LẠC ĐẦU MAN Ở LẠC DƯƠNG - Chương 8: Bụng No Sau Một Đêm Dài
Sáng 05/10/1933, Uyển Thanh tỉnh dậy vào giờ ăn sáng như một ngày thường. Cô ngồi dậy trên giường, việc đầu tiên là đưa tay lên cổ, xoa nhẹ quanh đường…
Nội dung chương
Sáng 05/10/1933, Uyển Thanh tỉnh dậy vào giờ ăn sáng như một ngày thường. Cô ngồi dậy trên giường, việc đầu tiên là đưa tay lên cổ, xoa nhẹ quanh đường ngấn đỏ đã nhạt đi thấy rõ so với hôm qua. Nhũ mẫu đỡ cô rửa mặt, chải tóc, rồi bẩm lại với phu nhân rằng tiểu thư đã tỉnh, người ấm, nói năng bình thường. Cả dinh thự như thở ra một hơi dài sau một đêm căng thẳng.
Khi Kính Nghiêu lên lầu đông thăm cô vào giữa buổi sáng, Uyển Thanh đang ngồi bên cửa sổ, trước mặt là bát cháo trắng còn nguyên. Cô nói mình không thấy đói chút nào, bụng no căng như vừa ăn một bữa đầy đủ, trong khi tối qua cô chỉ ăn nửa bát cơm. Cô cố nhớ lại đêm qua và chỉ nhớ được một cảm giác mơ hồ: hình như mình đã ở một nơi rất nhiều nước, gió thổi lạnh trên mặt, và miệng còn vương vị ngai ngái của thứ gì đó sống và tanh nhẹ. Nói tới đó cô dừng lại, mặt hơi tái, vì chính cô cũng thấy những mảnh nhớ ấy quá kỳ lạ.
- Thưa ông, đêm qua ông có thấy gì không. Ông đã hứa sẽ nói thẳng với cháu.
Kính Nghiêu nhìn cô một lúc. Ông đã suy nghĩ suốt từ rạng đông tới giờ về việc nên nói thế nào với một cô gái mười chín tuổi. Cuối cùng ông chọn nói thật nhưng nói gọn, đúng những gì ông chứng kiến, không thêm một lời suy đoán nào. Ông kể mình trực ở hành lang, kể về tiếng động khẽ và luồng gió lạnh qua khe cửa, kể chiếc đầu với hai vành tai xòe rộng như cánh chim bay qua lỗ thông gió ra phía đầm lầy, và kể cả việc nó quay về trước rạng đông. Ông dừng ở đó, không kết luận đó là bệnh, là họa hay là điều gì khác.
Uyển Thanh nghe không ngắt lời. Đôi tay cô đặt trên đùi siết chặt vào nhau, nhưng khi ông kể xong, cô lại thở ra nhẹ nhõm một cách bất ngờ.
- Vậy là cháu không nằm mơ. Bao lâu nay cháu cứ nghĩ đầu óc mình có vấn đề, vì sáng nào dậy cũng no bụng mà không nhớ đã ăn gì. Ít nhất bây giờ cháu biết chuyện xảy ra là thật, và có người ngoài nhà đã tận mắt thấy nó.
Cô xin ông một việc: dù sau này ông tra ra căn nguyên là gì, xin ông nói cho cô biết đầu tiên, trước cả cha mẹ cô. Kính Nghiêu nhận lời, nhưng dặn cô hiện tại ông mới có dữ kiện của một đêm, mọi kết luận lúc này đều còn quá sớm. Điều ông dám chắc chỉ có ba việc: hiện tượng có thật, nó chỉ xảy ra trong đêm rằm, và trong đêm ông quan sát, nó không làm hại bất cứ người nào trong nhà.
Buổi trưa, gia chủ mời Kính Nghiêu vào thư phòng của dinh thự để nghe ông báo lại toàn bộ đêm trực. Phu nhân ngồi bên, tay lần chuỗi hạt không ngừng. Ông đọc lại trang sổ đêm qua, từng mốc giờ, từng vị trí người trực, và đưa cả cuốn sổ cho gia chủ xem tận mắt. Gia chủ đọc rất chậm, đọc xong thì ngồi lặng hồi lâu.
- Ông Thẩm, nhà tôi giữ việc này kín mười bảy tháng nay. Nay có ông là người ngoài đầu tiên tận mắt chứng kiến. Tôi xin ông ở lại nhà tôi thêm ít lâu nữa, tra cứu cho rõ ngọn ngành. Tiền công không thành vấn đề, nhà tôi chỉ cần một câu trả lời thật.
Kính Nghiêu đồng ý ở lại ít nhất qua hai đêm rằm nữa. Ông đặt điều kiện rất rõ: trong thời gian ông tra cứu, mọi ghi chép của ông về việc này phải được giữ nguyên, không ai trong nhà được sửa hay giấu bớt. Đổi lại, ông cam kết không để một lời nào về chuyện này lọt ra ngoài dinh thự khi chưa có sự đồng ý của gia chủ. Phu nhân nghe điều kiện ấy thì gật đầu ngay, bà nói điều nhà họ sợ nhất chính là lời đồn ra phố, vì danh dự của một cô gái chưa chồng không chịu nổi những lời đồn như thế.
Chiều hôm đó, Kính Nghiêu cùng quản gia đi một vòng quanh đầm lầy sau nhà theo con đường mòn ông đã khảo sát hôm trước. Ở mép nước, ông thấy nhiều dấu vết nhỏ còn mới: cỏ bị rạp xuống từng vệt ngắn, vài con cá nhỏ chết khô trên bờ cỏ, một ít vỏ tôm và xác côn trùng lớn vương trên mặt bùn. Ông ghi lại vị trí của chúng vào sổ, đối chiếu với hướng bay mà ông và quản gia đã quan sát đêm qua. Mọi dấu vết đều nằm trong khu vực đầm lầy và bờ kênh sau dinh thự, không có dấu vết nào ở phía sân chính hay khu dân cư gần nhất.
Trường Canh đứng bên bờ kênh, nhìn mặt nước lặng rồi nói một câu khiến Kính Nghiêu ghi lại ngay.
- Thưa ông, tôi giữ sổ trực đêm mười mấy năm, tôi dám chắc một điều: những đêm tiểu thư bay, trong nhà ngoài sân không ai hề hấn gì, gia súc cũng không con nào mất. Cái sợ của nhà này không nằm ở chỗ bị hại, mà nằm ở chỗ không hiểu.
Tối đó, trong bữa cơm, gia chủ nói ngày mai sẽ mở tủ kính cổ vật cho Kính Nghiêu xem món đồ đồng mà thư mời đã nhắc tới. Ông ta nói món đồ ấy ở trong nhà đã nhiều đời, và chính ông cũng không rõ nó có liên quan gì tới chứng bệnh của con gái hay không. Chỉ biết từ ngày còn nhỏ ông đã được cha mình dặn rằng món đồ ấy không được bán, không được tặng, và không được mang ra khỏi dinh thự. Kính Nghiêu gật đầu, trong lòng bắt đầu nối hai đầu mối lại với nhau: một chứng bệnh chỉ hiện vào đêm trăng tròn, một cổ vật bị dặn giữ kín trong nhà nhiều đời, và một gia tộc gốc gác từ phương Nam di cư lên. Ông ăn xong, về phòng, mở sổ tay và viết thêm một trang nữa dưới ánh đèn dầu. Trang ấy chỉ có ba dòng ngắn: cổ vật đồng của gia tộc, xem vào ngày mai. Gia phả và thư tịch, cần tra ngay sau đó. Đêm rằm tiếp theo, phải quan sát từ sân sau.
Những ngày sau đêm rằm tháng Tám, Kính Nghiêu bắt đầu thiết lập một nếp theo dõi đều đặn cho Uyển Thanh. Mỗi buổi sáng, nhũ mẫu ghi lại giờ cô tỉnh dậy, tình trạng ăn uống và cơn tê tay nếu có. Mỗi buổi chiều, ông gặp cô một lúc ngắn ở lầu đông, hỏi về giấc ngủ đêm trước và những giấc mơ nếu cô còn nhớ. Tất cả được ghi vào một cuốn sổ theo dõi riêng, tách khỏi sổ quan sát đêm rằm, và phu nhân là người giữ chìa khóa tủ đựng hai cuốn sổ ấy trong thư phòng.
Qua một tuần theo dõi, một quy luật nhỏ hiện ra rõ ràng. Sau đêm rằm chừng năm ngày, Uyển Thanh trở lại hoàn toàn bình thường: ăn ngon, ngủ yên, đọc sách và thêu thùa như mọi cô gái khác, ngấn đỏ trên cổ biến mất không dấu vết, cơn tê tay cũng không xuất hiện. Càng về cuối tháng âm lịch, khi trăng khuyết dần, cô càng khỏe. Rồi từ khoảng mùng mười tháng sau, giấc ngủ của cô bắt đầu sâu dần trở lại, cơn khát nước giếng tăng lên, và mọi dấu hiệu lại đi theo đúng vòng cũ.
Ông mang quy luật ấy ra bàn với gia chủ. Ông nói hiện tượng này chạy theo lịch trăng một cách chính xác như thủy triều chạy theo mặt trăng ngoài bờ kênh sau nhà. Vì vậy, mọi việc tra cứu hay theo dõi đều phải lấy đêm rằm làm mốc, không thể làm theo ngày tháng dương lịch tùy tiện. Gia chủ gật đầu, cho người chép lịch âm của sáu tháng tới treo ngay trong phòng quản gia, để cả nhà cùng biết những đêm nào cần trực.
Một buổi chiều, Uyển Thanh mang tới thư phòng khung thêu cành mai đã xong của cô, nói là tặng ông để cảm ơn việc ông ở lại. Cô thêu thêm ở góc khung một đôi cánh nhỏ bằng chỉ xám, rất mảnh, nếu không để ý sẽ không thấy. Cô nói cô không nhớ rõ đôi cánh trong mơ trông thế nào, chỉ nhớ cảm giác của gió ở hai bên mặt, và cô thêu đôi cánh ấy theo cảm giác đó. Kính Nghiêu nhận khung thêu, cảm ơn cô, và đặt nó lên bàn làm việc của mình trong suốt những tháng ở lại dinh thự. Với ông, đôi cánh bằng chỉ xám ấy là lời nhắc rằng phía sau mọi ghi chép và vật chứng, vẫn là một cô gái mười chín tuổi đang sống cùng một bí mật mà chính cô cũng chỉ hiểu được một nửa.
Một chi tiết nữa trong những ngày theo dõi đầu tiên làm Kính Nghiêu chú ý, dù ban đầu ông suýt bỏ qua. Nhũ mẫu kể rằng Uyển Thanh từ nhỏ đã có thói quen uống nước nhiều hơn hẳn các anh chị em trong nhà, và nước cô thích nhất luôn là nước giếng múc trực tiếp, chưa đun, vì cô nói nước ấy mát và có vị ngọt ở cuối lưỡi. Người nhà từng nhiều lần khuyên cô uống nước đun để nguội cho sạch, nhưng cô uống rất ít và kêu nhạt. Thói quen ấy theo cô từ thuở nhỏ tới bây giờ, không thay đổi, và những ngày gần rằm, lượng nước cô uống tăng lên rõ rệt như thể cơ thể cô đang khát một điều mà chính cô cũng không gọi tên được.
Ông ghi thói quen uống nước này vào sổ theo dõi, ghi rõ nguồn là lời kể của nhũ mẫu và quan sát trong tuần đầu. Đặt nó cạnh ghi chép về hạt cát vàng mịn dưới đáy gàu nước giếng mà ông đã thấy trong ngày đầu tiên tới dinh thự. Hai chi tiết nhỏ nằm cạnh nhau trong sổ, chưa nói lên điều gì chắc chắn. Nghề khảo cứu dạy ông rằng những bí mật lớn thường bắt đầu lộ ra từ những thói quen nhỏ nhất của con người, những thói quen mà không ai nghĩ tới việc phải giấu. Ông quyết định từ tuần này sẽ ghi thêm một mục mới vào sổ theo dõi hằng ngày: lượng nước giếng mà Uyển Thanh uống trong ngày, do người bếp và nhũ mẫu cùng ghi lại.