LẠC ĐẦU MAN Ở LẠC DƯƠNG - Chương 31: Giữ Kín Bí Mật Gia Tộc
Ngày 20/12/1933, bốn ngày sau buổi công bố kết luận huyết thống. Gia chủ Lạc Chấn Bang triệu tập một buổi họp hẹp trong thư phòng với những người đã biết…
Nội dung chương
Ngày 20/12/1933, bốn ngày sau buổi công bố kết luận huyết thống. Gia chủ Lạc Chấn Bang triệu tập một buổi họp hẹp trong thư phòng với những người đã biết toàn bộ sự thật: phu nhân, Vĩnh Khang, quản gia Trường Canh và Kính Nghiêu. Uyển Thanh không có mặt vì cô đang nghỉ ngơi sau những ngày căng thẳng, nhưng gia chủ nói rõ mọi quyết định trong buổi họp này đều phải đặt quyền được sống yên ổn của cô lên trên hết.
Việc đầu tiên được quyết là cách giữ kín bí mật. Quản gia được giao cất toàn bộ sổ trực đêm và cuốn sổ các đêm trăng vào một hộp gỗ có khóa trong phòng giữ sổ, chìa khóa do ông và gia chủ mỗi người giữ một chiếc. Người làm vòng ngoài từ nay chỉ được biết một câu duy nhất khi có ai hỏi: tiểu thư dưỡng bệnh về giấc ngủ, có thầy lang ở phố cổ đang chữa trị đàng hoàng. Đội trực đêm rằm được thu hẹp thành một vòng cố định gồm nhũ mẫu, quản gia, Vĩnh Khang và Kính Nghiêu, không thêm người mới trừ khi có việc bất khả kháng.
Việc thứ hai là thái độ của gia đình với họ hàng gần. Gia chủ nói ông chưa tính tới việc công khai bất cứ điều gì trong lúc này, vì căn nguyên thứ hai về nguồn nước còn chưa có kết quả, và một sự thật nói ra nửa chừng sẽ lại sinh ra một đợt đồn đại mới. Nhưng ông cũng nói khác hẳn các đời trước: gia đình giữ kín lần này là để chờ ngày có đủ sự thật và có cách chữa, không phải để giấu giếm mãi mãi như một điều xấu hổ. Uyển Thanh, khi cô khỏi hoặc khi cô đủ lớn để tự quyết định, sẽ là người quyết định ai được biết chuyện của chính cô.
Kính Nghiêu trình bày trong buổi họp hướng công việc tiếp theo của mình. Phần thư tịch và gia phả đã cơ bản hoàn thành với kết luận huyết thống. Phần còn lại gồm hai việc đang chờ: kết quả thử nghiệm Marsh trên mẫu tóc và mẫu nước giếng mà Trình Dục Dân đang làm, và việc khảo sát lại toàn bộ đất nước quanh dinh thự, nhất là gò Mã Yên và mạch nước ngầm vào giếng chính. Ông nói ông và thầy lang đã thống nhất một nguyên tắc chung: không hành động lớn nào được làm, kể cả việc đổi nguồn nước của cả nhà, trước khi có kết quả thử nghiệm bằng văn bản.
Vĩnh Khang trong buổi họp này nói một câu cho thấy anh đã thay đổi hoàn toàn so với ngày đòi mời pháp sư. Anh nói anh đã đọc lại cuốn gia phả phụ mà mẹ cho phép, và điều làm anh day dứt nhất là các đời trước trong họ đều chọn cách giấu kín trọn đời. Rồi mỗi đời con gái mang chứng đều phải bắt đầu lại từ nỗi sợ hãi ban đầu như thể chưa từng có ai đi trước. Anh đề nghị, và cả nhà đồng ý, rằng toàn bộ hồ sơ của vụ việc này sau khi kết thúc sẽ được chép thành một bộ lưu tại từ đường. Đời sau của họ Lạc, nếu gặp lại, có sẵn mọi thứ mà đời này đã phải trả giá đắt mới tìm ra.
Sau buổi họp, Kính Nghiêu ở lại thư phòng sắp xếp lại toàn bộ hồ sơ thành hai bộ rõ ràng để chuẩn bị cho giai đoạn mới. Bộ thứ nhất là hồ sơ huyết thống, gồm cổ thư, gia phả, các bản đối chiếu và biên bản kết luận ngày 16/12, đã hoàn thành và được khóa lại. Bộ thứ hai là hồ sơ thân thể và nguồn nước, còn đang mở, gồm sổ theo dõi của Uyển Thanh, sơ đồ móng tay, danh sách nguồn nước trong đời cô. Các chai mẫu nước giếng theo tuần, gói cát đáy gàu và gói cặn đáy ấm, cùng biên nhận mẫu tóc đã giao cho thầy lang. Ông ghi lên bìa bộ thứ hai một dòng chữ: hồ sơ này chỉ được khép lại khi có kết luận bằng xét nghiệm và một phương án chữa trị cụ thể.
Ông cũng viết thư cho Trình Dục Dân ngay trong chiều hôm đó, báo rằng gia đình đã chính thức chấp nhận kết luận huyết thống và đang chờ kết quả thử nghiệm của ông như bước tiếp theo duy nhất của toàn bộ vụ việc. Trong thư, ông không thúc giục, chỉ xin một điều: khi có kết quả, dù tốt hay xấu, xin thầy lang tới dinh thự trình bày trực tiếp trước gia đình và trước mặt Uyển Thanh trong cùng ngày. Vì cô gái đã yêu cầu được nghe mọi kết quả về chính mình đúng lúc, không chậm một đêm nào nữa.
Một việc nữa được quyết trong buổi họp này mà về sau tỏ ra rất quan trọng cho sự yên ổn của cả nhà: cách đối phó với những câu hỏi của họ hàng trong dịp Tết sắp tới. Năm hết Tết đến là lúc các nhà thăm viếng nhau nhiều nhất, và chuyện hủy hôn của Uyển Thanh chắc chắn sẽ bị hỏi tới trong mọi buổi gặp mặt. Gia chủ thống nhất một câu trả lời duy nhất cho toàn họ: hôn sự tạm gác vì tiểu thư đang dưỡng bệnh theo lời thầy thuốc, khi nào cô khỏe hẳn, nhà sẽ tự có tính toán, không phiền họ hàng phải lo thay. Câu trả lời ấy đúng sự thật ở mọi chữ, vì Uyển Thanh quả thật đang dưỡng bệnh và đang chờ một phương án chữa trị thật sự. Nó không cho người nghe bất cứ hạt nhân nào để thêu dệt thêm như sai lầm hồi tháng Mười Một đã từng gây ra.
Phu nhân nói thêm một điều làm cả phòng chú ý: bà muốn chính miệng mình là người nói câu trả lời ấy trong các buổi thăm viếng Tết. Vì bà là mẹ của cô gái, và một người mẹ nói về bệnh của con mình bằng giọng bình thản sẽ bịt được nhiều lời đồn hơn mọi sự im lặng lảng tránh. Gia chủ đồng ý, và Kính Nghiêu ghi nhận xét vào sổ rằng gia đình này, sau ba tháng trả giá cho một câu nói vội. Cuối cùng đã học được nghệ thuật nói thật một cách có kỷ luật: nói đúng phần sự thật cần nói, vào đúng lúc, bằng đúng người, và không thêm một chữ nào ngoài bằng chứng.
Buổi tối hôm đó, Kính Nghiêu lên lầu đông thăm Uyển Thanh theo lệ và thuật lại cho cô nghe những quyết định chính của buổi họp mà cô không có mặt. Cô nghe rất chăm chú, và khi nghe tới phần cô sẽ là người quyết định việc công khai chuyện của mình sau này, cô im lặng một lúc lâu rồi nói một câu làm ông phải ghi lại ngay khi về thư phòng. Cô nói từ nhỏ tới lớn, mọi quyết định về căn bệnh của cô đều do người khác quyết thay: cha mẹ quyết việc mời thầy, anh trai quyết việc canh giữ. Người nhà quyết việc giấu giếm, và ngay cả hôn sự của cô cũng do hai nhà người lớn quyết định và hủy bỏ mà không ai hỏi ý cô một lời nào trước. Đây là lần đầu tiên trong đời, một quyết định về chính cô được trao lại vào tay cô, dù là một quyết định dành cho tương lai. Cô nói cô sẽ giữ quyền ấy thật cẩn thận, và khi ngày ấy tới, cô muốn quyết định của mình dựa trên một hồ sơ đầy đủ và một cơ thể đã khỏe mạnh, chứ không dựa trên nỗi sợ của bất cứ ai.
Ông nghe cô nói xong thì hiểu thêm một tầng sâu nữa của vụ việc mà không cuốn sách nào dạy ông: đối với cô gái này. Căn bệnh và bí mật chưa bao giờ là hai việc tách rời nhau, vì cả hai đều cùng một bản chất là việc người khác nắm giữ đời cô thay cô. Công việc chữa trị sắp tới, nếu thành công, sẽ trả lại cho cô không chỉ những đêm ngủ yên, mà cả quyền tự quyết về câu chuyện của chính mình. Ông ghi nhận xét ấy vào cuối trang sổ của ngày và tự dặn mình từ nay, trong mọi buổi họp và mọi quyết định của cuộc tra cứu này. Tiếng nói của Uyển Thanh phải được nghe trực tiếp, không qua lời kể lại của bất cứ ai, kể cả cha mẹ cô.
Trước khi buổi họp kết thúc, một câu hỏi thực tế cuối cùng được phu nhân đặt ra và được cả phòng đồng tình giải quyết ngay trong ngày: trong giai đoạn sắp tới. Các giả thuyết của cuộc tra cứu đang dần khép lại vào đáp án cuối cùng, gia đình cần chuẩn bị tinh thần cho cả hai khả năng. Hoặc đáp án nằm ở nguồn nước như hướng hiện tại, hoặc phép thử sẽ phủ định hướng ấy và mọi người phải bắt đầu lại từ đầu... Phu nhân nói bà đã sống đủ lâu với sự chờ đợi trong nhà này để biết rằng hy vọng càng lớn thì cú ngã càng đau nếu hụt. Bà muốn cả nhà, nhất là Uyển Thanh, được chuẩn bị cho mọi kết quả bằng sự thành thật ngay từ bây giờ, thay vì bằng những lời động viên suông. Kính Nghiêu ghi yêu cầu ấy vào quyết định của buổi họp như một nguyên tắc báo tin: từ nay, mọi kết quả của cuộc tra cứu, tốt hay xấu, đều được báo cho Uyển Thanh trong ngày. Đầy đủ và không tô vẽ, vì cô đã đủ lớn và đã chịu đựng đủ nhiều để được nghe sự thật về chính mình theo cách tử tế nhất mà gia đình này có thể làm.
Đêm hôm ấy, trước khi đi ngủ, gia chủ một mình ra đứng ở sân trước nhìn lên phía lầu đông sáng đèn. Ông đã đứng như vậy nhiều lần trong những tháng qua, nhưng buổi tối nay, lần đầu tiên ông đứng đó với một cảm giác khác: không còn là nỗi sợ mơ hồ về một điều không gọi được tên trong nhà mình nữa. Là sự chờ đợi có kế hoạch của một người cha biết con gái mình sắp bước vào một đợt kiểm tra quan trọng, và biết rõ ai là người sẽ làm việc ấy, bằng cách nào, và kết quả sẽ được đọc lên như thế nào trước cả nhà.