KIM TẰM CỔ NGÃ BA TƯƠNG TÂY - Chương 28: Xuống Núi Qua Ngã Ba

Sáng ngày mười tháng mười một, Đức Xương sang gian trong chào bà A Ngân để xuống núi; bà nghe ông nói ý định về trấn, khẽ gật ngay, không giữ ông lại…

Nội dung chương

Sáng ngày mười tháng mười một, Đức Xương sang gian trong chào bà A Ngân để xuống núi; bà nghe ông nói ý định về trấn, khẽ gật ngay, không giữ ông lại thêm ngày nào nữa. - Ông phải về mà tính việc lớp hai, ở bản này lâu thêm cũng không giúp được gì đâu. - Tôi cho ông một gói lá như đêm qua, đau dọc đường thì sắc uống, chỉ cầm tạm thôi. Bà gói gói lá rừng trong một tấm vải nhỏ, trao tận tay ông dặn dò rất kỹ lưỡng; bà còn dặn ông ăn uống điều độ, đừng để bụng đói, đừng uống rượu dọc đường về. Đức Xương cúi đầu cảm ơn bà, trong lòng ông biết ơn nhiều hơn lời nói ra được. Mấy ngày ở bản, bà cho ông một cái tên cho bệnh, một lệ gỡ rõ ràng hai lớp; bà cũng cho ông ba dấu hiệu để tự tìm ra người mà ông đã gây oán sâu nặng. Những thứ ấy không thang thuốc nào ở trấn cho ông được trong suốt nửa tháng qua. - Thưa bà, khi việc ở trấn rõ ràng hơn, tôi sẽ trở lại bản này gặp bà làm lễ. - Ông cứ về đi, việc xong tới đâu thì lên tới đó, tôi ở bản này chờ ông quay lại. Thạch Tiểu Mãn đã thắng ngựa thồ ở sân, hành lý của ông được buộc gọn sau yên ngựa; cậu đỡ ông lên ngựa rất cẩn thận, sợ người ông còn yếu sẽ ngã giữa đường đèo vắng. Hai người rời bản Thạch Bản lúc nắng sớm vừa lên, sương còn vương trên những mái nhà. Đường xuống núi quanh co, một bên là vách đá, một bên là thung lũng sâu đầy mây; Đức Xương ngồi trên ngựa, tay nắm dây cương lỏng, mắt nhìn con đường quen thuộc này. Con đường ông đã đi bao nhiêu năm, lên bản thu mua thảo dược rồi trở về trấn. Mỗi khúc quanh, mỗi gốc cây lớn ven đường, ông đều thuộc như thuộc ngõ nhà mình. Vậy mà hôm nay đi trên đường ấy, ông thấy nó lạ hơn mọi lần trước rất nhiều; có lẽ vì hôm nay ông đi với một con cổ trong người và một món oán trong lòng. Tiểu Mãn đi bộ dẫn ngựa ở phía trước, thỉnh thoảng quay lại hỏi ông có mệt không. - Tôi còn chịu được cậu ạ, cơn đêm qua qua rồi, giờ chỉ hơi tức bụng một chút thôi. - Xuống tới ngã ba mình nghỉ một lúc, cho ngựa uống nước rồi hãy đi tiếp ông nhé. Đức Xương cúi đầu, ông cũng muốn dừng lại ở ngã ba, dù ông chưa nói lý do ra; ngã ba ấy là nơi mọi chuyện bắt đầu, ông muốn nhìn lại nó bằng con mắt hôm nay. Buổi trưa hai người nghỉ dưới một gốc cây lớn, ăn nắm cơm Tiểu Mãn mang theo sẵn. Cơm nắm với muối vừng, ăn giữa rừng núi, Đức Xương thấy ngon hơn nhiều bữa ở nhà; ăn xong ông uống một ngụm nước suối, người tỉnh táo lại, bụng cũng yên hơn trước. Đoạn đường buổi chiều thoai thoải hơn, ngựa đi nhanh dần, trấn đã gần hơn một nửa. Khoảng bốn giờ chiều, con đường mở ra, ngã ba đường đèo hiện rõ trước mặt hai người. Sương chiều chưa đổ xuống, mặt đường khô ráo, miếu thổ địa cũ đứng lặng ở ven đường; Đức Xương bảo Tiểu Mãn dừng ngựa, ông xuống ngựa chậm rãi, vịn vào yên cho vững chân. Ông đứng rất lâu trước miếu thổ địa cũ. Nhìn mặt đường trống không ngay giữa ngã ba. Chỗ đất ấy, chiều ngày mười tám tháng mười, có một chiếc tay nải gấm đỏ nằm trơ trọi; chỗ đất ấy, ông đã cúi xuống, đã mở gói ra, đã để lòng tham dẫn tay mình đi. Giờ mặt đường trống không, không gói, không bạc, không gấm, chỉ có bụi và đá nhỏ. Tiểu Mãn đứng sau lưng ông. Tay giữ dây cương ngựa, không giục, không hỏi một lời. Cậu đứng yên như vậy, và Đức Xương đoán cậu hiểu ông cần một khoảng lặng trước nơi đã đổi đời mình. Đức Xương nhìn mái miếu cũ. Tượng thổ địa trong miếu đã mòn mặt vì mưa nắng nhiều năm. Ông từng qua ngã ba này bao nhiêu lần, thắp cho miếu một nén hương cũng chưa từng làm. Ông chỉ mải tính chuyện hàng hóa, giá cả, chuyến đi nào lời nhiều, chuyến nào lời ít; chiều hôm ấy cũng vậy, trong đầu ông chỉ có bạc vụn và gấm vóc trong chiếc gói lạ. - Mọi chuyện bắt đầu từ lòng tham của chính tôi ở chỗ này, cậu Tiểu Mãn ạ. Ông nói khẽ, tiếng nói vừa đủ cho cậu thanh niên đứng sau lưng nghe thấy rõ ràng. - Nếu chiều ấy tôi đi qua như không thấy, giờ tôi vẫn là ông chủ hiệu thuốc bình thường. - Tôi đã thấy, đã cúi xuống, đã mang đi, thì giờ tôi phải tự đi hết đường này thôi. Tiểu Mãn im lặng một lúc, rồi cậu nói một câu chậm rãi như người đã nghĩ kỹ. - Ông nhận được phần lỗi của mình như thế, tôi tin ông sẽ gỡ được chuyện này ra thôi. - Người gây oán mà dám nhận oán, người nhặt gói mà dám nhận tham, đường nào cũng có lối. Đức Xương quay lại nhìn cậu, ông hơi bất ngờ vì một thanh niên lại nói được như vậy; cậu thanh niên người Miêu này ít nói, nhưng mỗi câu cậu nói đều có sức nặng riêng. Ông khẽ gật, trong lòng ông thấy nhẹ đi một phần, dù đường về trấn còn dài phía trước. Ông bước lại gần miếu, cúi đầu trước tượng thổ địa một cái thật thấp và thành tâm; không phải ông cầu xin điều gì, ông chỉ muốn tạ lỗi với nơi này một lần cho phải. Rồi ông quay ra, vịn yên ngựa leo lên, Tiểu Mãn đỡ ông như lúc rời bản sáng nay. Hai người đi tiếp đoạn đường cuối. Nắng chiều ngả vàng trên những rặng núi phía xa. Đức Xương ngoái lại nhìn ngã ba lần cuối, miếu cũ nhỏ dần sau lưng ngựa thồ đi; ông tự nhủ, lần sau qua ngã ba này, ông sẽ qua với một món nợ đã tính rõ ràng. Không còn gói gấm nào trên đường làm ông cúi xuống nữa, ông đã học được bài học ấy. Bài học ấy ông trả bằng hơn nửa tháng sốt triền miên, bằng những cơn đau thấu bụng; và ông còn phải trả tiếp, bằng tiền, bằng lời xin lỗi, bằng việc đối diện nhà người ta. Trời sập tối khi hai người về tới trấn Sương Khẩu. Đèn trong hiệu thuốc đã sáng lên. Vương Tú Liên đứng ở cửa hiệu, thấy chồng về thì chạy ra, mắt bà đỏ hoe vì mừng. Bà đỡ ông xuống ngựa. Tay bà run run, miệng hỏi dồn dập mà không chờ ông đáp kịp. - Ông về rồi, ông đi mấy ngày mà người gầy đi trông thấy, bà trên bản nói sao hả ông. - Vào nhà đã, vào nhà tôi kể cho bà nghe, chuyện dài lắm, đứng đây không kể hết được. Tiểu Mãn trao gói lá rừng cho Tú Liên, dặn cách sắc thuốc cầm cơn như bà đã dặn; cậu chào hai vợ chồng rồi dắt ngựa đi trong bóng tối, về chỗ trọ quen ở đầu trấn. Đức Xương vào nhà. Ngồi xuống chiếc ghế bên bàn cân thuốc quen thuộc của hiệu mình. Ông nhìn quanh hiệu thuốc, những kệ thuốc, những hũ thảo dược, mọi thứ vẫn nguyên vẹn; vậy mà ông thấy mình đã khác hẳn người chủ hiệu rời trấn lên bản mấy ngày trước đây. Người ấy lên bản để tìm thuốc. Người này trở về với một lệ hai lớp trong đầu mình. Và với một cái tên đang chờ được gọi ra, trong một đêm yên tĩnh nào đó rất gần. Đêm ấy ông ăn một bát cháo loãng vợ nấu, cháo nóng làm người ông ấm lại dần; ông kể cho vợ nghe chuyện bà khẳng định bệnh, chuyện lệ hai lớp, chuyện hũ đất sét. Ông chưa kể chuyện cái tên. Ông nói mình cần nghĩ thêm một đêm cho thật chín chắn. Tú Liên không gặng hỏi, bà chỉ nắm tay chồng, bảo ông nghỉ sớm cho lại sức đã; ông kể thêm chuyện đêm ở nhà sàn, khi con tằm vàng hiện ở bệ cửa sổ phòng khách. Tú Liên nghe tới đó thì ngồi lặng. Tay bà siết chặt lấy vạt áo của chính mình. - Nó theo ông lên tận bản thật sao, thế thì chôn gói ở vườn nhà mình đúng là vô ích. - Vô ích thật bà ạ, nó theo người chứ không theo gói, bà trên bản nói rõ như thế rồi. - Thế lệ hai lớp kia, lớp của ông, ông đã nghĩ ra phải trả cho nhà nào chưa ông. Câu hỏi của vợ chạm đúng vào chỗ ông đang tránh, ông im lặng một lúc khá lâu; ông nhìn lên trần nhà, nơi có một vết ố nước mưa cũ đã loang rộng từ năm ngoái. - Tôi nghĩ ra một hướng rồi, nhưng chưa chắc hẳn, tôi cần một đêm nữa để nối lại. - Bà đừng hỏi thêm đêm nay, mai đầu óc tôi sáng ra, tôi sẽ nói với bà sau nhé. Tú Liên khẽ gật, bà không ép chồng, và Đức Xương hiểu bà đã quen tính ông xưa nay nghĩ chín mới nói ra. Bà đứng dậy đi lấy thêm một chiếc chăn mỏng, đắp lên chân ông cho khỏi lạnh đêm. Rồi bà tắt bớt đèn ở gian ngoài, để lại một ngọn nhỏ cho hiệu thuốc khỏi tối hẳn. Đức Xương nằm xuống giường nhà mình, nghe tiếng vợ dọn dẹp hiệu thuốc ở gian ngoài; ông nhắm mắt, trong đầu ông hiện lên mặt đường trống không ở ngã ba lúc chiều tà. Mọi chuyện bắt đầu ở đó, và ông biết mọi chuyện cũng phải được gỡ từ chính mình. Ông thiếp đi lúc nào không hay. Giấc ngủ đêm đầu về nhà yên hơn ông tưởng nhiều. Trong giấc ngủ ấy, ông không thấy con tằm vàng, chỉ thấy con đường đèo dài và vắng; ông đi trên đường ấy một mình, hai tay trống không, lòng nhẹ như người không mang gì. Khi tỉnh dậy giữa đêm, ông nằm yên nghe tiếng thở đều của vợ nằm bên cạnh mình. Ông biết ngày mai sẽ là một ngày ông phải nghĩ cho ra đáp án của cả đời làm ăn; đáp án ấy ông đã lờ mờ thấy ở bản, ở ngã ba, giờ chỉ còn thiếu một lần gọi tên.

Chương khác

Xem thêm