HUYẾT THI MỘ TÂY CHU - Chương 36: Khâm Liệm Ở Miệng Hầm
Sáng ngày thứ mười một, trước khi nghĩ tới lễ phong ấn, đoàn làm việc của người sống: đưa người chết lên khỏi mộ. Trời chưa sáng hẳn, sương còn phủ trắng…
Nội dung chương
Sáng ngày thứ mười một, trước khi nghĩ tới lễ phong ấn, đoàn làm việc của người sống: đưa người chết lên khỏi mộ.
Trời chưa sáng hẳn, sương còn phủ trắng miệng hầm ở khe Hổ Khẩu. Trương Huyền Tố xuống trước cùng Tiểu Thất, cả hai buộc khăn tẩm dấm kín mặt, đi từng đoạn một trong im lặng. Huyết Thi sau một đêm sôi bể đã lại ngâm mình bất động, tiếng thở chậm chạp vọng ra từ chủ thất như một lời nhắc rằng thời gian an toàn ban ngày không dài. Họ không vào chủ thất lâu hơn mức cần thiết. Từng cái xác được buộc dây, bọc trong tấm vải thô, rồi kéo lên theo mộ đạo và đạo động bằng sức của người trên mặt đất và người đỡ ở từng đoạn.
Đỗ Nhị Lang gãy chân, không xuống được, nhưng hắn nhất quyết đòi kê cáng ngay sát miệng hầm, hai tay nắm dây thừng kéo phụ, mặt nhăn lại vì đau mà không kêu một tiếng. Lưu Cổ đứng ở đầu dây phía sau, kéo đều tay, mặt hắn lầm lì như mọi ngày. Ba lần dây căng lên, ba lần một bọc vải dài trồi lên khỏi lỗ đen, được đặt ngay ngắn trên mặt đá lạnh sương.
Tạ Quảng Khôn. Mã Thiết Chủy. Hầu Vĩnh Quý.
Ba người đã vào núi với họ mười một ngày trước, giờ nằm song song ở miệng hầm, vải bọc thấm nước đỏ và bụi đá, không còn ai nói được một lời nào nữa.
Tiểu Thất là thợ mộc đóng quan tài thuê. Ở thôn Tạ Gia Câu, hễ nhà nào có người mất mà không kịp đặt quan tài ở trấn, người ta lại tới tìm hắn và ông thợ cả ngày trước. Hắn quen đo người chết để đóng ván, quen nhìn mặt người chết mà không quay đi, quen nghe tiếng khóc của người nhà đứng quanh sân. Nhưng quen đến đâu, hắn cũng chưa từng tự tay khâm liệm cho người trong đoàn của chính mình, lại là ba người, lại có một người là chú ruột.
Hắn xin Huyền Tố cho mình làm việc ấy một mình, theo đúng lệ của người thợ mộc.
Ván mang theo để nẹp cửa hầm và làm cáng còn dư mấy tấm thẳng. Hắn chọn ván, đo, cưa, bào ngay tại miệng hầm, tiếng bào gỗ kêu đều đều giữa buổi sáng yên tĩnh đến lạ. Hắn đóng ba cỗ quan tài tạm, không sơn, không chạm trổ, chỉ cần kín, chắc, và đủ tử tế để người chết nằm trong đó mà về tới thôn. Đỗ Nhị Lang nằm dưỡng thương nhìn hắn đóng, thỉnh thoảng lại đưa tay quệt mắt.
Đến lúc lau mặt cho từng người, Tiểu Thất làm rất chậm.
Mã Thiết Chủy và Hầu Tam chết vì khói đỏ thi khí, mặt đã đổi khác nhiều sau mấy ngày nằm dưới hầm, hắn chỉ lau qua bằng khăn ẩm, vuốt mắt cho họ, rồi đặt tay họ ngay ngắn trên bụng như người nằm ngủ. Hắn không dám nhìn lâu. Có những cái chết, nhìn lâu chỉ làm người sống thêm một món nợ không trả được bằng cách nhìn.
Đến lượt Quảng Khôn, hắn dừng tay lâu nhất.
Cổ họng chú hắn đã bị bóp nát, Huyền Tố phải lấy vải quấn quanh cổ trước khi Tiểu Thất lau mặt. Mặt Quảng Khôn vẫn còn nguyên vẻ giận dữ của lúc chết, mắt từng mở trừng trừng nhìn lên trần hầm, nay đã được vuốt xuống. Tiểu Thất lau sạch bụi đá và máu khô trên trán chú, trên má chú, những chỗ mà hồi nhỏ hắn từng nhìn lên khi chú về thôn, mang theo quà bánh và những câu chuyện về những nơi xa hắn chưa từng tới.
- Chú nói gia bảo của nhà mình. - Hắn nói rất khẽ, chỉ đủ cho người chết và chính hắn nghe. - Hóa ra chú cũng chỉ là người bị lừa như cháu, chỉ khác là chú tham hơn, và chú không quay lại được nữa.
Theo lệ, trước khi đậy nắp quan tài tạm, người khâm liệm phải lục các túi áo của người chết, lấy vật tùy thân ra gửi về cho gia đình, để người chết không mang theo những thứ không thuộc về thế giới của họ nữa. Tiểu Thất làm việc ấy cẩn thận. Túi áo ngoài của Quảng Khôn có ít tiền lẻ, một bao diêm ẩm, và chiếc la bàn phân kim đã nứt mặt kính. Túi áo trong trống không. Đến túi áo ngực, tay hắn chạm phải một vật nhỏ, cứng, tròn, bọc trong góc vải.
Hắn lấy ra. Vật ấy lăn trên lòng bàn tay hắn, rồi rơi xuống mặt đá, kêu một tiếng rất nhỏ và trong.
Một viên Tỵ Thi Đan. Còn nguyên vẹn.
Viên thuốc ngậm chống thi khí mà Huyền Tố đã chia cho từng người hôm ở tiền thất, mỗi người một viên trong sáu viên, viên của Quảng Khôn đây. Nó chưa từng được ngậm. Vỏ thuốc còn nguyên, không móp, không ướt, nằm yên trong túi áo ngực của người đàn ông đã chết vì khói độc và bàn tay của Huyết Thi, cách trái tim hắn chỉ một lớp vải.
Tiểu Thất ngồi bệt xuống mặt đá, viên thuốc nằm trên đá trước mặt hắn, và hắn nhìn nó rất lâu mà không nói được câu nào.
Huyền Tố bước tới, cúi xuống nhìn, rồi nói khẽ, giọng không có chút ngạc nhiên nào.
- Cháu nhớ hôm chia thuốc không. Sáu viên cho bảy người. Ta dặn đi dặn lại, thuốc chỉ có tác dụng khi ngậm trước lúc khói tới và kết hợp khăn tẩm dấm bịt mặt. Chú cháu nhận viên này trước mặt mọi người, bỏ vào miệng trước mặt mọi người. Sau đó, lúc không ai để ý, hắn lén nhổ ra, cất vào túi áo ngực.
- Sao chú lại làm thế? - Tiểu Thất hỏi, giọng hắn vỡ ra. - Ngậm nó thì có mất gì đâu. Sao chú không tin?
- Vì cả đời hắn không tin vào thứ không cầm nắm được. - Huyền Tố nói. - Thuốc của đạo sĩ, lời dặn của đạo sĩ, ấn chú của đạo sĩ, với hắn đều là thứ để mặc cả. Hắn chỉ tin súng, tin búa, tin vàng bạc cầm được trong tay. Vả lại, cháu cũng phải hiểu cho đúng: dù hắn có ngậm viên thuốc này cho tử tế, hắn vẫn chết. Khói đỏ không phải thứ giết hắn sau cùng. Bàn tay của nó bóp nát cổ họng hắn, vì hắn là người đã nhỏ máu mở khóa. Viên thuốc rơi ra hôm nay chỉ cho cháu thấy một điều: chú cháu chết không phải vì thiếu thuốc. Hắn chết vì không tin, và vì món nợ ngàn năm chỉ nhắm vào một mình hắn trong khoảnh khắc ấy.
Tiểu Thất nhặt viên thuốc lên, nắm chặt trong tay. Hắn không cất nó vào túi mình để dùng, dù thuốc còn nguyên và lễ phong ấn sắp tới sẽ cần mọi thứ có thể giữ mạng. Hắn đặt viên thuốc lên nắp quan tài tạm của chú hắn, như đặt một vật tùy thân cuối cùng của người chết.
- Để nó theo chú. - Hắn nói. - Thuốc này là của chú. Cháu không dùng đồ của người chết để cứu mình trong lễ trả nợ cho người chết khác. Nghe nó sai lắm, thầy ạ.
Huyền Tố nhìn hắn, không ngăn, chỉ gật đầu rất nhẹ.
Đỗ Nhị Lang nằm trên cáng, đến lúc ấy mới òa khóc thành tiếng. Hắn khóc và nói qua tiếng khóc, câu được câu mất.
- Thầy Tố, Thất, cho tôi ở lại giữ miệng hầm đêm làm lễ. Chân tôi gãy, tôi xuống không được, tôi biết. Nhưng tôi giữ dây được, tôi canh đèn hiệu được, tôi ngồi ở miệng hầm này được. Ba người chết rồi, tôi không muốn đêm cuối lại nằm trong lều nghe ngóng. Cho tôi làm một việc gì đó cho đoàn này đi.
- Được. - Huyền Tố đáp ngay, vì anh hiểu lời xin ấy không phải lời nói liều. - Đêm lễ, cháu ở miệng hầm, giữ dây thừng và đèn hiệu. Nghe chuông của ta lắc theo nhịp đã dặn thì kéo dây. Không nghe gì cũng không được tự ý xuống. Việc của cháu ở trên này quan trọng không kém việc dưới kia.
Lưu Cổ đứng nghe suốt từ đầu tới giờ, đến lúc ấy mới bước lên một bước, cất giọng đều đều.
- Đêm lễ, tôi đi cùng xuống dưới phụ một tay. Thêm một người lành lặn vẫn hơn. Tôi giữ đèn, tôi đưa đồ, tôi không làm vướng chân hai người đâu.
Huyền Tố từ chối khéo, vẫn giữ giọng bình thản như từ chối một lời mời uống trà.
- Việc dưới đó không cần đông người. Cần đúng người. Một người họ Tạ dâng máu, một đạo sĩ giữ lễ. Người thứ ba xuống, nếu lòng không ở trong lễ, chỉ làm nguyền thêm một chỗ bám. Anh ở trên này với Đỗ Nhị Lang, giữ trại, giữ lửa. Đó là phần việc của anh.
Lưu Cổ cười rất nhẹ, gật đầu, không cãi thêm một câu. Nhưng Tiểu Thất nhìn thấy tay hắn trong ống tay áo khẽ siết lại, rồi buông ra.
Ba cỗ quan tài tạm được đậy nắp vào cuối buổi sáng. Tiểu Thất tự tay đóng từng chiếc đinh, tiếng búa gõ xuống ván gỗ vang lên khô và đều. Đến chiếc cuối cùng, khi người ta khiêng xác Mã Thiết Chủy đặt lên cáng để chuyển vào quan tài, chiếc búa tạ gia truyền của người thợ rèn tuột khỏi bàn tay đã cứng của xác chết, rơi xuống mặt đá, nảy lên một tiếng nặng nề.
Tiểu Thất cúi xuống nhặt chiếc búa lên.
Và hắn đứng sững lại.
Chiếc búa tạ trong tay hắn, cán gỗ mòn nhẵn, đầu búa nặng trịch, giống hệt chiếc búa trong bàn tay xương của bộ hài cốt đeo thẻ gỗ họ Tạ ở đoạn động sập mười hai mét. Bộ hài cốt của toán trộm bốn mươi năm trước mà hắn đã thấy hôm mới xuống mộ. Giống từ dáng búa tới cách những ngón tay người chết co lại quanh cán búa.
Như thể ba đời thợ rèn và thợ cả, ở ba đời khác nhau, đều chết cùng một cách cầm búa trong cùng một ngôi mộ, và ngôi mộ này đã thuộc lòng cách cầm ấy rồi.