Huyết Thước Trừng Gia - Chương 5: Tiếng Khóc Bờ Sông Đáy
Mưa giông cuối thu trút xuống triền đê quai đá từng đợt buốt nhức xương tủy. Nước từ trên đỉnh bờ đê chảy xối xả, cuốn theo bùn đỏ nham nhở tạt thẳng vào…
Nội dung chương
Mưa giông cuối thu trút xuống triền đê quai đá từng đợt buốt nhức xương tủy. Nước từ trên đỉnh bờ đê chảy xối xả, cuốn theo bùn đỏ nham nhở tạt thẳng vào mặt Lý Văn Canh. Hai cánh cổng gỗ lim đồ sộ của dinh thự Hoàng Xuân Bột đã đóng chặt lại sau lưng từ lâu, bỏ lại người thợ mộc năm mươi tuổi nằm vật giữa bãi cỏ mục ngập nước.
Mỗi tấc đất nhích tới là một cơn đau xé toạc lục phủ ngũ tạng. Hai ống chân gãy nát của Canh buông thõng, xương gãy chọc thủng da thịt cọ lạo xạo vào nhau theo từng nhịp rướn. Vải quần rách tươm bết chặt lấy những mảng máu đen đặc lẫn cát sỏi. Canh không thể đứng dậy. Ông úp mặt xuống bùn, cắn chặt hàm răng vào nhau cho đến khi nghe tiếng men răng nứt vỡ tanh nồng trong miệng, rồi dùng hai cùi chỏ tì mạnh xuống sỏi đá mà trườn đi.
Mười đầu ngón tay Canh bấu sâu vào lòng đất nhão. Móng tay của người thợ tiện gỗ trứ danh làng Chàng Sơn từng gọt giũa nên những đường kỷ xảo xảo diệu, nay bật ngược ra sau, máu rỉ vào kẽ đất từng giọt sẫm màu. Bùn lầy nhét đầy vào các vết thương hở toang hoác nơi bắp chân, xót đến mức từng thớ thịt trên sống lưng ông giật nảy liên hồi. Gió từ lòng sông Đáy thổi thốc lên triền đê mang theo hơi ẩm nồng nặc của rêu rác và phù sa úa tàn. Canh ngẩng cổ thở dốc, từng ngụm khí lạnh buốt rát trôi qua cuống họng khô rát, biến thành những tiếng khè khè đứt quãng.
Khoảng cách từ dinh thự mười hai trụ của quan huyện về đến căn chòi rách ven sông Đáy chưa đầy một dặm, nhưng đối với một kẻ tàn phế vừa bước qua chín bậc nhục hình, con đường đê này dài dằng dặc bằng cả một kiếp trầm luân. Canh trườn qua những bụi tầm xuân gai góc cào rách toang bờ vai vạm vỡ, qua những vũng nước đục ngầu ngập ngang thắt lưng. Cứ mỗi lần kiệt sức gục đầu vào bãi cỏ úa, hình ảnh người mẹ già bảy mươi tuổi nằm còng queo trên chiếc chõng tre nơi chòi lá lại hiện ra giục giã ông tiếp tục cào xới đất bùn.
Mẹ già của Canh mang chứng ho lao từ đầu mùa rét, cả tháng nay nằm liệt giường đợi con trai đem tiền công về mua thuốc sắc. Bà cụ đã nhịn đói mấy bữa liền, trông ngóng năm trăm lạng bạc cùng bữa cơm gạo trắng mà đứa con trai duy nhất hứa hẹn sau sáu tháng ròng rã đục đẽo nơi dinh quan. Canh biết, nếu đêm nay ông buông xuôi bỏ mạng bên vệ đê lạnh lẽo này, người mẹ già kia cũng sẽ lặng lẽ chết khô trong bóng tối mịt mùng của căn chòi hoang.
- Phải về... - Canh thều thào qua khóe môi rách bươm. - Mẹ... con phải về...
Máu từ hai bắp chân rỉ ra kéo thành một vệt dài sẫm tối dọc theo triền cỏ non. Sau hơn hai canh giờ lết từng tấc đất trong bùn lầy, Canh nhìn thấy bóng dáng mờ ảo của căn chòi lá nép mình dưới rặng tre gãy gục sát mép sông Đáy. Căn chòi xiêu vẹo, mái rạ xơ xác bị gió đêm giật tung từng mảng lớn, để mặc mưa rào xối thẳng vào bên trong.
Khung cửa liếp bằng nứa mục khép hờ, đung đưa theo từng cơn gió giật, phát ra những tiếng cọt kẹt rợn người. Bên trong không có lấy một đốm lửa ấm áp. Chỉ còn một ngọn đèn dầu lạc leo lét đặt trên bậu cửa sổ bằng đất nện, bấc đèn đã cạn dầu, tỏa ra làn khói đen khét lẹt chực tắt theo từng luồng gió lùa.
Canh cắn răng rướn người qua con mương nhỏ trước ngõ, trườn lên bờ đất cao dẫn vào cửa chòi. Cùi chỏ ông trầy trụa trơ cả xương trắng, đập vào bậu cửa gỗ mục tạo nên tiếng "thịch" nặng nề.
- Mẹ ơi... - Canh cố cất tiếng gọi, nhưng âm thanh phát ra từ vòm họng rách toạc chỉ là một tiếng rên rỉ nghẹn ứ, yếu ớt như hơi thở của kẻ sắp lìa đời.
Bên trong căn chòi tối om, trên chiếc chõng tre mục gãy một bên chân được kê tạm bằng mấy hòn gạch ba vanh, một bóng người gầy gò co ro khẽ cựa mình. Tiếng ho rũ rượi, khô khốc vang lên từng tràng dài kéo theo tiếng đờm đặc nghẹt nơi cổ họng. Bà cụ Lý quờ quạng đôi bàn tay gầy trơ xương, lần tìm chiếc gậy tre gác ở đầu chõng.
- Canh đấy phải không con? - Giọng người mẹ già run rẩy, khàn đặc như tiếng gió rít qua kẽ lá mục. - Sao về muộn thế hả con? Quan lớn... quan lớn trả tiền công chưa? Cả ngày nay trong bụng mẹ cồn cào... mẹ cứ ngỡ con xảy ra chuyện gì nơi phủ huyện...
Bà cụ lần hồi ngồi dậy, hai hốc mắt sâu hoắm mờ đục vì chứng lòa tuổi già cố hướng về phía bậu cửa tối đen. Canh không đáp được. Ông trườn hẳn thân người vào trong nhà, để lại một vệt bùn máu kéo dài từ bậu cửa qua nền đất ẩm mốc. Toàn thân ông ướt sũng, run rẩy bần bật vì cái lạnh thấu xương và cơn đau nhức nhối từ hai ống chân tàn phế.
Bà cụ Lý lần tay xuống mép chõng, run rẩy chạm vào chiếc đĩa sành đựng ngọn đèn dầu lạc. Bà vén manh áo vá chằng chịt, lấy que đóm khêu bấc đèn lên cho sáng thêm một chút. Ngọn lửa vàng vọt bùng lên yếu ớt, xua tan màn đêm dày đặc đang bủa vây gian chòi chật hẹp.
Ánh sáng heo hắt vừa rọi tới chân bậu cửa, đôi mắt mờ đục của bà cụ Lý bỗng mở trừng trừng.
Dưới nền đất ẩm ướt, con trai bà nằm bò rạp như một khúc gỗ mục bị vứt bỏ. Toàn thân Canh phủ kín bùn đất đen ngòm trộn lẫn với những mảng máu tươi đỏ lòm đang rỉ ra không dứt. Hai ống chân vẹo vọ gãy gập sang một bên theo góc độ quái dị, những mảnh xương trắng nhọn hoắt đâm toạc qua lớp thịt thối rữa lộ ra ngoài không khí lạnh. Đôi bàn tay thợ mộc từng tạc nên tượng Phật nghìn mắt nghìn tay nay nát bấy, mười đầu ngón tay be bét máu tươi và bùn rác.
- Trời đất ơi! - Bà cụ Lý thét lên một tiếng kinh hoàng. Tiếng thét xé toạc màn mưa đêm, nghẹn lại nơi cuống họng gầy guộc.
Bà cụ ngã nhào từ trên chõng tre xuống nền đất lạnh, không màng đến thân xác già nua ốm yếu đang run lẩy bẩy. Bà bò sụp tới bên cạnh Canh, đôi bàn tay gầy gò khô khốc như cành củi khô quờ quạng ôm lấy đầu con trai, run rẩy vuốt ve gương mặt bầm dập, rách nát của người thợ già.
- Canh ơi! Con làm sao thế này? Ai... ai đánh con ra nông nỗi này hả con? Chân của con... chân của con sao lại gãy nát thế này? - Nước mắt từ hai hốc mắt khô cằn của bà cụ trào ra giàn giụa, rớt từng giọt nóng hổi xuống gương mặt lạnh ngắt đầy bùn đất của Canh.
Canh run rẩy ngẩng đầu lên, áp trán vào lòng bàn tay gầy guộc của mẹ. Hơi ấm mong manh từ bàn tay mẹ làm sống mũi ông cay xè, uất ức bao trùm lấy toàn bộ tâm trí.
- Mẹ... con có tội... - Canh nghẹn ngào, từng giọt nước mắt hòa lẫn với máu trên gò má hốc hác rơi xuống tấm chiếu rách. - Tiền công... năm trăm lạng bạc... quan huyện cướp hết rồi... Hắn sai lính đánh gãy chân con... bắt con bò qua chín bậc đá... Hắn còn dọa... dọa sẽ đào mả tổ tiên, đốt sạch họ Lý nếu chúng ta dám hé răng kêu oan... Mẹ ơi, con tàn phế rồi... đời con hết rồi...
Từng lời nói của Canh như những nhát búa tạ giáng thẳng vào lồng ngực người mẹ già bảy mươi tuổi.
Bà cụ Lý ngồi sững sờ giữa vũng bùn máu của con trai. Đôi môi thâm tím của bà run bần bật, hàm răng lập cập va vào nhau thành từng tiếng khô khốc. Bà nhìn chằm chằm vào đôi chân gãy nát của đứa con mà cả một đời bà còng lưng cấy thuê cuốc mướn để nuôi nấng nên người. Đứa con trai hiền lành, tài hoa, cả đời chỉ biết cầm đục cầm cưa, cung kính thánh Lỗ Ban, chưa từng làm điều gì thất đức với xóm giềng. Thế mà chỉ vì năm trăm lạng bạc tiền công, lũ quan lại lòng lang dạ thú đã đánh nó tàn phế, biến nó thành một kẻ bò lê bò lết ngoài bãi tha ma.
Nỗi đau đớn tột cùng biến thành sự uất hận nghẹn ngào chẹn ngang cổ họng bà cụ. Lồng ngực gầy guộc của bà phập phồng dữ dội, hơi thở rít lên từng hồi khò khè như ống bễ nghẹt khói. Bà cố há miệng để hít thở, nhưng cơn uất ức ngút trời làm máu huyết trong người bà dồn ứ lại, nghẽn chặt nơi tim phổi.
- Trời không có mắt... Quan lại cướp ngày... quân cướp mạng người... - Bà cụ lẩm bẩm trong cơn hoảng loạn, hai mắt trợn trừng nhìn lên nóc chòi dột nát, nơi những giọt nước mưa lạnh buốt đang thi nhau rớt xuống mặt.
- Mẹ! Mẹ làm sao thế? Mẹ ơi! - Canh hoảng hốt, dùng hết chút tàn lực còn sót lại nơi cánh tay cố rướn người lên ôm lấy bờ vai gầy yếu của mẹ.
Bà cụ Lý run rẩy nắm chặt lấy cổ tay con trai. Sức nắm của người đàn bà sắp chết mạnh đến mức mười đầu ngón tay cắm sâu vào da thịt Canh. Gương mặt bà tím tái dần, đôi môi mấp máy không ra tiếng. Trong cơn quẫn bách và uất hận cùng cực trước thảm cảnh gia đình tan nát, trước tương lai mù mịt không lối thoát của đứa con tàn tật, bà cụ cắn chặt răng lại. Máu đỏ từ khóe miệng bà từ từ rỉ ra, hòa lẫn với dòng nước mưa đang xối xả qua mái rạ.
- Canh... họ Lý... không thể... để chúng nó giẫm đạp... - Bà cụ trút ra những tiếng thì thào cuối cùng qua kẽ răng đẫm máu.
Một cơn co giật mạnh quét qua thân hình còm cõi của người mẹ già. Đôi bàn tay đang bấu chặt lấy cổ tay Canh bỗng buông thõng xuống nền đất ẩm. Đầu bà cụ gục hẳn sang một bên, tựa vào bờ vai đẫm máu của con trai. Hai mắt bà vẫn mở trừng trừng nhìn vào khoảng không vô định của đêm mưa giông, chứa chan nỗi oán hờn ngút ngàn không thể nhắm lại.
Hơi thở tắt lịm. Thân xác bà cụ Lý dần trở nên lạnh ngắt giữa căn chòi ngập nước.
- Mẹ ơi! Mẹ ơi tỉnh lại đi mẹ! Đừng bỏ con mà mẹ ơi! - Canh gào lên, âm thanh khàn đặc xé toạc bầu không khí u uất của bờ sông Đáy.
Canh ôm chặt lấy thi thể mẹ vào lòng, lắc mạnh bờ vai gầy guộc trơ xương nhưng thân thể bà cụ đã mềm oặt, buông xuôi hoàn toàn. Không còn tiếng ho rũ rượi, không còn lời dặn dò run rẩy, chỉ còn lại sự im lặng rợn người của cái chết đang bao trùm lấy gian chòi rách.
Bên ngoài, sấm chớp rạch ngang bầu trời đêm Chàng Sơn, hắt những tia sáng trắng bệch qua khe liếp mục nát, rọi rõ gương mặt tím tái của người mẹ đã khuất và thân xác tàn tạ của người con tàn phế. Nước sông Đáy cuồn cuộn dâng cao, vỗ vào triền đê quai đá từng đợt gầm thét dữ dội như tiếng khóc than của hàng vạn oan hồn dưới đáy sông sâu.
Mẹ chết rồi. Chỗ dựa cuối cùng của đời Canh đã gãy nát theo hai ống chân của ông.
Cơn cuồng nộ và tuyệt vọng bốc lên ngùn ngụt trong tâm can Lý Văn Canh. Ông không còn cảm thấy cái buốt giá của nước mưa, cũng không còn thấy đau đớn nơi xương thịt nát bấy. Canh buông thi thể mẹ xuống chiếc chiếu rách, hai bàn tay đẫm máu cào xới điên cuồng xuống nền đất bùn bờ sông Đáy. Mười đầu ngón tay cắm sâu vào lòng đất nhão nhoét, bốc từng nắm bùn đen trộn lẫn máu tươi ném ra ngoài màn mưa đen đặc.
- Hoàng Xuân Bột! - Canh ngửa mặt lên trời gào thét, tiếng thét rền rĩ hòa cùng tiếng sấm nổ ngang tai. - Cả dòng họ Hoàng chúng mày! Tao thề... dẫu có phải đày xuống mười tám tầng địa ngục, dẫu có phải biến thành quỷ dữ không chốn dung thân, tao cũng phải bẻ gãy từng khúc xương, xé nát từng tấc thịt của cả tông tộc nhà mày để trả mối hận này!
Canh dập đầu xuống đất bùn ba lạy trước thi thể mẹ già. Trán ông đập mạnh vào mảnh đá ngầm dưới lớp bùn, rách toạc ra một đường dài, máu tươi chảy tràn xuống che kín một bên mắt.
Khi Canh run rẩy đưa tay vuốt lại nếp áo nâu sồng rách nát trên ngực mẹ để chuẩn bị khép lại đôi mắt chưa thể nhắm của bà, ngón tay ông vô tình vướng phải một vật cứng cộm lên bên trong manh áo vá. Canh khẽ gỡ lớp vải thô mục nát nơi ngực áo mẹ.
Một chiếc bọc nhỏ bọc bằng mảnh lụa điều đã phai màu, ố vàng theo năm tháng rơi ra trên nền đất ẩm.
Canh run rẩy nhặt chiếc bọc lên. Bàn tay dính đầy bùn máu cẩn thận mở từng lớp lụa điều đã mục mủn. Bên trong lớp lụa không phải là tiền bạc hay vàng ngọc, mà là một lọn tóc đen nhánh được buộc chặt bằng một sợi chỉ đỏ thắm, kèm theo một mảnh giấy dó mỏng manh đã ngả sang màu nâu sẫm của thời gian.
Lọn tóc thề năm xưa. Đó là lọn tóc của cụ tổ dòng họ Lý thợ mộc Chàng Sơn để lại từ đời trước, vật tín ước thiêng liêng truyền qua bao thế hệ con trưởng.
Canh run rẩy mở mảnh giấy dó ra dưới ánh sáng leo lét sắp lụi tàn của ngọn đèn dầu lạc. Từng dòng chữ mực nho chân phương, sắc nhọn như khắc bằng mũi đục hiện rõ trước mắt ông. Đó là gia phả ghi chép về cấm giới ngàn đời của dòng họ Lý, ghi lại lời thề máu của cụ tổ Lý Hùng Lực năm xưa trước bàn thờ thánh Lỗ Ban:
"Họ Lý đất Chàng Sơn lấy nghề mộc lập thân, giữ tâm trong sáng như nước sông Đáy, tuyệt đối không dùng bùa chú tà đạo hại người. Kẻ nào dám phạm lời nguyền Ngũ Tuyệt, dùng ngón nghề Lỗ Ban yểm hãm sinh linh, kẻ đó phải chịu kiếp đoạn tử tuyệt tôn, không vợ không con, không của không danh, chết không đất chôn, muôn kiếp chịu đòn phản phệ của trời đất..."
Từng con chữ đập thẳng vào mắt Canh như những tia lửa nung đỏ cắm sâu vào óc. Lời răn của tổ tiên từng là bức tường thành ngăn cách những người thợ mộc chân chính với con đường tà thuật đen tối. Suốt năm mươi năm qua, Canh luôn ghi nhớ lời thề ấy, dốc lòng tạc tượng Phật Di Lặc, chạm trổ hoa sen cho đình làng, sống cuộc đời nghèo khó thanh bần nhưng trong sạch.
Nhưng đổi lại được gì?
Đổi lại là năm trăm lạng bạc bị cướp trắng, là hai ống chân bị đập nát bằng gậy sắt, là cái chết uất nghẹn cắn lưỡi của mẹ già, là lời đe dọa đào mả tổ tiên từ một con quỷ đội lốt tri huyện!
Chính đạo không cứu được mẹ ông. Lòng lương thiện chỉ đổi lấy sự chà đạp tàn nhẫn của cường quyền.
Canh nắm chặt lọn tóc thề và mảnh gia phả trong lòng bàn tay đầy máu. Đôi mắt từng tinh anh của người thợ tiện tài hoa bậc nhất xứ Đoài nay hằn lên những tia máu đỏ ngầu điên dại. Nỗi đau đớn biến thành một ngọn lửa hận thù đen tối, thiêu rụi toàn bộ sự nhẫn nhịn và thiện lương cuối cùng còn sót lại trong tâm can ông.
- Ngũ Tuyệt... - Canh nghiến răng, giọng nói trầm đục vang lên giữa tiếng mưa rơi rả rích. - Cụ tổ ơi... nếu trời đã không cho con làm người lương thiện, con xin nhận hết nghiệp báo này! Không vợ, không con, không của, không thọ... con đều không cần! Con chỉ cần nợ máu phải trả bằng máu!
Canh cất cẩn thận mảnh giấy dó và lọn tóc vào trong ngực áo, sát cạnh trái tim đang đập cuồng loạn vì thù hận. Ông quay sang nhìn thi thể mẹ già lần cuối, kéo manh chiếu rách đắp kín thân hình gầy guộc của bà.
- Mẹ nằm đây đợi con... - Canh thì thầm trong bóng tối. - Đêm nay con phải đi đòi lại công lý cho họ Lý chúng ta.
Dứt lời, người thợ già tàn phế xoay người lại. Ông không nhìn lại căn chòi lá rách nát thêm một lần nào nữa, dùng hai cánh tay đầy vết thương rách toạc bấu chặt xuống bậc cửa mục, bắt đầu trườn thân xác gãy nát ra ngoài màn mưa bão.
Mục tiêu của ông không còn là dinh thự nguy nga của viên quan huyện. Giữa đêm khuya mịt mùng sấm chớp, Lý Văn Canh lê lết thân mình trong bùn lầy, nhằm thẳng hướng ngôi đình cổ Chàng Sơn nằm u uất dưới chân núi mà bò tới.