từng tiếng. Chiếc đèn chùm trong phòng khách đung đưa rất khẽ, những hạt pha lê va vào nhau kêu leng keng nhỏ.
Trường không gọi ai. Hắn không bật dậy, không chạy ra sân, không mở camera an ninh như đêm hai mươi và đêm hai mươi hai. Hắn đã biết camera sẽ chỉ cho hắn thấy một mái nhà trống và bóng tán đa ở góc khung hình. Hắn ngồi nguyên trên ghế, hai tay đặt trên đầu gối, ngửa mặt nghe tiếng quật trên đầu, và để cho nó quật.
Lệ bước vào phòng khách, đóng cửa lại sau lưng. Bà ngồi xuống chiếc ghế đối diện chồng, không bật thêm đèn, không nói gì. Hai vợ chồng ngồi trong ánh đèn vàng mờ, nghe tiếng cành quật trên mái, tiếng này nối tiếng kia, đều đặn như một chiếc đồng hồ khổng lồ đang đếm ngược một thời hạn mà chỉ họ mới hiểu.
Trường nhìn xuống sàn.
Dưới ánh đèn, đường vữa trám ở phòng khách, đường trám mà mới chiều hai mươi bốn hắn đã gật đầu hài lòng và bảo đội thi công lót gạch lên cho phẳng, nay đã lại nứt. Không phải nứt toác, chưa phải. Chỉ là những vết nứt chân chim mảnh như sợi tóc chạy dọc theo mép đường trám cũ, hiện ra rõ ràng trên lớp vữa mới, đúng theo hướng cũ, từ phía tường trong chạy ra cửa, về phía gốc đa. Năm ngày trám, che, lót lại, và cái ở dưới vẫn tìm được đường lên mặt, lặng lẽ mà không thể chối cãi.
- Nó lại nứt rồi, Trường nói khẽ, như nói với sàn nhà.
- Em thấy từ sáng, Lệ đáp. Em không nói, vì nói anh cũng bảo em thần hồn nát thần tính.
Hắn không đáp. Tiếng quật trên mái vẫn đều.
Một lúc lâu sau, hắn mới nói tiếp. Điều hắn nói ra là điều hắn đã tránh né suốt từ đêm hai mươi tới nay. Hắn tránh nó trong các cuộc họp, tránh trước mặt cụ từ, tránh trước mặt vợ. Hắn tránh cả trong những đêm thức trắng một mình:
- Đêm hai mươi, lúc tôi với cô giúp việc giữ thằng Quân ở mép mái, tay nó lạnh ngắt, mắt nó trợn lên, tôi đã nghĩ... nếu chậm một phút thôi, nếu nó bước thêm một bước nữa... Hắn dừng lại, cổ họng nghẹn. Đêm hai mươi lăm, nó đi ra tới cổng. Lần sau, nếu nó đi mà không ai kịp giữ... thì giờ này nhà mình đã có đám tang rồi, Lệ ạ. Tôi nói thật. Tôi tránh nghĩ tới câu ấy mười ngày nay, nhưng nó là như thế.
Lệ nhìn chồng. Đây là lần đầu tiên sau nhiều năm chung sống, bà thấy Đỗ Văn Trường nói về một điều sợ hãi mà không khoác lên nó giọng của một ông chủ. Không ra lệnh, không tính toán, không tiền bạc. Chỉ là một người cha vừa nói ra khả năng mất con của mình, bằng giọng run và chậm.
- Anh biết thế là tốt rồi, bà nói khẽ. Em chờ anh nói câu ấy từ đêm hai mươi tới giờ.
- Tôi biết chứ, hắn cười một tiếng khô khốc. Tôi biết từ lúc đứng ở mép mái giữ tay nó. Nhưng biết với nhận là hai việc khác nhau. Nhận thì phải làm. Mà làm thì...
Hắn bỏ lửng. Tiếng quật trên mái như lấp vào chỗ trống trong câu nói của hắn. Rầm. Rầm.
Lệ nghiêng người về phía trước.
- Cụ từ nói năm bước, anh còn nhớ không? Anh kể lại em nghe đi. Em muốn nghe chính anh kể, không phải nghe qua người khác nữa.
Trường im lặng một nhịp, rồi kể, chậm và rõ, như người đang đọc lại một bản cam kết hắn đã học thuộc mà chưa dám ký. Bước một, đình chỉ toàn bộ thi công trên khu đất, tháo máy móc khỏi khu vực gốc cây. Bước hai, rút đủ mười hai chiếc đinh sắt, bịt lại bằng mười hai chốt gỗ dâu tằm già ngâm nước gừng, để Cương tận tay rút. Bước ba, đắp bùn phù sa sông Hồng trộn nước lá dâu tằm kín vết cưa và các lỗ chốt. Bước bốn, lập đàn cúng tam sên theo lệ đình, cụ từ chủ lễ, đọc văn tạ tội. Bước năm...
Hắn kể tới bước năm thì dừng lại rất lâu.
- Bước năm là anh quỳ lạy trước gốc đa, thắp nhang tạ tội, và ký hiến toàn bộ khu đất này cho đình làm khuôn viên bảo tồn cây. Lệ nói nốt thay chồng, nhẹ nhàng mà không khoan nhượng. Em thuộc rồi. Em thuộc từ hôm cụ sang. Chỉ có anh là chưa thuộc tới bước này thôi, anh Trường.
- Đất này bao nhiêu tiền, em biết không? Trường nói, giọng thấp xuống. Biệt phủ xây nửa chừng bao nhiêu tiền, em biết không? Bạn làm ăn của tôi, đối tác của tôi, họ sẽ nói gì khi biết tôi quỳ trước một gốc cây giữa sân đình, trước mặt cả làng, rồi ký cho không cả khu đất? Mấy chục năm tôi đi làm ăn, tôi chưa quỳ trước ai.
- Anh quỳ trước cây và trước làng, Lệ nói, không phải quỳ trước đối thủ làm ăn của anh. Mà kể cả anh có mất mặt thật đi nữa, thì sao?
Tiếng quật trên mái thưa dần trong lúc họ nói chuyện, rồi dừng hẳn vào lúc nào không ai để ý. Sự im lặng sau đó còn nặng hơn tiếng quật. Trên lầu, Quân vẫn ngủ yên trong phòng trong, không mộng du, không động tĩnh, chỉ có tiếng thở đều của một đứa trẻ đã quá mệt. Người giúp việc ở hành lang khẽ báo xuống rằng cậu chủ ngủ ngon, bà chủ cứ yên tâm. Lệ nghe xong, nhắm mắt lại một giây, như người vừa được trả lại một nhịp tim.
Trước khi sự im lặng kéo dài thêm, Lệ đứng dậy, rót cho chồng một cốc nước ấm, đặt vào tay hắn. Hắn cầm cốc nước, uống một ngụm, và chợt nhớ đã bao lâu rồi hai vợ chồng không ngồi với nhau trong một căn phòng mà không bàn chuyện tiền, chuyện nhà, chuyện giữ thể diện trước người ngoài. Từ ngày về làng xây biệt phủ, nhà hắn rộng hơn nhà cũ ở thành phố rất nhiều, mà khoảng cách giữa hai vợ chồng lại xa hơn. Bà đi lễ đình, hắn đi tiếp khách. Bà giữ con, hắn giữ dự án. Đêm nay, tiếng quật trên mái, điều duy nhất hắn từng coi là tai họa, lại là thứ kéo hai người ngồi lại đối diện nhau và nói những câu thật nhất trong nhiều năm.
- Hồi mới cưới, Lệ nói như đọc được ý nghĩ của chồng, anh hứa với em là làm ăn gì thì làm, không để nhà mình mang tiếng thất đức với làng. Anh còn nhớ không? Hồi ấy anh chưa có gì, hai vợ chồng ở căn nhà tập thể, anh đi công trình cả tháng. Anh nói người làng mình nghèo mà giữ lệ, mình sau này có giàu cũng không được quên lệ.
- Nhớ, Trường đáp khẽ. Hồi ấy nói thì dễ.
- Bây giờ mới là lúc giữ lời, bà nói. Chứ hồi nghèo, giữ lời có mất gì đâu mà kiểm chứng.
Hắn nhìn vợ, không cãi được. Những năm tháng đi xa, hắn đã quen đo mọi thứ bằng con số: đất bao nhiêu mét, dự án lãi bao nhiêu, quan hệ đáng giá bao nhiêu. Lệ ở gần hắn suốt những năm ấy mà vẫn giữ được một cái thước khác, cái thước của làng, của đình, của cha hắn. Đêm nay bà không mang tiền ra nói với hắn. Bà mang con ra, mang lời hứa cũ ra, mang chính hắn của ngày xưa ra đối chiếu với hắn của bây giờ. Và hắn thua trong cuộc đối chiếu ấy, thua một cách không cãi vào đâu được.
Trường ngồi nhìn khoảng sân tối ngoài cửa sổ, nơi cây đa đứng đen sẫm và im lìm, hai mảng lá héo không nhìn rõ trong đêm nhưng hắn biết chúng ở đó, như hai vết thương trên tán cây đối diện với những vết thương trong nhà hắn. Hắn nghĩ tới cha mình, người quét sân đình năm xưa, và tự hỏi nếu cha còn sống, cha sẽ đứng ở phía nào trong sân đình vào ngày hắn phải quỳ xuống. Hắn biết câu trả lời. Cha hắn sẽ đứng ở phía cây đa, cầm chổi, và nhìn hắn, đứa con đi xa trở về đóng đinh vào cây của làng, bằng ánh mắt của một người cha không còn nhận ra con mình nữa.
- Quỳ thì tôi quỳ được, Trường nói cuối cùng, rất khẽ, như thú nhận một điều thua cuộc. Nhưng quỳ xong mà nó vẫn không yên, tôi còn mặt mũi nào.
Lệ nhìn thẳng vào chồng, và đáp bằng câu nói sẽ theo hắn suốt những ngày sau đó, qua cả những quyết định mà chính hắn cũng chưa biết mình sắp đưa ra:
- Anh còn sợ mất mặt hơn sợ mất con à?