Họa Linh Tỳ Bà - Chương 20: Những Trang Rời
Diệp Tử Minh rời hiệu sách cũ ở Sùng Văn Môn với tấm danh thiếp của Viên Ngọc Sơn còn nắm chặt trong tay, mép giấy cứa vào lòng bàn tay mà cậu không hề…
Nội dung chương
Diệp Tử Minh rời hiệu sách cũ ở Sùng Văn Môn với tấm danh thiếp của Viên Ngọc Sơn còn nắm chặt trong tay, mép giấy cứa vào lòng bàn tay mà cậu không hề hay biết.
Cậu đi được nửa con phố thì nhận ra có người đi theo mình.
Đó là hai gã đàn ông lạ mặt, một gã cao gầy đội mũ dạ sụp xuống tận mắt, một gã thấp đậm vai rộng như người quen gánh vác nặng. Từ lúc cậu bước ra khỏi hiệu sách, hai gã đã bám theo ở một khoảng cách vừa phải, không nhanh không chậm, qua hai ngã tư vẫn không rời. Tử Minh giả vờ dừng lại xem hàng ở một sạp báo ven đường, hai gã cũng dừng lại, một gã mua thuốc lá, một gã đứng nhìn trời như chờ ai. Tới một con ngõ hẹp ít người qua lại, gã cao gầy bỗng bước nhanh lên, chắn ngang trước mặt cậu, còn gã thấp đậm lặng lẽ vòng ra phía sau, chặn mất đường lui.
- Cậu là học trò của Vinh Bảo Trai phải không. Gã cao gầy hỏi, giọng không to nhưng rõ từng chữ. Nghe nói mấy hôm nay cậu chạy khắp nơi hỏi chuyện một cuốn nhật ký cũ. Ông chủ của chúng tôi bảo nhắn cậu một câu: chuyện nhà người ta, sách vở nhà người ta, ai mua được thì là của người ấy. Cậu đừng có chạy theo giành giật đồ đã bán, cũng đừng tới nhà họ Viên hỏi han gì nữa. Học nghề thì cứ lo học nghề, đừng tự chuốc lấy phiền phức.
- Các ông là người của ông Viên Ngọc Sơn. Tử Minh nói, cố giữ giọng bình tĩnh dù tim đang đập mạnh. Tôi không giành giật gì của ai. Tôi chỉ muốn xem vài trang nhật ký liên quan tới một món đồ của tiệm tôi. Ông Viên mua sách của ông ấy, tôi không có quyền gì ngăn cản. Nhưng các ông chặn đường tôi giữa phố để dọa nạt, việc ấy không phải là mua bán nữa rồi.
Gã thấp đậm phía sau bật cười khẩy, tiến lên một bước, hơi thở phả vào gáy cậu.
- Cậu học trò này ăn nói cứng nhỉ. Ở Bắc Kinh này, có những chuyện biết ít thì sống lâu. Cuốn nhật ký ấy bây giờ ở nhà ông chủ chúng tôi, cậu có chạy thêm mười hiệu sách nữa cũng không thấy nó đâu. Về bảo ông chủ của cậu: muốn yên ổn làm ăn ở phố Liễu Ly Xưởng thì biết điều một chút. Đừng để tới lúc tiệm mất, người cũng mất, mới hối hận là không ai nhắc trước.
Nói xong hai gã bỏ đi, hòa vào dòng người trên phố đông, nhanh tới mức Tử Minh còn chưa kịp ghi nhớ kỹ mặt mũi của gã thứ hai. Cậu đứng trong con ngõ hẹp hồi lâu, lưng áo ướt đẫm mồ hôi lạnh dù trời đã vào cuối thu. Đây là lần đầu tiên trong đời cậu bị người ta chặn đường đe dọa giữa ban ngày. Nhưng điều làm cậu bàng hoàng hơn cả lời dọa nạt, là một sự thật vừa lộ ra sau lời dọa ấy: Viên Ngọc Sơn biết cậu đang điều tra. Biết cậu tới nhà họ Ngô. Biết cậu tới hiệu sách. Biết cậu tìm cuốn nhật ký. Nghĩa là từ nhiều ngày nay, không chỉ cậu theo dõi bức tranh và sư phụ mình, mà còn có một đôi mắt khác đang theo dõi chính cậu, ghi lại từng nơi cậu tới, từng người cậu gặp, để báo về cho đối thủ của sư phụ cậu ở đầu phố bên kia.
Trên đường về ngang qua một góc phố vắng, Tử Minh dừng lại, tựa lưng vào tường, chờ cơn run trong tay qua đi mới dám đi tiếp. Cậu nghĩ tới sư phụ đang nằm dưỡng bệnh trong tiệm, nghĩ tới mảng tóc bạc và mười bảy tờ giấy vẽ mặt mỹ nhân trong ngăn kéo phòng mình, nghĩ tới lời dọa vừa rồi: tiệm mất, người cũng mất. Lời dọa ấy có thể chỉ là lời dọa suông của bọn tay chân muốn cậu sợ mà bỏ cuộc. Nhưng nó cũng có thể là một lời báo trước lạnh lùng về điều Viên Ngọc Sơn sẵn sàng làm để giành lấy bức tranh và bóp chết Vinh Bảo Trai. Dù là thế nào, một điều đã rõ ràng: cuộc điều tra của cậu từ hôm nay không còn là chuyện thầm lặng trong sổ tay nữa. Nó đã trở thành một cuộc đối đầu thật sự, trong đó phía bên kia đông người hơn, giàu hơn, và biết rõ từng bước đi của cậu hơn cậu tưởng rất nhiều.
Tử Minh không về tiệm ngay. Cậu đi vòng qua hai con phố, chắc chắn không còn ai bám theo nữa, rồi quay trở lại hiệu sách cũ họ Tống ở Sùng Văn Môn bằng cửa sau thông ra một ngõ nhỏ chất đầy sách hỏng. Ông chủ hiệu sách thấy cậu quay lại thì ngạc nhiên, nhưng khi nghe cậu kể chuyện bị chặn đường dọa nạt ngay sau khi rời hiệu, sắc mặt ông ta cũng đổi hẳn. Người buôn sách cũ sợ nhất là dính vào tranh chấp của những nhà giàu có thế lực. Ông ta hạ giọng, kéo cậu vào gian trong, chỉ tay vào hai thùng gỗ lớn kê ở góc tối nhất của hiệu, miệng thùng phủ một lớp bụi dày.
- Cậu nghe đây. Cuốn nhật ký thì bị mua mất rồi, ta không giúp gì được. Nhưng hôm nhà họ Ngô bán sách, người của ta khiêng về cả tủ lẫn thùng. Ngoài cuốn nhật ký bọc vải xanh, trong thùng còn có một đống giấy tờ rời của ông cụ: biên lai mua bán, thư từ cũ, và mấy tờ giấy viết tay rời ra, không đóng thành cuốn. Khi ông khách họ Viên tới mua nhật ký sáng nay, ông ta chỉ hỏi cuốn sổ bọc vải xanh, trả tiền rồi đi ngay, không hề hỏi tới mấy tờ giấy rời này. Ta cũng quên bẵng chúng đi. Nếu cậu muốn, cậu cứ lục trong hai thùng ấy mà xem. Thấy tờ nào cần thì ta bán rẻ cho, coi như làm phúc. Nhưng cậu phải nhanh, và đừng nói với ai là ta cho cậu lục thùng.
Tử Minh gần như quỳ xuống bên thùng gỗ, hai tay run lên khi lật lớp giấy trên cùng.
Trong thùng là cả một đời giấy tờ của ông cụ Ngô: biên lai mua một chiếc lư đồng từ hai mươi năm trước, thư của một người bạn ở Thiên Tân hỏi thăm sức khỏe, bản chép tay mấy bài thơ cũ, giấy nợ đã trả hết có đóng dấu đỏ. Và lẫn ở gần đáy thùng, kẹp giữa hai cuốn sách mỏng đã mọt, là mấy tờ giấy viết tay rời, giấy mỏng hơn, mực nhạt hơn, nét chữ nhỏ và đều giống hệt nét chữ mà ông chủ hiệu sách mô tả về cuốn nhật ký. Mấy tờ giấy ấy rõ ràng đã từng thuộc về một cuốn sổ đóng bìa, mép trái của mỗi tờ còn vết xé không đều, như bị ai đó vội vàng xé ra khỏi cuốn trước khi cuốn sổ được mang đi bán. Có lẽ chính ông cụ Ngô, trong những ngày cuối đời, đã tự tay xé những trang quan trọng nhất ra khỏi nhật ký và giấu riêng đi, không muốn chúng đi cùng cuốn sổ tới tay người lạ. Hoặc cũng có thể một người nào khác trong nhà họ Ngô đã xé chúng vì một lý do mà giờ không ai còn biết nữa.
Ông chủ hiệu sách đứng ở cửa gian trong canh chừng, thỉnh thoảng lại ghé mắt ra phố, sợ người của Viên Ngọc Sơn quay lại. Tử Minh hiểu thời gian của mình không nhiều. Cậu lấy cuốn sổ tay của mình ra, đặt bên cạnh thùng gỗ, vừa đọc vừa chép lại nguyên văn những đoạn quan trọng nhất, chữ viết vội tới mức nguệch ngoạc khác hẳn nét chữ ngay ngắn thường ngày. Cậu chép theo đúng phương pháp sư phụ đã dạy khi sao chép hồ sơ đồ cổ: ghi rõ tờ nào, mặt nào, chữ nào mờ không đọc được thì để trống và chú thích, tuyệt đối không tự ý đoán và điền vào. Một người điều tra trung thực phải phân biệt được đâu là điều trang giấy thật sự nói, đâu là điều mình tưởng nó nói. Cậu tự nhắc mình như vậy trong lúc tay vẫn run, vì những gì sắp đọc được có thể thay đổi hoàn toàn cách cậu hiểu về bức tranh đang treo trong thư phòng của sư phụ, và về khoảng thời gian còn lại mà sư phụ cậu có trước khi đi tới cuối con đường mà ông cụ Ngô đã đi.
Tử Minh trải từng tờ ra mặt thùng, dưới ánh sáng lờ mờ của gian trong hiệu sách, đọc ngấu nghiến.
Tờ thứ nhất ghi chuyện mua bán bình thường: ngày tháng, tên một món đồ sứ, giá tiền, tên người bán. Tờ thứ hai chép một đoạn về cách phân biệt lụa cũ và lụa mới khi giám định tranh. Tờ thứ ba chỉ còn nửa trang, chữ viết vội và run hơn hẳn, như được viết vào ban đêm, dưới ánh đèn dầu, bởi một bàn tay đã yếu. Cậu nín thở đọc từng dòng của tờ thứ ba, và càng đọc, mồ hôi trên trán càng túa ra, dù gian trong hiệu sách lạnh và tối.
Trang giấy ghi lại đêm thứ mười một kể từ một mốc nào đó mà phần đầu trang đã bị xé mất. Ông cụ viết rằng đêm ấy ông thức giấc giữa giờ Tý, nghe tiếng tỳ bà vang lên rất gần, gần hơn mọi đêm trước, như thể người đàn không còn ở trong tranh nữa mà đã ngồi ngay trong phòng. Ông cụ viết rằng ông không dám mở mắt ngay, chỉ nằm im nghe tiếng đàn đi hết một khúc, rồi mới hé mắt nhìn về phía cuối giường, nơi ánh trăng ngoài cửa sổ rọi vào thành một vệt sáng mờ trên sàn nhà.
Tử Minh lật sang mặt sau của tờ giấy, mong tìm thấy dòng tiếp theo. Mặt sau trống trơn. Cậu lật hết những tờ còn lại trong thùng, tay càng lúc càng vội, giấy sột soạt trong gian phòng tối, nhưng không còn tờ nào nối tiếp đoạn ấy nữa. Đoạn ghi chép dừng lại đúng ở chỗ đáng sợ nhất, như một câu chuyện bị ai đó bịt miệng giữa chừng.
Một trang rời viết: đêm thứ mười một, bà ấy đứng ở cuối giường, và chữ dừng ở đó.