HUYẾT THẦN ĐA Ở ĐÌNH LÀNG - Chương 8: Mười hai chiếc đinh
Sáng ngày mười tám tháng sáu, trời nắng sớm và gắt. Lê Văn Cương tới công trình từ lúc sáu giờ. Trên xe anh chở theo tấm biển dự án khổ lớn. Biển vừa in…
Nội dung chương
Sáng ngày mười tám tháng sáu, trời nắng sớm và gắt. Lê Văn Cương tới công trình từ lúc sáu giờ. Trên xe anh chở theo tấm biển dự án khổ lớn. Biển vừa in xong ở xưởng quảng cáo trên huyện. Biển nền xanh, chữ trắng. Biển ghi rõ tên công trình biệt phủ Đông Các. Biển cũng ghi chủ đầu tư công ty Trường Phát, đơn vị thi công và thời gian hoàn thành dự kiến. Cùng đi với biển là mấy cuộn bạt xanh che chắn thi công, một hộp đinh sắt mới mua, và đội thợ sáu người đã được Cương phổ biến công việc từ tối hôm trước. Theo lịch trong nhật ký công trình của anh ta, hôm nay là ngày dựng biển và căng bạt, và mọi thứ phải xong trước trưa nắng để buổi chiều đội chuyển sang làm tường bao.
Vị trí dựng biển đã được chốt từ hôm khảo sát: ngay mặt tiền khu đất, sát đường làng, chỗ gốc đa ở góc sân đình. Khung biển bằng sắt hộp được hàn sẵn, chỉ cần dựng lên và neo chặt. Cương đi một vòng kiểm tra, rồi ra lệnh bắt đầu. Hai công nhân trèo lên thang, áp khung biển vào phía thân đa quay ra đường, giữ cho thẳng theo dây dọi. Những người còn lại chuẩn bị đinh và búa. Thân cây ở chỗ ấy to và thẳng, vỏ sần sùi màu nâu xám, đúng là một cái cột tự nhiên vững chãi nhất khu đất, như Cương đã tính trước.
Chiếc đinh đầu tiên được đóng vào thân cây ở phía gần cành đông, ngang tầm ngực người. Tiếng búa nện xuống vang khô khốc giữa buổi sáng yên tĩnh của làng quê, nghe rõ mồn một sang tận sân đình bên kia hàng rào. Đinh sắt dài mười phân ngập dần vào thân cây sau mấy nhát búa chắc tay. Và đúng lúc người công nhân rút búa ra để lấy chiếc đinh thứ hai, một vệt nhựa bắt đầu rỉ ra quanh lỗ đinh. Nó rỉ chậm, đặc quánh, màu đỏ sẫm khác hẳn nhựa cây thông thường mà cánh thợ vẫn thấy ở các loại cây khác. Vệt nhựa trườn xuống theo đường vỏ cây chừng một gang tay rồi đặc lại, bóng lên dưới nắng sớm.
Người công nhân trẻ cầm búa khựng tay lại, nhìn vệt nhựa chằm chằm.
- Anh Cương ơi, anh xem này. Nhựa cây này đỏ như máu ấy. Em đóng đinh vào cây bao giờ cũng chỉ thấy nhựa trắng hay vàng thôi.
Mấy người thợ khác cũng dừng tay, nhìn sang. Trong sân đình bên kia, tiếng chổi tre quét sân của cụ từ như chậm lại một nhịp. Cương bước tới gần thân cây, lấy ngón tay quệt thử vào vệt nhựa, thấy nó dính và đặc, màu đỏ nâu sẫm trên đầu ngón tay trông đúng là giống màu máu đã để lâu ngoài không khí. Một thoáng khó chịu lướt qua trong đầu anh ta, cái khó chịu của người vừa nhớ lại lời dặn của bác Hòa trong bữa cơm trưa mười ngày trước và lời lẩm bẩm của bà cụ làng hôm ấy. Nhưng nắng đang lên, công việc đang dở, và cả đội đang nhìn vào anh ta chờ lệnh.
- Nhựa cây đa nó thế, Cương nói to, giọng dứt khoát hơn bình thường. Cây cổ thụ nhựa nó đậm màu. Làm tiếp đi. Đóng cho đủ điểm neo, căng bạt xong trước mười một giờ cho tôi.
Tiếng búa lại vang lên. Chiếc đinh thứ hai, thứ ba, rồi thứ tư được đóng vào thân cây để neo khung biển. Sau đó đội chuyển sang căng bạt: dây bạt được buộc vào những chiếc đinh đóng thêm ở các vị trí đã tính quanh phần thân cây phía khu đất, để tấm bạt xanh khổ lớn căng phẳng, che chắn toàn bộ mặt tiền công trình. Cương đứng dưới đất chỉ huy, đếm từng chiếc đinh được lấy ra khỏi hộp và đóng lên thân cây, theo thói quen kiểm soát vật tư của người làm công trình lâu năm. Bảy chiếc. Chín chiếc. Mười một chiếc. Tới chiếc thứ mười hai, người thợ đóng xong, phủi tay, nhảy xuống khỏi thang. Hộp đinh đã hết đúng số dự tính cho hai hạng mục biển và bạt. Thân đa giờ mang trên mình mười hai chiếc đinh sắt, đầu đinh lấp loáng dưới nắng, những dây neo căng thẳng từ thân cây tỏa ra như một mạng lưới giữ tấm biển dự án đứng thẳng và tấm bạt xanh phẳng phiu trước gió sông.
Quanh mấy lỗ đinh đóng đầu tiên, nhựa vẫn tiếp tục rỉ ra thêm một chút rồi chậm dần. Dưới nắng trưa tháng sáu, những vệt nhựa ấy khô lại, chuyển thành màu nâu đỏ sẫm, bám chặt vào vỏ cây thành từng vệt dài ngắn khác nhau. Nhìn từ xa, người ta chỉ thấy một tấm biển mới tinh và một hàng bạt xanh gọn gàng. Nhìn gần, ở tầm mắt của người đứng dưới gốc cây, thân đa như có những vết thương nhỏ đang rỉ một thứ chất lỏng màu của máu cũ.
Trong lúc đội thi công làm việc, người làng qua lại trên đường không ai nói một lời nào, nhưng nhiều người chậm bước lại để nhìn. Một chị gánh rau đi chợ về đứng hẳn lại bên kia đường, nhìn tấm biển đang được áp vào thân đa, rồi nhìn những chiếc đinh lần lượt biến mất vào thân cây sau mỗi nhát búa. Một ông lão dắt cháu đi học thêm buổi sáng, tới gốc đa thì dừng, bắt đứa cháu đứng nép vào phía trong, tránh xa cái thang và những người thợ, mắt không rời vệt nhựa đỏ đang rỉ xuống. Những ánh mắt ấy Cương đều thấy hết. Anh ta cố tình làm việc nhanh hơn, nói to hơn, như thể tiếng búa và tiếng chỉ huy rành rọt của mình có thể át đi sự im lặng khó chịu đang dày lên quanh gốc cây. Anh ta tự nhủ dân làng ở đâu cũng thế, công trình nào mới khởi công mà chẳng bị ngó nghiêng bàn tán ít ngày rồi thôi.
Có một người đứng xem lâu hơn tất cả. Ở sân đình bên kia hàng rào, cụ từ Hiển đứng ở hiên đình, tay cầm chiếc quạt nan, không quét sân nữa. Ông đứng yên như thế suốt từ lúc chiếc đinh đầu tiên đóng vào thân cây cho tới khi tấm bạt cuối cùng được căng phẳng. Ông không sang can ngăn, không nói một câu nào với đội thi công. Cương biết ông đang đứng đó, và cái biết ấy làm anh ta bực bội hơn mọi lời can ngăn có thể gây ra. Anh ta đã chuẩn bị sẵn trong đầu mấy câu đáp trả. Anh chuẩn bị cho lúc người làng hay cụ từ sang nói chuyện lệ làng. Anh sẽ nói biển dự án là yêu cầu bắt buộc của thủ tục xây dựng. Anh sẽ nói đinh đóng tạm rồi sẽ tháo. Anh sẽ nói cây to thế này thì mấy chiếc đinh chẳng thấm vào đâu. Nhưng không ai sang nói gì cả. Sự im lặng hoàn toàn ấy làm những câu đáp trả chuẩn bị sẵn của anh ta trở nên thừa thãi, và anh ta đành trút sự bực bội vào việc thúc thợ làm nhanh tay hơn.
Khi tấm bạt cuối cùng căng xong, một cơn gió từ phía sông thổi mạnh qua, làm cả hàng bạt rung lên phần phật và những dây neo buộc vào thân cây căng cứng, kéo giật nhẹ vào những chiếc đinh. Thân đa không hề rung chuyển. Tán cây trên cao chỉ xào xạc một hồi ngắn rồi lặng. Cương nhìn lên. Bỗng một ý nghĩ rất mờ thoáng qua trong đầu anh. Cái cây này đã đứng đây qua không biết bao nhiêu cơn bão. Những cơn bão ấy lớn hơn cơn gió này gấp trăm lần. Nó sẽ còn đứng đây sau khi tấm biển dự án của anh ta mục nát từ lâu. Anh ta gạt ý nghĩ ấy đi ngay. Việc của anh ta là hiện tại, là tiến độ tuần này, là khoản thanh toán đợt tới của nhà thầu phụ.
Bác Hòa, công nhân lớn tuổi trong đội, là người thu dọn dụng cụ sau cùng. Ông đi quanh gốc cây nhặt từng chiếc búa, cuộn dây thừa. Tới chỗ vệt nhựa đỏ đầu tiên đã khô, ông đứng lại lâu hơn một chút, nhìn nó, rồi nhìn lên tán cây im phăng phắc trên đầu dù gió sông đang thổi bạt phần phật ngay bên cạnh. Ông không nói gì với ai. Ông chỉ lặng lẽ buộc lại cuộn dây, vác thang lên vai, và trước khi đi còn đưa tay sờ nhẹ lên phần vỏ cây lành lặn bên cạnh những chiếc đinh, như một lời xin lỗi không thành tiếng thay cho cả đội.
Cương thì không để ý tới những điều ấy. Anh ta đang đi ra giữa đường làng, đứng từ xa ngắm lại thành quả buổi sáng: biển dự án dựng thẳng, chữ rõ, bạt căng phẳng, công trình trông ra dáng một dự án lớn đúng như chủ đầu tư mong muốn. Anh ta chụp mấy tấm ảnh bằng điện thoại gửi cho ông Trường kèm dòng tin nhắn ngắn: biển và bạt xong đúng kế hoạch. Ông Trường trả lời bằng một câu gọn: tốt, cứ thế phát huy.
Nắng trưa đổ xuống gay gắt. Đội thợ thu dọn đồ đạc, chuẩn bị nghỉ trưa và chiều quay lại với phần tường bao. Cương là người rời gốc đa sau cùng trong nhóm chỉ huy. Anh ta phủi bụi xi măng trên tay áo, nhìn lại tấm biển căng thẳng một lần nữa và nói, nửa với người thợ đứng cạnh, nửa như tự ghi thêm một dòng vào cuốn nhật ký trong đầu mình.
- Xong. Mai kia đo lại đường cổng, cành nào vướng xử lý luôn.
Chiếc xe máy của anh ta nổ máy, chạy về phía quán cơm đầu làng, để lại phía sau thân đa với mười hai chiếc đinh sắt đang nóng dần lên dưới nắng trưa, và những vệt nhựa đỏ nâu đã khô cứng trên lớp vỏ hai trăm tuổi.
Ở phía sân đình, mãi tới khi tiếng xe của đội thi công xa hẳn, cụ từ Hiển mới chậm rãi bước xuống bậc hiên. Ông đi tới hàng rào, đứng nhìn sang thân cây bên kia qua những mắt lưới thưa. Ông không nói gì, chỉ đứng rất lâu, rồi quay vào đình thắp một nén hương mới, khói hương bay thẳng lên trong buổi trưa không gió, mỏng và lặng như một sợi chỉ trắng.