Họa Linh Tỳ Bà - Chương 34: Vạch Mặt Tranh Giả
Sáng hôm sau đêm rằm thứ ba, Tiêu Văn Hạc tỉnh dậy sau một giấc ngủ dài và nặng, nghe Châu Phúc kể lại chuyện Huyền Dương trọng thương trong sân nhà…
Nội dung chương
Sáng hôm sau đêm rằm thứ ba, Tiêu Văn Hạc tỉnh dậy sau một giấc ngủ dài và nặng, nghe Châu Phúc kể lại chuyện Huyền Dương trọng thương trong sân nhà mình, và câu đầu tiên ông hỏi khiến cả gian phòng lặng đi.
- Đêm qua nàng có bị thương không.
Không phải hỏi về đạo sĩ đang nằm liệt tay ở gian phòng khách. Không phải hỏi về bản thân mình vừa trải qua đêm nguy hiểm nhất theo quy luật ba kỳ rằm. Ông hỏi về người trong tranh, người vừa khiến một vị chân nhân thổ huyết ngay trong sân nhà họ Tiêu. Châu Phúc sững người, không biết đáp thế nào. Diệp Tử Minh đứng ở cửa phòng, ghi câu hỏi ấy vào sổ tay, khoanh tròn, và viết thêm bên cạnh một dòng: cơn mê của thầy đã sâu hơn mọi phép thuật mà người ngoài mang tới. Muốn cứu thầy, từ nay không thể chỉ đánh vào bức tranh nữa.
Những ngày sau trận đấu pháp, hậu quả ập xuống Vinh Bảo Trai từ mọi phía cùng một lúc.
Huyền Dương nằm dưỡng thương ở gian phòng khách của tiệm suốt một tuần, tay phải đắp thuốc, không cầm nổi đôi đũa, phải nhờ người đạo sĩ trẻ bón từng thìa cháo. Tin tức về đêm rằm, qua miệng người làm, qua những người hàng xóm nghe tiếng sấm lạ giữa đêm khuya, qua những người buôn chuyện ở đầu phố, lan ra khắp phố Liễu Ly Xưởng dưới một hình thức còn tệ hơn cả tin đồn tranh giả: Vinh Bảo Trai có ma. Người ta kể rằng nửa đêm ở tiệm ấy có tiếng đàn ma quái, có đạo sĩ tới trừ tà bị đánh tới thổ huyết, có ông chủ bị ma nữ ám tới bạc đầu. Khách hàng vốn đã thưa thớt vì tin đồn tranh giả, nay bỏ đi gần hết vì sợ xui xẻo. Một tiệm đồ cổ bị đồn vừa bán tranh giả vừa có ma, trong giới nghề Bắc Kinh, coi như đã chết tới hai lần. Châu Phúc ngồi ở quầy cả ngày không có một người khách bước vào, cuốn sổ chi tiêu mở ra toàn những dòng tiền chi, không có lấy một dòng tiền thu nào mới.
Nhưng cũng chính trong những ngày tăm tối nhất ấy, Diệp Tử Minh làm được việc quan trọng nhất của mình kể từ khi bắt đầu cuộc điều tra: vạch mặt vụ tranh giả trước toàn thể hội đồng nghiệp của phố.
Cơ hội tới từ một buổi họp mặt định kỳ của giới buôn đồ cổ Bắc Kinh tại một trà lâu lớn. Tử Minh, với tư cách đại diện cho Vinh Bảo Trai vì ông chủ đang bệnh, mang tới buổi họp ba thứ: bức tranh giả cùng đề tài mà khách họ Tống đã mang tới đối chứng, lời thú nhận bằng giấy có điểm chỉ của người thợ chính ở xưởng vẽ ngoại thành về đơn đặt hàng năm bức tranh mỹ nhân từ quản gia của một nhà sưu tập lớn. Thứ ba là cuốn sổ ghi chép tin đồn của chính cậu, trong đó thứ tự xuất hiện của từng chi tiết tin đồn khớp một cách đáng ngờ với lịch trình đi lại của người nhà họ Viên trong phố. Cậu đặt cả ba thứ lên bàn, giữa mặt các vị chủ tiệm lão làng nhất Bắc Kinh, nói rõ ràng từng việc một, không thêm một lời, không bớt một chữ.
Cả trà lâu im lặng hồi lâu. Rồi vị chủ tiệm cao tuổi nhất trong hội đứng dậy, cầm bức tranh giả lên soi dưới ánh sáng, ngửi mùi mực ở góc tranh, vuốt mặt giấy bồi, và tuyên bố trước mặt mọi người: đây là tranh mới làm giả, xuất xứ từ xưởng sao chép ở ngoại thành, kỹ thuật này cả phố đều biết là của lò nào. Một vị khác lật lời thú nhận của người thợ, đọc to đoạn ghi số lượng năm bức và giá công gấp ba, rồi quay sang nhìn về phía bàn của nhà họ Viên ở góc trà lâu, nơi quản gia của Viên Ngọc Sơn đang ngồi đại diện cho chủ mình, mặt đã tái đi trông thấy. Không ai trong buổi họp nói thẳng tên Viên Ngọc Sơn ra miệng, vì không có giấy tờ nào ghi tên ông ta trên đơn đặt hàng. Nhưng trong giới nghề, có những sự thật không cần nói thành tên: ai cũng hiểu ai là nhà sưu tập lớn vừa mất cuộc đấu giá tám trăm đại dương, ai là người đích thân tới tiệm trả giá gấp đôi rồi bị đuổi thẳng, ai là người có đủ tiền đặt năm bức tranh giả cùng lúc và tung tin đồn theo đúng lịch trình của quản gia nhà mình.
Buổi họp kết thúc bằng một lời tuyên bố của hội đồng nghiệp: Vinh Bảo Trai bị oan trong vụ tranh giả đang lưu hành trên thị trường, những bức tranh mỹ nhân ôm tỳ bà bán rẻ ngoài phố đều là đồ giả mạo mới làm, không liên quan gì tới bức tranh thật đang ở trong tiệm. Tên tuổi của Vinh Bảo Trai trong vụ này được rửa sạch. Nhưng chữ tín được rửa sạch không mang khách quay lại ngay, vì tin đồn có ma còn nặng hơn tin đồn tranh giả gấp nhiều lần trong lòng người mua đồ cổ cầu may. Tử Minh hiểu điều ấy khi đi bộ về tiệm qua con phố vắng, lòng vừa nhẹ vì đã thắng được một trận, vừa nặng vì biết trận thắng này không cứu được sư phụ cậu khỏi thứ đang chờ ở kỳ rằm cuối cùng.
Sau buổi họp ở trà lâu, Tử Minh còn được hai vị chủ tiệm lão làng gọi riêng lại dặn dò. Họ nói cậu học trò này có gan và có chứng cứ, việc làm hôm nay cứu được danh dự cho thầy mình, nhưng cũng đắc tội hẳn với nhà họ Viên, từ nay ra đường phải cẩn thận hơn gấp bội. Họ cũng nói một điều làm cậu suy nghĩ suốt dọc đường về: trong nghề đồ cổ, một món đồ bị đồn là có tà khí thì giá trị của nó không mất đi, nó chỉ chuyển từ tay người này sang tay người khác bằng những con đường tối hơn. Những kẻ như Viên Ngọc Sơn không bao giờ thật sự bỏ cuộc với một món đồ mình đã nhắm, họ chỉ rút lui để chờ một thời cơ khác, một cách lấy khác ít ồn ào hơn. Tử Minh ghi lại lời dặn ấy vào sổ, bên cạnh dòng ghi về chiếc hộp quà niêm phong, và tự dặn mình phải canh chừng mọi thứ nhà họ Viên gửi tới tiệm từ nay về sau, dù là một lá thư hay một giỏ quà thăm bệnh tưởng như vô hại nhất.
Trong tiệm, những ngày Huyền Dương còn nằm dưỡng thương, ông Tiêu vào thăm đạo sĩ hai lần. Lần thứ nhất ông chỉ đứng ở cửa phòng khách nhìn vào, không nói gì, rồi quay ra. Lần thứ hai ông ngồi xuống bên giường, nhìn cánh tay phải băng bó của Huyền Dương hồi lâu, nói một câu xin lỗi ngắn ngủi và khô khốc như người không quen nói lời ấy: việc nhà tôi, làm phiền chân nhân tới nông nỗi này, tôi thật không phải. Huyền Dương đáp lại bằng tay trái, giọng yếu: ông chủ không cần xin lỗi ta, ông nên xin lỗi chính mình và những người đang lo cho ông trong nhà này, vì người mở cửa cho họa vào nhà đêm rằm không phải là ta, cũng không phải là học trò của ông. Ông Tiêu nghe xong, mặt tái đi, đứng dậy đi thẳng về thư phòng, đóng cửa lại. Tử Minh đứng ngoài hành lang nghe hết, lòng hiểu rằng lời nói thẳng của một đạo sĩ trọng thương cũng không lay chuyển được sư phụ cậu hơn những lời khuyên của y sĩ và học trò, và con đường phía trước sẽ còn phải đi qua một kỳ rằm nữa, kỳ rằm cuối cùng trong quy luật mà nhật ký đã ghi.
Viên Ngọc Sơn mất mặt trước cả phố nghề sau buổi họp ấy. Trong vòng ba ngày, người ta thấy nhà họ Viên cho người dỡ dần biển hiệu của một văn phòng giao dịch phụ ở cuối phố, quản gia của ông ta không còn xuất hiện ở các quán trà quanh Liễu Ly Xưởng nữa. Rồi vào một buổi chiều, một người làm của nhà họ Viên mang tới Vinh Bảo Trai một hộp quà được niêm phong cẩn thận bằng giấy đỏ và dây lụa, đặt lên quầy, nói là ông Viên gửi tặng ông Tiêu một món quà nhỏ để làm hòa sau những hiểu lầm vừa qua, chúc ông sớm khỏe lại, rồi quay đi ngay không chờ trả lời. Châu Phúc nhận hộp quà, không dám mở, để nguyên niêm phong ở gian ngoài, chờ ông chủ quyết định. Tử Minh nhìn chiếc hộp quà đỏ chót nằm lặng lẽ trên quầy, trong lòng dấy lên một dự cảm không lành khó gọi tên: một người vừa mất mặt trước cả phố vì âm mưu tranh giả, không dễ gì gửi quà làm hòa một cách tử tế như vậy, nhất là khi món quà được gửi tới đúng vào những ngày ông Tiêu yếu nhất và dễ bị lay động nhất.
Sau đó Viên Ngọc Sơn rút hẳn khỏi phố Liễu Ly Xưởng, không còn ai thấy ông ta xuất hiện ở các quán trà và phiên giao dịch quanh khu này nữa, dù người trong nghề đều hiểu sự rút lui của một kẻ như ông ta hiếm khi là dấu chấm hết thật sự cho mọi chuyện.
Trước khi người đạo sĩ trẻ cõng Huyền Dương rời tiệm để về Thanh Vân Quán dưỡng thương dài ngày, Tử Minh tiễn ông ra tận cổng, quỳ xuống cảm tạ và xin lỗi vì hồ sơ của mình đã đưa ông tới chỗ trọng thương. Huyền Dương ngồi trên xe, tay phải băng bó treo trước ngực, dùng tay trái lành lặn nắm lấy tay cậu học trò, dặn dò những lời cuối cùng của chuyến xuống núi thất bại này bằng giọng yếu nhưng rõ ràng từng chữ, và Tử Minh ghi lại nguyên văn vào sổ tay như một lời thề phải giữ cho tới kỳ rằm cuối.
Huyền Dương nằm dưỡng thương dặn Tử Minh: đừng đốt bức tranh khi chưa biết vật dẫn là gì, đốt sai sẽ thiêu luôn phần hồn của sư phụ cậu đã bị giữ trong đó.