Họa Linh Tỳ Bà - Chương 22: Giá Gấp Đôi
Viên Ngọc Sơn tới Vinh Bảo Trai vào một buổi sáng trời âm u, không báo trước, không mang theo tùy tùng rầm rộ, chỉ có một chiếc ô đen và một người đánh…
Nội dung chương
Viên Ngọc Sơn tới Vinh Bảo Trai vào một buổi sáng trời âm u, không báo trước, không mang theo tùy tùng rầm rộ, chỉ có một chiếc ô đen và một người đánh xe chờ ngoài cổng phố.
Ông ta năm nay năm mươi hai tuổi, là nhà sưu tập có tiếng nhất nhì phố đồ cổ Bắc Kinh, người đã tranh mua bức tranh mỹ nhân với Tiêu Văn Hạc ở Phổ Nghi Các cho tới mức giá tám trăm đại dương mới chịu buông tay. Từ ngày thua cuộc đấu giá ấy, hai người không hề gặp lại nhau. Vậy mà sáng nay ông ta bước vào Vinh Bảo Trai với dáng vẻ của một người khách thân quen, áo dài gấm sẫm màu, tay cầm chuỗi hạt gỗ trầm, miệng nở nụ cười xã giao không chê vào đâu được.
Châu Phúc ra tiếp khách, nhận ra người tới là ai thì lúng túng, vội vào trong báo. Tiêu Văn Hạc đang ngồi trong thư phòng xem lại sổ sách, nghe tên Viên Ngọc Sơn thì đặt bút xuống, im lặng hồi lâu. Mảng tóc bạc trên đầu ông đã được nhuộm qua loa bằng thuốc nhuộm rẻ tiền, nhưng rễ tóc trắng vẫn lộ ra ở hai bên thái dương, khiến gương mặt ông trông càng thêm hốc hác. Ông đứng dậy, chỉnh lại áo, bước ra gian ngoài với dáng đi cố giữ vẻ vững vàng của một chủ tiệm đang tiếp đối thủ ngay trên sân nhà mình.
- Ông Viên hôm nay rảnh rỗi ghé chơi, thật là khách quý hiếm có. Ông Tiêu nói, giọng khách sáo mà lạnh. Tiệm tôi đang lúc sa sút, không có món gì đáng để ông để mắt tới đâu.
- Ông Tiêu nói vậy là khách sáo quá. Viên Ngọc Sơn cười, ngồi xuống ghế khách mà không chờ mời, mắt lướt một vòng quanh gian tiệm thưa khách, những tủ kính bày đồ cổ phủ một lớp bụi mỏng vì nhiều ngày không có người lau dọn kỹ càng. Tôi tới đây hôm nay không phải để xem đồ của tiệm ông. Tôi tới vì một món đồ duy nhất, món đồ mà cả phố này ai cũng biết đang treo ở nhà ông. Bức tranh mỹ nhân ôm tỳ bà. Tôi muốn mua lại nó.
Ông Tiêu ngồi xuống ghế đối diện, hai tay đặt trên đầu gối, mặt không đổi sắc.
- Bức tranh ấy không bán. Hôm đấu giá tôi đã nói rõ rồi. Nó là của Vinh Bảo Trai.
- Mọi thứ đều có giá của nó, ông Tiêu ạ. Viên Ngọc Sơn vẫn giữ nụ cười, giọng nói chậm rãi như người đang thương lượng một món hàng thông thường. Hôm ấy ông thắng tôi ở mức tám trăm đại dương. Hôm nay tôi trả gấp đôi. Một nghìn sáu trăm đại dương, tiền mặt, giao ngay trong ngày, thêm một điều kiện nữa: khoản vay của ông ở hiệu Thụy Phong, tôi đứng ra trả hết thay ông. Ông bán tranh cho tôi, ông vừa có tiền, vừa hết nợ, tiệm này lại sáng đèn như xưa. Một cuộc mua bán mà người bán được lợi đủ đường, ông còn chần chừ điều gì nữa.
Trong gian tiệm im lặng tới mức nghe rõ tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ quả lắc treo trên tường. Châu Phúc đứng ở quầy, nín thở. Diệp Tử Minh từ gian trong bước ra định rót trà, nghe thấy con số một nghìn sáu trăm đại dương thì khựng lại ở ngưỡng cửa, ấm trà trong tay hơi nghiêng mà cậu không hay biết. Một nghìn sáu trăm đại dương. Cộng với khoản nợ ở Thụy Phong được trả hết. Đó là số tiền đủ để cứu Vinh Bảo Trai khỏi cảnh đóng cửa, đủ để ông Tiêu ngẩng mặt lên trước nhà họ Tô, đủ để hôn ước với Tô Thanh Vân quay lại như chưa từng rạn nứt. Tử Minh nhìn sư phụ mình, lòng thầm mong một điều mà cậu biết là mong manh: mong ông gật đầu.
Tiêu Văn Hạc im lặng rất lâu. Ông nhìn Viên Ngọc Sơn, rồi nhìn quanh tiệm của mình: những tủ kính bụi bặm, cuốn sổ nợ trên quầy, tấm biển hiệu ba đời đã ngả màu ngoài hiên. Tất cả những thứ ấy đều đang kêu gọi ông nhận lấy món tiền kia. Rồi mắt ông, như bị một sợi dây vô hình kéo đi, từ từ hướng về phía cửa thư phòng ở gian trong, nơi bức tranh đang treo sau lớp rèm nhung lặng lẽ.
Khi ông quay lại nhìn đối thủ, giọng ông đã đổi hẳn, không còn khách sáo nữa.
- Ông Viên, tôi nói một lần cuối. Bức tranh ấy, ông trả gấp đôi hay gấp mười, tôi cũng không bán. Nó vào nhà tôi thì ở lại nhà tôi. Ông về đi. Từ nay đừng tới tiệm tôi nói chuyện mua bán bức tranh ấy nữa.
Nụ cười trên mặt Viên Ngọc Sơn tắt dần. Ông ta đứng dậy, phủi vạt áo, chuỗi hạt gỗ trầm trong tay xoay chậm lại. Trước khi ra tới cửa, ông ta dừng lại, quay đầu nhìn ông Tiêu bằng ánh mắt của một người buôn đã quen nhìn thấu những kẻ sắp mất trắng vì cố chấp.
- Ông Tiêu, trong nghề này, ai cũng có một lần được giá mà không chịu bán, để rồi sau đó muốn bán cũng không còn ai mua. Tôi để lại lời này cho ông: đến lúc ông muốn bán, tôi không còn mua nữa.
Sau khi Viên Ngọc Sơn rời tiệm, tin tức lan nhanh hơn cả người đánh xe của ông ta. Chưa tới buổi trưa, cả phố Liễu Ly Xưởng đã xì xào chuyện ông Viên đích thân tới Vinh Bảo Trai, trả giá gấp đôi cho bức tranh mỹ nhân mà bị đuổi thẳng. Người khen ông Tiêu có cốt cách, coi tranh quý hơn tiền. Người chê ông dại dột, tiệm sắp đóng cửa còn làm cao. Châu Phúc ra chợ mua thức ăn, nghe đủ mọi lời, về tiệm kể lại với vẻ mặt khó xử. Tử Minh nghe chuyện, trong lòng không mừng chút nào. Cậu biết Viên Ngọc Sơn không phải người bỏ cuộc sau một lần bị từ chối. Một người sẵn sàng bỏ tiền mua cuốn nhật ký gấp mười lần giá trị, sẵn sàng cho người chặn đường dọa một học trò giữa phố. Chuyến thăm sáng nay chỉ là nước cờ đầu tiên công khai: ông ta muốn cả phố biết mình đã ra giá hậu hĩnh, để sau này dù có chuyện gì xảy ra với Vinh Bảo Trai, người ta cũng sẽ nói rằng ông Tiêu đã tự chọn lấy kết cục ấy khi còn đường lui rộng mở.
Buổi chiều, Tử Minh lấy hết can đảm gõ cửa thư phòng, bưng vào một khay trà mới, rồi đứng lại không ra ngay như mọi khi.
- Thưa thầy, con có một lời không biết có nên nói không. Số tiền ông Viên trả, cộng với việc ông ấy chịu trả hết nợ Thụy Phong, là đủ để tiệm mình qua được mùa đông này. Thầy giữ tranh cũng là để cứu tiệm. Nay có cách cứu tiệm mà không cần giữ tranh nữa, sao thầy không nghĩ lại. Con nói lời này không phải vì con sợ khổ theo thầy. Con chỉ sợ cho sức khỏe của thầy thôi.
Ông Tiêu ngẩng lên khỏi cuốn sổ, nhìn học trò hồi lâu bằng ánh mắt mệt mỏi nhưng không giận dữ. Ông biết Tử Minh nói thật lòng. Cả tiệm này ai cũng thấy ông đang héo đi. Chỉ có điều, có những sự thật mà người trong cuộc nhìn thấy rõ hơn ai hết mà vẫn không bước qua được, như người đứng trước một vực sâu biết rõ phải lùi lại mà chân cứ muốn tiến lên.
- Tử Minh, con còn trẻ, chưa hiểu hết nghề này. Ông nói chậm rãi. Một món đồ đã vào tay một đời chủ, đã được chủ ấy trả bằng tiền vay, bằng danh tiếng, bằng bao đêm mất ngủ, thì nó không còn là hàng hóa nữa. Bán nó đi lúc này, người ta sẽ nói Tiêu Văn Hạc khuất phục trước họ Viên, nói Vinh Bảo Trai hết thời phải bán tháo báu vật cứu tiệm. Ta thà đóng cửa tiệm này trong sạch, còn hơn mở cửa nó bằng cái tiếng ấy.
Tử Minh nghe xong, biết có nói thêm cũng vô ích. Cái trói buộc sư phụ cậu không chỉ là cơn si mê với người trong tranh. Nó còn là danh dự của ba đời làm nghề, là lòng tự trọng của một người thà mất tất cả chứ không chịu thua đối thủ trước mặt cả phố. Hai sợi dây ấy quấn vào nhau, thít chặt tới mức một học trò hai mươi hai tuổi như cậu không tài nào gỡ nổi bằng vài câu khuyên nhủ buổi chiều. Cậu cúi đầu lui ra, trong lòng ghi thêm một dòng vào sổ theo dõi: ông Viên ra giá gấp đôi, thầy từ chối. Dưới dòng ấy, cậu viết thêm: phải tìm cách khác, không thể trông vào việc thầy tự buông tay.
Châu Phúc đóng cửa tiệm sau chuyến thăm ồn ào ấy, thở phào như vừa thoát một trận cãi vã, rồi quay sang ông chủ, giọng nửa mừng nửa lo.
- Ông chủ từ chối một nghìn sáu trăm đại dương, thật là. Nhưng thôi, đồ của nhà mình, ông quyết sao thì vậy.
Ông Tiêu không đáp. Ông đứng giữa gian tiệm vắng, mắt vẫn hướng về thư phòng, vẻ mặt không phải của người vừa chiến thắng trong một cuộc mặc cả, mà là của người vừa thoát khỏi một cơn cám dỗ bằng cách bám chặt hơn nữa vào chính thứ đang làm mình héo mòn. Tử Minh rót trà đặt lên bàn, khẽ nói rằng sư phụ nên vào nghỉ, sắc mặt ông hôm nay kém lắm. Ông chỉ gật đầu qua loa, rồi như mọi ngày, bước thẳng vào thư phòng và khép cửa lại sau lưng, bỏ lại gian ngoài và hai người học trò quản gia im lặng nhìn nhau.
Đêm đó, trời không trăng sáng như kỳ rằm trước, nhưng trong thư phòng của Vinh Bảo Trai, một đổi thay mới vẫn lặng lẽ diễn ra trên mặt lụa mà chỉ người nào nhìn tranh đủ lâu và đủ kỹ mới nhận ra. Tử Minh vào thư phòng dọn dẹp vào buổi tối, theo lệ kiểm tra bức tranh lần cuối trước khi đi ngủ, và cậu khựng lại ngay khi ánh đèn dầu quét qua thảm cỏ dưới chân mỹ nhân.
Đêm đó trên thảm cỏ trong tranh xuất hiện thêm một bông hoa đỏ chưa từng có, ngay dưới bàn chân mỹ nhân.