Họa Linh Tỳ Bà - Chương 47: Mầm Liễu Nảy Xanh
Tuần lễ sau lễ siêu độ trôi qua trong một sự bình yên mà Vinh Bảo Trai phải học lại từ đầu, như một người vừa qua cơn bệnh nặng phải tập đi từng bước…
Nội dung chương
Tuần lễ sau lễ siêu độ trôi qua trong một sự bình yên mà Vinh Bảo Trai phải học lại từ đầu, như một người vừa qua cơn bệnh nặng phải tập đi từng bước trong sân nhà mình. Không còn giờ Tý đáng sợ, không còn sổ tay ghi chép dị tượng mỗi đêm, không còn niêm phong hay vải đỏ hay gương đồng. Ông Tiêu ngủ đều, ăn đều, mạch của ông theo lời Liễu Thanh đã có gốc vững hơn từng ngày, vết đen ở đầu ngón tay trỏ tan hết không còn dấu vết nào ngoài một vùng da hơi sẫm hơn xung quanh một chút mà phải nhìn rất kỹ mới thấy. Vết bỏng ở khóe mắt trái của ông khô lại, đóng một lớp vảy mỏng rồi bong ra, để lại một vết sẹo mờ nhỏ như một nét bút nhạt, đúng như Huyền Dương đã dự đoán khi đắp khăn ướt cho ông trong đêm rằm.
Sáng hôm ấy, Tử Minh ra sân sau tưới nước cho những chậu cảnh còn lại của tiệm theo thói quen Châu Phúc giao cho, và cậu dừng lại rất lâu trước chậu liễu cảnh đặt trước thư phòng. Chậu liễu ấy đã khô héo từ ngày bức tranh về nhà. Cậu nhớ rõ, vì chính cậu là người đầu tiên để ý tới nó trong những ngày đầu của hồi một, khi ghi vào sổ tay rằng chậu liễu trước thư phòng đã khô héo từ lâu không ai tưới. Về sau, Châu Phúc có tưới nước đều đặn một thời gian rồi bỏ cuộc, vì tưới bao nhiêu chậu liễu cũng không xanh lại, cành khô giòn, vỏ nứt, nhìn qua đã biết là một cây đã chết từ bên trong, chỉ còn chờ ngày mang đi làm củi. Suốt ba tháng dị tượng, chậu liễu khô ấy đứng ở cửa thư phòng như một nhân chứng câm, khô cùng với sức khỏe của người chủ tiệm, như thể nó và bức tranh dưới gốc liễu vẽ trên lụa có một mối liên hệ nào mà người sống không giải thích được bằng nước và đất.
Sáng nay, ở cành thấp nhất của chậu liễu, chỗ gần sát mặt đất trong chậu, một mầm xanh duy nhất đã nảy ra.
Tử Minh quỳ xuống bên chậu, nhìn kỹ bằng con mắt của người đã học giám định ba năm, sợ rằng mình hoa mắt vì mong chờ một dấu hiệu nào đó quá mức. Mầm xanh nhỏ như đầu tăm, cuộn lại, màu xanh non tươi rói nổi bật trên nền vỏ cây khô nâu xám, đầu mầm còn đọng một giọt sương sớm. Cậu đưa tay ra gần, không chạm vào, sợ hơi ấm của tay mình làm hỏng mất điều kỳ diệu mỏng manh ấy. Cậu nhìn quanh sân, mọi thứ khác vẫn bình thường của một buổi sáng đông: chum nước đóng một lớp băng mỏng, mái ngói phủ sương trắng, tiếng rao bánh từ ngoài phố vọng vào xa xăm. Chỉ có mầm xanh ấy là khác, là mới, là điều không nên có trên một cây đã khô cằn suốt từ ngày tranh về.
- Châu Phúc. - Cậu gọi, giọng không lớn nhưng gấp. - Ra đây xem này. Nhanh lên, mà đi nhẹ thôi.
Châu Phúc từ gian bếp chạy ra, tay còn cầm chiếc khăn lau, nhìn theo hướng tay Tử Minh chỉ rồi cũng quỳ xuống theo, mắt mở to.
- Mầm mới. - Châu Phúc nói, như không tin vào miệng mình. - Cây này chết khô từ dạo ông chủ mang tranh về, tôi tưới mãi không được nên bỏ. Nay nó nảy mầm thật sao?
Tin ấy lan khắp tiệm trong buổi sáng. Thôi ma ma ra xem, đứng chống tay vào hông, nhìn mầm xanh hồi lâu rồi lẩm bẩm một câu kinh và nói cây liễu này là do bà cụ thân sinh của ông Tiêu trồng từ khi tiệm còn hưng thịnh, chết khô đi đã nhiều năm không ai để ý, chỉ từ ngày tranh về người ta mới nhận ra nó khô hẳn. Ông Tiêu được Tử Minh đỡ ra sân, đi chậm trên nền gạch còn ướt sương, và dừng lại trước chậu liễu trong im lặng rất lâu. Ông không quỳ xuống vì đầu gối còn yếu, chỉ đứng nhìn mầm xanh nhỏ bé ấy, khuôn mặt ông giãn ra thành một vẻ mà Tử Minh chưa từng thấy trong suốt thời gian học nghề ở nhà này: không phải vui mừng lớn tiếng, không phải nhẹ nhõm vỡ òa. Đó là sự xác nhận lặng lẽ của một người vừa nhận được thư hồi âm từ một nơi rất xa, chỉ vỏn vẹn một chữ mà đủ để biết người kia đã tới nơi bình an.
- Huyền Dương chân nhân nói dấu hiệu xác nhận siêu thoát không nằm ở lời của đạo sĩ. - Ông Tiêu nói khẽ. - Ông ấy nói nó nằm ở một vật sống quanh nơi giam giữ. Cây liễu khô nảy mầm, nghĩa là nàng đã đi thật rồi. Đất này không còn giữ nàng nữa, nên cây mới sống lại được.
Tử Minh ghi vào sổ tay của mình dòng cuối cùng thuộc về tuyến dị tượng của bức tranh, nét chữ vững và rõ: chậu liễu khô trước thư phòng nảy một mầm xanh duy nhất, xác nhận Thẩm Ngọc Thiền đã siêu thoát. Cậu viết xong, đóng sổ lại, và lần đầu tiên sau ba tháng không mở nó ra nữa trong ngày hôm ấy.
Buổi trưa hôm ấy, Liễu Thanh tới bắt mạch lần cuối trong đợt này và tuyên bố ông Tiêu đã qua giai đoạn nguy hiểm, chỉ cần ăn ngủ điều độ và không lao lực trong một tháng tới. Nàng nhìn mầm liễu xanh trong chậu ở sân, nghe Tử Minh kể lại đầu đuôi, rồi nói một câu mà cậu ghi nhớ mãi: y học nhìn vào mạch và sắc mặt, còn dấu hiệu này thì nằm ngoài y học, nhưng người làm thuốc lâu năm đều biết có những việc lành dữ không nằm trong sách thuốc. Nàng dặn Tử Minh chăm mầm liễu ấy cẩn thận, tưới ít nước, che sương đêm, vì một mầm cây vừa nảy trên gốc khô là thứ dễ tổn thương nhất trong sân, cũng như một người vừa qua cơn bệnh nặng là người dễ ngã lại nhất nếu chủ quan.
Ông Tiêu nghe lời dặn ấy mà gật đầu, nói từ nay nhà này sẽ trồng cây cho người sống, không treo tranh cho người chết nữa. Ông còn bảo Châu Phúc tìm một chiếc chậu nhỏ khác, gieo thêm ít hạt giống rau thơm của Thôi ma ma vẫn giữ trong bếp, đặt cạnh chậu liễu trước thư phòng, để khoảng sân từng chứng kiến đàn tràng và lửa cháy có thêm những mầm xanh bình thường của đời sống hằng ngày, không phải chỉ trông chờ vào một dấu hiệu kỳ lạ duy nhất.
Trước khi ra về, Liễu Thanh còn xem lại vết sẹo ở khóe mắt trái của ông Tiêu, ấn nhẹ quanh vùng da ấy và bảo vết bỏng đã lành miệng, chỉ còn lại dấu mờ không đáng ngại, nhìn xa gần như không thấy, nhìn gần mới biết người này đã từng đứng rất gần một thứ lửa không phải lửa thường. Ông Tiêu nghe vậy chỉ cười nhạt, nói một vết sẹo nhỏ như vậy là cái giá quá rẻ cho ba tháng si mê, rẻ đến mức ông sợ mình sẽ quên mất bài học nếu không có những cái giá lớn hơn đang chờ ở phía trước, từ khoản nợ ở Thụy Phong cho tới bảng hiệu của tiệm này.
Buổi chiều hôm ấy, Tô Thanh Vân tới thăm. Nàng đến không báo trước, mặc áo choàng sẫm màu, mang theo một hộp bánh nhỏ như một người khách bình thường tới thăm người vừa qua cơn bệnh nặng. Tử Minh đón nàng ở gian trước, thấy nàng gầy đi một chút, nhưng ánh mắt vẫn giữ vẻ thẳng thắn và dịu dàng mà cậu vẫn nhớ từ những lần nàng mang canh tới tiệm trong những ngày đầu. Nàng hỏi thăm sức khỏe ông Tiêu, hỏi thăm Tử Minh và mọi người trong nhà, rồi xin được ngồi nói chuyện riêng với ông Tiêu ở gian trước một lúc.
Hai người ngồi đối diện nhau qua chiếc bàn gỗ đã mòn bóng, nơi ba tháng trước ông từng đặt lá thư làm hòa còn chưa viết xong và hộp quà của Viên Ngọc Sơn từng nằm ở góc xa. Nay trên bàn chỉ có hai chén trà nóng và hộp bánh chưa mở. Ông Tiêu là người lên tiếng trước, cảm ơn nàng đã nhận lá thư làm hòa của mình, cảm ơn nàng đã nhắn lời chúc giữ gìn sức khỏe, và nói rõ ràng rằng ông không mong đợi gì hơn sau tất cả những gì ông đã làm trong ba tháng qua. Ông kể vắn tắt, không giấu giếm, về cái giá mà ông đã trả: bức tranh đã thiêu, sức khỏe đã hao, tiệm đã gần như không còn gì, và ông sắp phải đối diện với khoản nợ ở hiệu cầm đồ Thụy Phong cùng nợ mặt bằng mà ông đã trì hoãn suốt thời gian qua. Ông nói những điều ấy không phải để nàng thương hại, mà vì ông đã hứa trong thư sẽ không nói dối nàng nữa, kể cả bằng sự im lặng.
Thanh Vân nghe hết, hai tay đặt trên đầu gối, thỉnh thoảng lại gật đầu rất nhẹ. Nàng không khóc, không trách móc, không nhắc lại những lần nàng mang canh tới bị lạnh nhạt hay những đêm nàng về nhà một mình trong giận dữ và tổn thương. Nàng nói nàng đã suy nghĩ rất lâu trong những tuần ông không liên lạc, rồi lại suy nghĩ thêm sau khi nhận lá thư làm hòa của ông, và nàng mừng vì ông còn sống, mừng thật lòng, vì đã có lúc nàng nghe tin đồn về Vinh Bảo Trai và sợ rằng mình sẽ nhận được tin dữ trước khi nhận được bất kỳ lá thư nào.
Rồi nàng tháo chiếc hộp nhỏ trong tay áo, mở ra, và đặt lên bàn giữa hai người một vật. Đó là tín vật đính hôn của hai nhà, món đồ mà hai gia đình đã trao nhau khi hôn ước được định, thứ mà ông Tiêu đã giữ một nửa và nàng giữ một nửa theo tục lệ. Phần của nàng, nay nàng mang tới đặt trả lại trên mặt bàn gỗ, nhẹ nhàng và dứt khoát, không đẩy mạnh, không đặt xuống như một sự trừng phạt, chỉ đặt ở vị trí chính giữa, nơi cả hai đều nhìn thấy rõ.
Thanh Vân đặt trả tín vật đính hôn lên bàn và nói: em mừng vì anh còn sống, nhưng người anh yêu suốt ba tháng qua chưa từng là em.