LẠC ĐẦU MAN Ở LẠC DƯƠNG - Chương 16: Canh Hai Đêm Rằm Tháng Chín
Ngày 01/11/1933 là ngày chuẩn bị cho đêm rằm tháng Chín. Khác với tháng trước, lần này toàn bộ đội trực của dinh thự đều đã biết rõ phần việc của mình.…
Nội dung chương
Ngày 01/11/1933 là ngày chuẩn bị cho đêm rằm tháng Chín. Khác với tháng trước, lần này toàn bộ đội trực của dinh thự đều đã biết rõ phần việc của mình. Quản gia Vệ Trường Canh họp người làm tin cậy vào buổi sáng, phân công từng vị trí bằng giọng ngắn gọn: một người giữ cổng chính. Một người ở sân trước, quản gia và Vĩnh Khang ở sân sau, Kính Nghiêu ở hành lang lầu đông, nhũ mẫu trong phòng ngủ của Uyển Thanh. Mọi người đều thuộc nằm lòng hai điều cấm kỵ và kỷ luật không can thiệp.
Uyển Thanh trong ngày này đã có đầy đủ các dấu hiệu của những ngày sát rằm. Cô ngủ li bì từ sau bữa trưa, tỉnh dậy uống liền hai bát nước giếng, rồi lại ngủ tiếp. Nhũ mẫu đo lại ngấn đỏ trên cổ cô vào buổi chiều và bẩm với Kính Nghiêu: ngấn hôm nay đậm hơn hẳn ngấn của tháng Tám vào cùng thời điểm. Vẫn mảnh như một sợi chỉ quấn quanh cổ, nhưng màu đỏ rõ tới mức nhìn từ xa một bước chân cũng thấy. Ông ghi nhận xét của nhũ mẫu vào sổ và tự mình lên lầu đông kiểm chứng: đúng như lời bà nói, đường ngấn đỏ rõ như sợi chỉ máu quanh cổ cô gái đang ngủ say.
Buổi chiều, ông đi kiểm tra lại toàn bộ tuyến quan sát của đêm nay. Ở sân sau, Vĩnh Khang đã cho dọn sạch khoảng sân gạch dưới lầu đông và rải một lớp tro bếp mỏng đều trên nền gạch theo gợi ý của quản gia, để bất cứ vật gì rơi xuống trong đêm cũng để lại dấu rõ trên nền tro sáng. Ở hành lang lầu đông, chiếc ghế trực của ông được kê lại gần lỗ thông gió hơn tháng trước, đèn dầu thay tim mới, và một chiếc thước dây được đặt sẵn để sáng mai đo lại các vệt bụi trên vành lỗ.
Ông cũng thống nhất lại ám hiệu trong đêm với từng người. Sợi dây chuông từ sân sau lên hành lang đã được thay dây mới. Nhũ mẫu trong phòng vẫn dùng ám hiệu gõ cửa như tháng trước. Vĩnh Khang được dặn riêng một lần nữa: ở sân sau, chỉ quan sát và ghi nhớ, tuyệt đối không lên lầu, không gọi tên em gái, không mang theo bất cứ vật gì có thể làm kinh động đêm tối ngoài một cây đèn che sáng.
- Ông Thẩm, tôi đã thuộc hết rồi. Đêm nay tôi chỉ là một đôi mắt ở sân sau, không phải là anh trai của ai cả. Chờ qua đêm nay, tôi mới lại là anh trai của nó.
Vĩnh Khang nói câu ấy với vẻ mặt nghiêm túc khác hẳn vẻ nóng nảy thường ngày. Kính Nghiêu gật đầu và ghi vào sổ: đội trực đêm rằm tháng Chín đông đủ và có kỷ luật hơn hẳn đêm đầu tiên, và lần đầu tiên có một người trong gia đình trực ở vòng ngoài với tư cách nhân chứng độc lập.
Đầu canh một, mọi vị trí vào chỗ. Trăng tháng Chín lên sớm và sáng, sương ngoài đầm lầy còn mỏng. Từ hành lang lầu đông, Kính Nghiêu nghe rõ tiếng côn trùng ngoài vườn và tiếng cá quẫy thưa thớt dưới kênh. Trong phòng ngủ, Uyển Thanh đã ngủ say từ đầu hôm. Ông mở sổ quan sát đêm rằm thứ hai, ghi trang đầu tiên: canh hai đêm rằm tháng Chín đang tới, và lần này, ông chờ nó với một tờ đối chiếu thư tịch trong đầu. Xem sách cổ và đêm thật sẽ khớp nhau tới đâu khi chiếc đầu của cô gái lại rời khỏi thân người trước rạng đông.
Canh một trôi qua trong yên tĩnh. Kính Nghiêu ngồi ở hành lang, thỉnh thoảng ghi vào sổ một dòng về giờ giấc, hướng gió và độ dày của sương. Gió đêm nay thổi từ phía đầm lầy vào nhà, mang theo mùi bùn và mùi cỏ ướt, khác với đêm rằm tháng Tám gần như không có gió. Ông ghi chú sự khác biệt này vì hướng gió có thể ảnh hưởng tới đường bay và vị trí rơi của xác sâu bọ ở sân sau; lớp tro bếp mà Vĩnh Khang rải sẽ cho ông biết điều đó vào sáng mai.
Khoảng giữa canh một sang canh hai, ông nghe từ sân sau tiếng chuông nhỏ rung lên một tiếng rất khẽ: đó là ám hiệu của quản gia báo rằng phía sân sau mọi việc bình thường và đội trực đã vào vị trí ổn định. Ông kéo nhẹ dây đáp lại một tiếng. Trong bóng tối của hành lang, những ám hiệu nhỏ ấy làm ông yên tâm: đêm nay, dinh thự này không còn là một nhà nhiều người thức riêng lẻ trong sợ hãi nữa. Là một đội trực có tổ chức, cùng theo dõi một hiện tượng theo cùng một kỷ luật.
Trong phòng ngủ, nhũ mẫu cho biết qua ám hiệu gõ cửa đã thỏa thuận: Uyển Thanh ngủ rất say, thân người bắt đầu lạnh dần, hơi thở nhẹ và đều. Ông ghi lại mốc giờ ấy vào sổ và đặt bút chờ. Tiếng côn trùng ngoài đầm bắt đầu thưa dần như đêm tháng Tám. Ông biết mình sắp chứng kiến lại điều không tưởng ấy lần thứ hai, và lần này, ở sân sau còn có một người anh trai đang ngẩng đầu chờ xem em gái mình bay qua mái nhà trong sương trăng.
Một việc nhỏ nữa diễn ra trong ngày chuẩn bị này mà về sau Kính Nghiêu mới thấy hết tầm quan trọng của nó. Phu nhân lên lầu đông ở lại với con gái gần trọn buổi chiều, và khi xuống, bà kể với ông rằng Uyển Thanh hôm nay đã hỏi mẹ một câu. Nếu đêm nay có chuyện gì xảy ra với con mà con không về được, mẹ có đi tìm con không. Phu nhân nghe câu ấy thì ôm con khóc, và cô lại là người phải an ủi ngược lại mẹ mình. Bà nói bà kể chuyện này cho ông nghe không phải để ông lo thêm, mà để ông biết cô gái mà cả nhà đang canh giữ đêm nay hiểu rõ rủi ro của chính mình hơn bất cứ ai. Cô đối diện với nó bằng một sự bình tĩnh mà người lớn trong nhà nhiều khi không có được.
Kính Nghiêu ghi lại câu chuyện ấy vào sổ theo dõi, và tự hứa một điều trong lòng: dù sau này tra cứu đi tới kết luận nào. Ông cũng sẽ là người nói sự thật ấy với Uyển Thanh một cách rõ ràng và tôn trọng nhất, như cách cô vẫn đối diện với hiện tượng trên chính cơ thể mình. Ông cũng dặn nhũ mẫu thêm một việc cho đêm nay: nếu Uyển Thanh trước khi ngủ có nói điều gì, dù là nói mê hay nói tỉnh. Bà hãy ghi nhớ nguyên văn và kể lại cho ông vào sáng mai, vì những lời nói ở ranh giới giữa thức và ngủ của cô có thể là manh mối mà không một cuốn sách nào cho ông được.
Trong lúc chờ canh hai, Kính Nghiêu tranh thủ ghi lại toàn bộ tình trạng của Uyển Thanh trong ngày hôm nay thành một trang riêng, để sáng mai đối chiếu với kết quả của đêm. Trang ghi chép ấy gồm: giờ cô ngủ giấc đầu tiên trong ngày, lượng nước giếng cô uống từ sáng tới tối theo lời người bếp. Độ đậm của ngấn đỏ lúc chiều, nhịp thở và mạch của cô lúc đầu hôm do nhũ mẫu đo, và một dòng về tinh thần của cô do phu nhân kể lại. Ông làm việc này vì ông muốn đêm nay, lần đầu tiên, hiện tượng sẽ được quan sát với một hồ sơ trước đêm đầy đủ, chứ không chỉ là những ghi chép rời rạc của từng người như đêm tháng Tám.
Ông cũng viết sẵn vào sổ những câu hỏi cần trả lời sau đêm nay. Đêm nay chiếc đầu bay cao hay thấp hơn đêm trước, và điều đó có liên quan gì tới hướng gió hay không. Xác sâu bọ trên lớp tro bếp sẽ nằm ở vị trí nào so với tháng trước. Giấc mơ sáng mai của Uyển Thanh có khớp với điều kiện thời tiết đêm nay không. Ba câu hỏi ấy đại diện cho ba hướng kiểm chứng mà ông đang theo đuổi: cơ chế bay, dấu vết vật chất, và trải nghiệm bên trong của chính cô gái. Ghi xong, ông thổi bớt ngọn đèn dầu cho ánh sáng dịu xuống, ngồi vào bóng tối quen thuộc của hành lang lầu đông và lắng nghe tiếng côn trùng ngoài đầm bắt đầu hành trình thưa dần của nó. Như mọi đêm rằm trước đây và như chính đêm nay đang dần bước vào.
Ngoài sân sau, Vĩnh Khang cũng đang làm phần chuẩn bị của mình một cách nghiêm túc không kém. Anh đi lại tuyến quan sát của mình hai lần trong buổi chiều, thử đứng ở vị trí trực nhìn lên mái lầu đông, rồi ngồi xuống chiếc ghế thấp sau bụi cây để kiểm tra tầm nhìn qua lớp sương giả định. Anh còn nhờ quản gia đứng thử ở vị trí của mình để xác nhận rằng từ đó, người trực vẫn nằm trong tầm mắt của quản gia ở góc sân bên kia, đúng như kế hoạch hai người phải luôn nhìn thấy nhau trong đêm. Sự cẩn thận ấy của một thanh niên mới tháng trước còn đòi mời pháp sư làm Kính Nghiêu ghi vào sổ một dòng ngắn. Vĩnh Khang đã vào việc như một người trực đêm thực thụ, và đêm nay, sân sau của dinh thự nằm trong tay hai người đáng tin nhất của nhà này.
Trước khi vào vị trí chính thức, ông còn dặn người bếp một việc cuối cùng: chuẩn bị sẵn nước nóng và khăn sạch ở dãy nhà ngang suốt đêm, không phải để dùng vào việc gì cụ thể. Vì kinh nghiệm của nhũ mẫu cho biết sau những đêm rằm, điều đầu tiên Uyển Thanh cần vào buổi sáng là được lau mặt bằng nước ấm và uống một bát cháo loãng nóng. Chuẩn bị sẵn những thứ nhỏ nhặt ấy từ đầu đêm là cách dinh thự này tự nhắc mình rằng phía sau hiện tượng lạ lùng kia vẫn là một cô gái cần được chăm sóc như bất cứ người ốm nào khác. Đội trực đêm nay canh giữ không phải một điều bí ẩn, mà là một con người.