Lên Hương - Chương 18: Giá Của Một Nắp Hòm
Ba đêm liền, Diệp An không ngủ được. Không phải anh không muốn ngủ. Mà là cứ nhắm mắt lại, trong đầu anh lại vang lên tiếng búa chát chúa, tiếng máy trộn…
Nội dung chương
Ba đêm liền, Diệp An không ngủ được.
Không phải anh không muốn ngủ. Mà là cứ nhắm mắt lại, trong đầu anh lại vang lên tiếng búa chát chúa, tiếng máy trộn bê tông ì ầm, rồi tiếng gió xào xạc qua lúa, tiếng chim sẻ ríu rít. Những âm thanh đó cứ quẩn quanh, không chịu buông tha, như một công trường không có giờ nghỉ.
Tay anh run. Run từng cơn, không kiểm soát được. Sáng ra, anh cầm đũa gắp miếng thịt mà gắp ba lần không được, miếng thịt cứ rơi xuống bàn. Tư Hủ Tiếu nhìn thấy, lắc đầu:
- Thằng nhỏ này, vẽ nắp hòm xong là tàn tạ như vầy đó hả? Ngồi yên đó, chú nấu cháo cho ăn.
Một lát sau, Tư Hủ Tiếu bưng sang một tô cháo hành nóng hổi, thơm phức:
- Ăn đi. Cháo hành giải cảm, bổ sức. Ăn xong thì ngủ. Tiệm để tụi chú trực cho.
- Dạ... nhưng mà...
- Không nhưng nhị gì hết. A Lực từ ngoài bước vào, giọng oang oang. Mày vẽ nắp hòm cho Lão Tư, tốn sức như vậy, phải nghỉ ngơi. Tụi chú tám thằng, thay phiên nhau trực tiệm cho mày ngủ. Đó là lệnh!
Diệp An cảm động đến nghẹn ngào. Anh ăn hết tô cháo hành, cay xè, mồ hôi nhễ nhại, rồi lên gác nằm. Nhưng mắt anh vẫn mở thao láo, nhìn lên trần nhà.
Bé Ba bay lên gác, ngồi cạnh giường anh, thì thào:
- Anh Hai, anh phải ngủ đi. Không ngủ là bệnh đó. Chú Bảy dặn rồi, vẽ xong phải nghỉ ngơi, không được cố.
- Anh muốn ngủ lắm mà không ngủ được. Đầu anh cứ ong ong.
- Để em hát ru cho anh Hai ngủ. Bé Ba nói, rồi cất giọng hát một bài hát ru Nam Bộ, giọng trong trẻo, êm ái:
"Ầu ơ... ví dầu cầu ván đóng đinh, cầu tre lắt lẻo gập ghềnh khó đi..."
Diệp An nghe mà thấy lòng dịu lại. Tiếng hát của Bé Ba như một dòng nước mát, xoa dịu những âm thanh ồn ào trong đầu anh. Mắt anh díp lại, rồi thiếp đi lúc nào không hay.
Trong mơ, anh thấy mình đang nằm trên cánh đồng lúa chín, gió thổi mát rượi, chim sẻ kêu ríu rít. Lão Tư nằm cạnh anh, cười toe toét, nói: "Thấy không, thằng nhỏ? Yên tĩnh thiệt."
Anh ngủ một giấc dài, đến chiều mới tỉnh dậy. Tay vẫn còn run, nhưng đầu đã đỡ ong ong. Anh xuống nhà, thấy Ba Gác đang ngồi trực tiệm, vừa uống trà vừa đọc báo.
Đêm thứ hai, đến lượt Năm Vá Xe trực. Ông mang theo một cái võng, mắc ngoài hiên, vừa đu đưa vừa canh tiệm. Nửa đêm, ông cũng nghe thấy tiếng đàn nhị, bèn lẩm bẩm một mình: "Đàn hay vầy, ai mà ngủ không được." Rồi ông ngáy khò khò theo điệu nhạc, tiếng ngáy hòa với tiếng đàn thành một bản hợp ca kỳ lạ mà vui tai.
Diệp An nghe Bé Ba kể lại mà cười lăn lộn, quên cả mệt. Anh nghĩ, có lẽ Lão Tư cũng đang cười ở đâu đó, vì tiếng ngáy của Năm Vá Xe mà còn hòa được với tiếng đàn nhị thì đúng là duyên trời định.
Đêm thứ ba, đến lượt Chín Cá trực. Ông là người ít nói nhất đội, chỉ ngồi im lặng uống trà, mắt nhìn xa xăm. Nhưng sáng ra, ông nói với Diệp An một câu khiến anh nhớ mãi:
- Đêm qua tao nghe tiếng đàn nhị. Hay lắm. Tao bán cá ở chợ ba chục năm, ồn ào quen rồi, đêm nào cũng mơ thấy tiếng người ta mặc cả. Đêm qua là đêm đầu tiên sau ba chục năm tao ngủ mà không mơ thấy chợ. Cảm ơn mày, thằng nhỏ. Mày không chỉ vẽ giấc mơ cho người chết, mày còn cho tụi tao những đêm yên tĩnh.
Diệp An nghe mà thấy mắt cay cay. Anh không ngờ, cỗ hòm của Lão Tư không chỉ mang lại yên tĩnh cho ông, mà còn lan tỏa sự bình yên cho cả những người sống xung quanh.
Ba đêm, ba người trực, ba câu chuyện nhỏ. Và mỗi sáng, Tư Hủ Tiếu đều nấu một món bổ dưỡng mang sang: hôm thì cháo hành, hôm thì canh gà hầm thuốc bắc, hôm thì súp cua. Ông nói:
- Mày mất sức vì vẽ, phải ăn cho lại sức. Nghề này là nghề tốn máu, không ăn uống đàng hoàng là gục đó con.
Diệp An ăn mà thấy mỗi miếng như có tình thương của cả xóm trong đó. Anh nghĩ, có lẽ đây là điều kỳ diệu nhất của nghề này: nó không chỉ chữa lành cho người chết, mà còn gắn kết những người sống lại với nhau.
- Dậy rồi hả? Ngủ được không?
- Dạ, ngủ được một giấc. Cảm ơn chú.
- Ơn nghĩa gì. Mày là người của đội rồi. Ba Gác cười. À mà nè, đêm qua lúc tao trực, tao nghe thấy một chuyện lạ.
- Chuyện gì chú?
- Nửa đêm, tao đang thiu thiu ngủ thì nghe thấy tiếng đàn nhị. Kéo khẽ khẽ, êm lắm, như ru ngủ vậy. Tao tưởng mình mơ, nhưng tiếng đàn rõ mồn một, vọng ra từ trong... Ba Gác chỉ tay về phía xưởng, nơi đặt cỗ hòm của Lão Tư. Từ trong chiếc hòm đó.
Diệp An sững người. Tiếng đàn nhị từ trong hòm? Anh nhớ lại: trong bức tranh cánh đồng lúa chín, anh không vẽ tiếng nhạc nào. Nhưng có lẽ, Lão Tư đã tự mang theo tiếng đàn nhị của mình vào giấc mơ, như một người bạn cũ không nỡ rời xa.
- Chú Ba, chú có sợ không?
- Sợ gì? Ba Gác cười khà khà. Tiếng đàn hay vậy, ma nào mà sợ. Tao còn thấy dễ ngủ nữa là. Mà nè, mày đừng nói với ai là tao nghe được tiếng đàn từ trong hòm. Người ta bảo tao già rồi lẩm cẩm.
Hai chú cháu cười vang. Diệp An thấy lòng ấm áp. Đội đạo tỳ không thấy được Bé Ba, không thấy được Lão Tư, nhưng họ vẫn cảm nhận được những điều kỳ diệu của tiệm này theo cách riêng của họ: tiếng chuông, kẹo bay, và giờ là tiếng đàn nhị êm như ru ngủ.
Tối hôm đó, đến lượt Sáu Hồ trực tiệm. Diệp An lên gác ngủ tiếp. Nửa đêm, trong lúc thiu thiu, anh cũng nghe thấy tiếng đàn nhị.
Tiếng đàn kéo khẽ khẽ, êm ái, du dương, vọng ra từ trong chiếc hòm đã vẽ xong nắp. Điệu nhạc không phải là nhạc đám ma thê lương, mà là một điệu lý quê hương ngọt ngào, êm như lời ru của mẹ.
Diệp An nằm nghe, nước mắt chảy dài trên má. Anh hiểu rồi: Lão Tư không ghét mọi âm thanh. Ông chỉ ghét tiếng ồn. Còn tiếng nhị êm ái này, không phải ai gảy, mà là tiếng của sự yên tĩnh trong tranh, khi có người lắng nghe đủ sâu, sẽ hóa thành nhạc. Bốn mươi năm đời thợ hồ, ông chưa từng được nghe sự yên tĩnh ra nhạc như vầy.
Anh thiếp đi trong tiếng đàn, ngủ một giấc thật sâu, thật ngon. Trong mơ, anh thấy Lão Tư đang nằm trên bờ ruộng, tay gối đầu, mắt nhắm nghiền, cười toe toét như một đứa trẻ. Không có công trường, không có tiếng búa, không có ồn ào. Chỉ có gió, lúa, chim sẻ, và yên tĩnh.
Sáng hôm sau, Diệp An tỉnh dậy, thấy tay mình đã đỡ run nhiều. Anh xuống nhà, thấy Tư Hủ Tiếu đang nấu cháo, A Lực đang quét sân, mấy chú khác đang ngồi uống cà phê. Cả đội đã trực tiệm cho anh suốt ba đêm.
- Dậy rồi hả thằng nhỏ? Đỡ chưa? A Lực hỏi.
- Dạ, đỡ nhiều rồi. Cảm ơn mấy chú.
- Ơn nghĩa gì. Mày khỏe là tụi chú mừng. À mà nè, Lão Tư sao rồi? Hòm vẽ xong chưa?
- Dạ xong rồi chú. Khung đã hoàn thiện, nắp vẽ xong cánh đồng lúa chín, hoàng hôn, chim sẻ. Con đang đặt nắp hờ lên trên, chờ đêm lễ đổi hòm mới đóng chính thức.
- Tốt. Vậy đêm mai làm lễ đổi hòm cho ổng. Tụi chú tới phụ khiêng.
Diệp An gật đầu, lòng đầy biết ơn. Anh nhìn quanh, thấy tiệm Vạn Niên Cư trong nắng sớm thật bình yên: bàn thờ sạch sẽ, chuông đồng sáng bóng, đĩa kẹo bông gòn đầy ắp, và trong xưởng, cỗ hòm của Lão Tư nằm im lìm, thơm mùi gỗ, mùi nắng, mùi lá bồ đề.
Anh bỗng thấy mình thật may mắn. May mắn vì có một nghề ý nghĩa. May mắn vì có Bé Ba. May mắn vì có tám anh em đạo tỳ. May mắn vì có cả một xóm Chợ Quán luôn dang tay che chở.
Ba đêm mất ngủ, tay run, tóc bạc. Đó là giá của một nắp hòm. Nhưng đổi lại, anh có được những thứ mà tiền bạc không mua được: tình thương, sự tin tưởng, và những giấc mơ đẹp.
Anh mỉm cười, để mùi nắng sớm tràn đầy lồng ngực. Đêm mai, lễ đổi hòm cho Lão Tư. Và anh biết, đó sẽ là một đêm đẹp trời.
Bé Ba bay tới, đậu trên vai anh, thì thào: "Anh Hai khỏe lại rồi, em mừng quá. Mai làm lễ xong, em khao anh Hai kẹo bông gòn." Diệp An bật cười, xoa đầu bé. Ờ, cuộc đời có những niềm vui giản dị vậy thôi, mà quý giá hơn vàng.