LẠC ĐẦU MAN Ở LẠC DƯƠNG - Chương 14: Vạch Trắng Trên Móng Tay
Ngày 26/10/1933, trong buổi theo dõi thường lệ ở lầu đông, Kính Nghiêu để ý kỹ hai bàn tay của Uyển Thanh khi cô rót trà mời ông. Trên các móng tay của…
Nội dung chương
Ngày 26/10/1933, trong buổi theo dõi thường lệ ở lầu đông, Kính Nghiêu để ý kỹ hai bàn tay của Uyển Thanh khi cô rót trà mời ông. Trên các móng tay của cô, ở gần chân móng, có những vạch trắng ngang mờ chạy qua gần hết các ngón, rõ nhất ở ngón trỏ và ngón giữa của cả hai tay. Ông xin phép được xem kỹ hai bàn tay cô dưới ánh sáng cửa sổ, và cô chìa tay ra không chút ngần ngại, vì từ ngày ông kể thẳng sự thật đêm rằm, cô đã coi ông là người duy nhất ngoài nhà nói thật với mình.
Các vạch trắng ấy không phải một vạch mà là nhiều vạch song song, cách nhau những khoảng đều, như thể chúng hình thành vào những thời điểm khác nhau trong quá khứ rồi bị móng tay đẩy dần ra phía đầu ngón theo thời gian. Ông lấy thước nhỏ đo khoảng cách giữa hai vạch gần nhất và ghi vào sổ. Ông cũng để ý đầu các ngón tay của cô hơi tê, vì khi cầm ấm trà, tay cô run nhẹ một nhịp rất khó nhận ra, và cô phải đặt ấm xuống sớm hơn thường lệ.
- Thưa ông, tay cháu dạo này hay tê lắm. Sáng dậy là tê mười đầu ngón, xoa mãi mới đỡ. Thêu thùa một lúc là phải nghỉ, cầm kim không chắc như trước nữa.
Nhũ mẫu đứng bên xác nhận và nói thêm rằng cơn tê này xuất hiện từ khoảng hai năm nay, cùng thời gian với lúc chứng ngủ say đêm rằm trở nên rõ ràng. Bà đã thử nhiều cách dân gian: ngâm tay nước gừng, xoa dầu nóng, chườm ngải, cơn tê chỉ đỡ ít hôm rồi quay lại. Thầy thuốc từng tới xem nói đó là do máu huyết kém lưu thông ở người con gái yếu, kê thuốc bổ uống mãi không chuyển.
Kính Nghiêu ghi lại toàn bộ: các vạch trắng trên móng tay với sơ đồ vị trí từng ngón, khoảng cách giữa các vạch, cơn tê mười đầu ngón tay vào buổi sáng, và thời gian xuất hiện trùng với giai đoạn chứng đêm rằm mạnh lên. Ông vẽ lại hai bàn tay vào sổ theo dõi bằng nét chì cẩn thận, ghi ngày đo là 26/10/1933. Trong đầu ông, những vạch trắng song song cách đều nhau kia gợi tới một ý rất cụ thể mà ông chưa nói ra: chúng giống như những vòng tuổi. Ghi lại từng đợt một chất lạ đã đi vào cơ thể cô gái này theo một nhịp đều đặn, và móng tay đang kể lại lịch sử ấy bằng ngôn ngữ riêng của nó.
Ông hỏi cô một câu mà chính ông cũng thấy lạ khi hỏi một cô gái về chuyện ăn uống tỉ mỉ tới vậy: những ngày gần rằm, ngoài khát nước, cô có thấy vị trong miệng thay đổi không. Cô nghĩ một lúc rồi nói có: càng gần rằm, miệng cô càng có vị ngai ngái như vị nước giếng đậm lên, ăn gì cũng thấy nhạt. Sau đêm rằm thì vị ấy biến mất, ăn uống lại ngon miệng như thường trong chừng một tuần, rồi đâu lại vào đó khi tháng âm lịch đi về nửa sau.
Chi tiết vị ngai ngái trong miệng đi theo đúng vòng tháng âm lịch ấy được ông khoanh tròn trong sổ. Nó nối thẳng với hai ghi chép trước của ông: vị lạ của nước giếng chính mà ông tự nếm được, và thói quen uống nước giếng nhiều nhất nhà của cô. Ba chi tiết cùng chỉ về một hướng mà ông chưa đủ căn cứ để gọi tên. Ông tự dặn mình phải tìm một người thật sự hiểu về thuốc và độc chất, vì tới đoạn này. Con đường tra cứu cổ vật và thư tịch đã đi tới giới hạn của nó; phần còn lại thuộc về thân thể con người, và thân thể thì phải hỏi người làm nghề thuốc.
Chiều hôm đó, ông mang ghi chép về móng tay và cơn tê ra bàn với gia chủ ở thư phòng. Ông nói thẳng rằng đây là phần việc ngoài nghề của ông, và ông đề nghị gia đình chuẩn bị sẵn tinh thần: khi thời điểm tới. Ông sẽ xin mời một thầy lang giỏi mà ông tin được tới xem cho Uyển Thanh, không phải để thay thế việc tra cứu, mà để trả lời những câu hỏi thuộc về thân thể mà sách cũ không trả lời được. Gia chủ đồng ý, nhưng dặn phải chờ ông chọn được người thật sự kín tiếng, vì thêm một người ngoài biết chuyện là thêm một phần rủi ro cho danh dự con gái ông.
Uyển Thanh được mẹ báo lại cuộc bàn ấy vào buổi tối. Theo lời phu nhân kể lại với ông vào hôm sau, cô nghe xong chỉ nói một câu: nếu bệnh của cháu nằm cả trong móng tay, thì nó nằm trong người cháu thật rồi, không phải tại ai bên ngoài làm gì cháu cả. Câu nói ấy của một cô gái mười chín tuổi làm Kính Nghiêu suy nghĩ rất lâu trong đêm. Cô đang tự mình đi tới gần sự thật hơn nhiều người lớn trong nhà: rằng căn nguyên của hiện tượng này nằm ở chính dòng máu và cơ thể của cô, chứ không nằm ở một bàn tay ác độc nào ngoài kia. Ông ghi câu nói của cô vào sổ, và tự hứa khi nào có kết luận thật sự, ông sẽ không để cô phải đoán mò về chính cơ thể mình thêm một ngày nào nữa.
Ba ngày sau, Kính Nghiêu đo lại các vạch trắng trên móng tay Uyển Thanh lần thứ hai và làm một phép tính đơn giản khiến ông ngồi lặng rất lâu bên bàn. Ông biết móng tay người mọc ra đều đặn theo tháng. Khoảng cách đều nhau giữa các vạch trắng, nếu quy ra thời gian móng mọc, vừa khớp với nhịp một tháng một lần, đúng bằng nhịp của các đêm rằm. Nói cách khác, mỗi vạch trắng trên móng tay cô có thể ứng với một đợt biến động trong cơ thể cô xảy ra theo đúng chu kỳ trăng. Số vạch đếm được trên các ngón tay dài nhất cho thấy những đợt biến động ấy đã diễn ra đều đặn trong một thời gian dài, ít nhất là hơn một năm trở lại đây.
Ông không nói phép tính này với ai trong nhà, chỉ ghi vào sổ với dòng chữ thận trọng: giả thuyết, cần người làm nghề thuốc kiểm chứng. Nhưng từ hôm đó, cách ông nhìn những vạch trắng ấy thay đổi hẳn. Chúng không còn là một dấu hiệu lạ trên cơ thể một cô gái nữa, mà là một cuốn sổ ghi chép thứ hai của chính cơ thể cô, ghi lại bằng thứ ngôn ngữ không lời những gì đã đi vào người cô theo từng tháng. Ông chợt hiểu rằng trong vụ việc này, ông đang đọc ba cuốn sổ cùng lúc: sổ trực đêm của quản gia, gia phả của dòng họ, và cuốn sổ thứ ba viết trên chính móng tay của người con gái.
Đêm đó, ông viết vào cuối trang ghi chép một câu hỏi mà ông biết sớm muộn cũng phải có người trả lời: thứ gì đi vào cơ thể một con người theo đúng nhịp một tháng. Đều đặn như thủy triều, và để lại dấu vết đồng thời trên móng tay, trên giấc ngủ và trên cổ của cô gái ấy. Ông chưa có câu trả lời, nhưng ông biết câu trả lời ấy, khi tìm được, sẽ phải là một thứ rất đời thường. Nằm ngay trong nếp sống của dinh thự này, vì chỉ những thứ đời thường nhất mới có thể lặp lại đều đặn qua nhiều năm mà không ai để ý.
Cũng trong những ngày ấy, nhũ mẫu Quách Tú Anh mang tới cho Kính Nghiêu một vật nhỏ mà bà đã giữ nhiều năm: một chiếc khăn tay cũ của Uyển Thanh từ năm cô mười lăm tuổi, trên góc khăn có thêu dở một hình hoa. Bà nói năm ấy Uyển Thanh thêu khăn này để tặng mẹ vào ngày sinh nhật, nhưng thêu tới nửa thì bỏ dở, vì từ dạo ấy tay cô bắt đầu hay tê vào buổi sáng, cầm kim lâu là rơi kim. Phu nhân không biết chuyện chiếc khăn thêu dở, cô giấu vì không muốn mẹ lo. Bà giữ chiếc khăn ấy tới nay như giữ một bằng chứng riêng của mình về thời điểm cơn tê tay bắt đầu.
Kính Nghiêu nhận chiếc khăn, xem kỹ phần thêu dở: những mũi thêu đầu tiên đều và đẹp, càng về sau càng thưa và lệch, đúng như một bàn tay đang mất dần sự khéo léo theo từng tuần. Ông ghi lại vật này vào sổ theo dõi với ngày tháng bà trao và lời kể đi kèm, rồi trả lại cho nhũ mẫu giữ. Vì ông nói vật chứng của một người mẹ nuôi dành cho đứa trẻ mình nuôi lớn nên ở lại với bà, ông chỉ cần ghi chép của mình là đủ. Bà gấp chiếc khăn lại, cất vào túi áo, và nói một câu làm ông nhớ mãi: người trong nhà này ai cũng giữ một mảnh của câu chuyện, chỉ là chưa từng có ai ghép chúng lại với nhau cho tới khi ông tới.
Tối hôm đó, Kính Nghiêu tổng hợp toàn bộ các dấu hiệu trên thân thể Uyển Thanh thành một bảng riêng trong sổ theo dõi: ngấn đỏ quanh cổ theo vòng tháng, vạch trắng trên móng tay theo nhịp một tháng. Cơn tê mười đầu ngón tay vào buổi sáng, vị ngai ngái trong miệng đậm dần về cuối tháng âm lịch, cơn khát nước giếng tăng dần trước đêm rằm, và giấc ngủ sâu dần theo cùng một nhịp. Sáu dấu hiệu, không dấu hiệu nào đứng riêng lẻ, tất cả cùng lên xuống theo một chiếc đồng hồ duy nhất là mặt trăng. Ông viết dưới bảng một câu kết luận thận trọng dành riêng cho mình: dù căn nguyên là gì, nó tác động lên toàn bộ cơ thể cô gái này một cách có hệ thống. Một tác động có hệ thống như vậy không thể đến từ một lời đồn hay một niềm tin; nó phải đến từ một thứ thật, đi vào cơ thể cô đều đặn và lâu dài.