Họa Linh Tỳ Bà - Chương 13: Canh Mang Tới Cửa
Tô Thanh Vân tới Vinh Bảo Trai vào một buổi chiều có nắng đẹp, mang theo một chiếc cặp lồng giữ nhiệt đựng canh do chính tay cô nấu. Cô hai mươi tám…
Nội dung chương
Tô Thanh Vân tới Vinh Bảo Trai vào một buổi chiều có nắng đẹp, mang theo một chiếc cặp lồng giữ nhiệt đựng canh do chính tay cô nấu.
Cô hai mươi tám tuổi, con gái một gia đình buôn tơ lụa gốc Tô Châu đã chuyển tới Bắc Kinh từ đời ông nội. Cô và Tiêu Văn Hạc đính hôn từ mùa xuân năm ngoái, qua mai mối của hai gia đình quen biết nhau đã lâu. Người trong phố vẫn nói đó là một mối lương duyên cân xứng: ông chủ tiệm đồ cổ có tiếng, cô gái nhà buôn nết na, biết chữ, biết tính toán sổ sách, lại có một vẻ đẹp điềm đạm không phô trương. Đám cưới đã định vào cuối năm nay. Sính lễ đã bàn qua mấy lần. Cô Thanh Vân đã thêu xong một nửa số khăn tay cho ngày cưới bằng chính tay mình, từng mũi kim đều đặn như tính người của cô.
Những điều ấy, Tử Minh đều biết, vì cậu là người trong nhà, là người đã chạy đi chạy về giữa hai gia đình trong suốt thời gian đính hôn để đưa thư, đưa quà, đưa lời nhắn. Vậy mà từ ngày bức tranh về nhà, ông Tiêu chưa một lần tới thăm nhà họ Tô như lệ thường mỗi tuần. Ông không viết thư. Ông không cho người mang quà sang. Ông chỉ cho Châu Phúc sang nói qua loa rằng tiệm bận việc thẩm định quan trọng, ông chủ phải thức khuya nhiều, chờ xong việc sẽ sang tạ lỗi. Lời nhắn ấy lặp lại đến lần thứ ba thì chính Tử Minh, trong một lần sang đưa lời nhắn thay, đã tận mắt thấy cha của cô Thanh Vân cau mày rất lâu sau khi nghe xong, còn cô thì chỉ im lặng gấp lại mảnh khăn đang thêu dở trên tay mà không hỏi thêm một câu nào.
Chiều nay cô tự mình tới. Cô không báo trước. Cô mang canh sâm hầm với gà ác, món cô biết ông vẫn thích và cũng là món bổ dưỡng cho người mất ngủ. Tử Minh nhìn chiếc cặp lồng trong tay cô, nhìn vẻ bình tĩnh được giữ gìn rất kỹ trên mặt cô, và hiểu ngay cô tới không chỉ để thăm người ốm. Cô tới để tìm một câu trả lời cho sự lạnh nhạt mà không một lời nhắn qua loa nào giải thích nổi nữa.
Tử Minh đón cô ở cửa tiệm, mừng rỡ và bối rối cùng một lúc. Cậu kính trọng cô như chị dâu tương lai, quý tính nết thẳng thắn mà dịu dàng của cô, và cậu biết rõ hơn ai hết rằng sự lạnh nhạt của sư phụ những tuần qua không phải vì ông hết tình cảm với cô, mà vì một thứ khác cậu không thể nói ra. Cậu dẫn cô vào gian giữa, pha trà, rồi vào thư phòng báo tin.
- Thanh Vân tới. - Ông Tiêu ngẩng lên từ chồng sách, và trong một thoáng, vẻ mặt ông lộ ra một điều làm Tử Minh đau lòng: ông giật mình như người vừa bị gọi ra khỏi một giấc mơ giữa ban ngày, và phải mất mấy giây ông mới nhớ ra Thanh Vân là ai trong đời mình vào lúc này. Rồi ông đứng dậy, chỉnh lại áo, bước ra gian giữa tiếp cô với tất cả lễ phép của một vị hôn phu, mỉm cười, hỏi thăm cha mẹ cô, hỏi thăm việc buôn bán của nhà họ Tô. Ông làm mọi việc đều đúng. Chỉ có một việc ông không làm được: ông không nhìn thẳng vào cô được lâu. Cứ nói được vài câu, mắt ông lại trôi về phía cửa thư phòng phía sau tiệm, nơi bức tranh đang treo trong bóng tối của một buổi chiều chưa lên đèn. Ánh mắt ấy quay lại rất nhanh, nhưng cô Thanh Vân là người tinh ý. Cô nhận ra ngay từ lần thứ hai.
- Anh gầy đi nhiều. - Cô nói khẽ, mở cặp lồng, múc canh ra bát, hơi nóng bốc lên thơm mùi sâm và gừng. - Em nghe người ta nói anh mất ngủ triền miên, bỏ cả ăn uống. Em hầm canh này từ sáng, anh uống ngay cho nóng, đừng để nguội mất ngon.
- Cảm ơn em. Anh chỉ bận việc ít lâu, không sao đâu. - Ông Tiêu cầm bát canh lên, uống một ngụm cho cô vui lòng, rồi đặt xuống, và câu chuyện của hai người lại đứt quãng ở đó. Ông hỏi một câu về nhà họ Tô, cô trả lời, ông gật đầu mà mắt đã lại trôi đi nơi khác. Cô kể chuyện một người họ hàng vừa đi Thượng Hải về, ông nghe nửa chừng thì hỏi lại một chi tiết cô vừa mới nói xong, chứng tỏ ông không hề nghe. Bát canh bốc hơi mỏng dần rồi nguội hẳn trên mặt bàn giữa hai người, không ai uống thêm ngụm thứ hai.
Sự im lặng kéo dài trong gian giữa của tiệm, nặng nề hơn mọi lời cãi vã. Ngoài phố, tiếng xe kéo và tiếng rao hàng vẫn đều đều của một buổi chiều bình thường. Trong tiệm, một vị hôn thê ngồi đối diện vị hôn phu của mình, cách nhau một chiếc bàn nhỏ và một bát canh đã nguội, mà cảm thấy khoảng cách ấy xa như cách nhau một con sông không có cầu.
- Văn Hạc. - Cuối cùng cô gọi tên ông, giọng vẫn dịu nhưng đã có một vệt cứng ở cuối câu. - Anh có chuyện gì giấu em không. Em không hỏi việc buôn bán. Em hỏi chuyện của chính anh. Người ta không tự nhiên thành ra thế này chỉ vì một món hàng, dù món hàng ấy quý tới đâu.
Ông Tiêu im lặng. Tử Minh đứng ở quầy bên kia gian phòng, giả vờ sắp xếp lại chồng sách, tai nghe rõ từng lời mà lòng như lửa đốt. Cậu biết sư phụ đang đứng trước một ngã rẽ. Chỉ cần ông mở miệng kể một phần sự thật, kể về những đêm mất ngủ, về tiếng đàn, về nỗi hao tổn mà thầy thuốc đã cảnh báo, thì cô Thanh Vân, với tính nết của cô, sẽ ở lại bên ông mà tìm cách. Cô không phải loại phụ nữ bỏ chạy trước khó khăn. Nhưng ông Tiêu đã không mở miệng. Ông chỉ lắc đầu, cười mệt mỏi, nói rằng cô nghĩ nhiều quá, đàn ông ở tuổi ông lo việc làm ăn thì ai cũng vậy, qua đợt bận này mọi chuyện sẽ trở lại như cũ.
Đó là câu trả lời của một người đã chọn giữ lại bí mật của mình, dù phải trả giá bằng sự tin tưởng của người sắp làm vợ mình.
Cô Thanh Vân đứng dậy. Cô không khóc, không lớn tiếng, không làm ầm ĩ như những người phụ nữ khác có thể làm ở vào địa vị của cô. Cô chỉ đậy lại cặp lồng canh đã nguội, động tác chậm rãi và gọn gàng, rồi nói rằng canh nguội thì không ngon nữa, hôm khác cô sẽ mang bát khác tới, nếu khi ấy ông chủ tiệm còn có thời giờ tiếp cô. Câu nói ấy nhẹ nhàng mà như một nhát dao mỏng. Ông Tiêu đứng dậy tiễn cô ra cửa. Cô đi qua sân, qua chậu liễu khô trước thư phòng mà không hề biết cây liễu ấy từng xanh tốt ra sao, rồi ra khỏi cổng tiệm, lên chiếc xe kéo đã chờ sẵn, không quay đầu lại một lần nào.
Tử Minh chạy theo ra tới đầu ngõ, gọi cô lại, ấp úng nói lời giải thích thay cho sư phụ. Cậu nói sư phụ không phải vô tâm, sư phụ chỉ đang bệnh mà giấu bệnh, đang kiệt sức mà không chịu thừa nhận, xin cô đừng giận, đừng bỏ cuộc, cho sư phụ thêm ít thời gian. Cô Thanh Vân nhìn cậu học trò trẻ tuổi đang nói đỡ cho thầy mình với tất cả lòng trung thành vụng về ấy, ánh mắt cô dịu lại một chút, nhưng nỗi buồn thì không vơi.
- Tử Minh, em về nói với anh ấy, người bệnh thì phải để người ta chữa, người giấu bệnh thì không ai chữa nổi. - Cô nói rồi quay đi. - Chị không giận anh ấy. Chị chỉ sợ rằng khi anh ấy chịu nhìn lại, thì đã muộn cho nhiều thứ không lấy lại được nữa.
Tử Minh quay về tiệm khi trời đã sẩm tối, thuật lại nguyên văn câu nói của cô cho Châu Phúc nghe ở nhà bếp, hai người nhìn nhau không ai nói thêm được lời nào. Sư phụ cậu không hỏi cậu vừa đi đâu về. Ông chỉ ăn qua loa vài miếng cơm, uống nửa chén thuốc, rồi vào thư phòng sớm hơn mọi ngày, chốt cửa từ bên trong.
Đêm đó, Tử Minh nằm ở phòng bên, nghe tiếng chốt cửa mà lòng nặng như đá. Cậu nghĩ về bát canh nguội trên bàn ở gian giữa. Cậu nghĩ về mảnh khăn thêu dở bị gấp lại trong tay một người phụ nữ ở bên kia thành phố, người đã dặn cậu một câu mà cậu không sao quên được về những kẻ giấu bệnh. Rồi đồng hồ gian giữa gõ mười một tiếng. Tiếng tỳ bà lại vang lên sau vách gỗ, réo rắt như mọi đêm, và cậu nằm nghe, ghi nhớ, chờ tới sáng sẽ viết tất cả vào cuốn sổ của mình.
Ở phía bên kia vách gỗ, trong thư phòng đã chốt cửa, ông Tiêu cũng đang thức như mọi đêm. Ông ngồi trên ghế bành đối diện bức tranh, bát canh nguội của buổi chiều như còn đọng lại một vị đắng vô hình trong miệng ông, và ông biết mình vừa để tuột mất một điều gì rất quý trong đời mình mà không hề đưa tay ra giữ. Ông không tự bào chữa nữa. Ông chỉ ngồi đó, chờ giờ Tý như một kẻ đã nhận án, và khi tiếng đàn vang lên, ông ngẩng mặt lên nghe với một sự cam chịu hoàn toàn.
Và đêm nay, lẫn trong tiếng đàn quen thuộc đã nghe suốt một kỳ trăng, ông Tiêu ngồi trong thư phòng nghe thấy một âm thanh mới. Không phải tiếng hát ngân nga không thành lời của đêm mười bốn. Là tiếng khóc. Rất khẽ, của một người phụ nữ, vọng ra từ sau tấm rèm nhung, tiếng khóc bị nén lại từ rất lâu như không được phép thành tiếng, run rẩy giữa những nốt đàn rồi tan vào bóng tối của thư phòng.