Lên Hương - Chương 19: Đổi Hòm
Đêm lễ đổi hòm, trời trong xanh, trăng sáng vằng vặc. Đúng 0 giờ, trong căn nhà cuối hẻm, chỉ có người nhà ruột thịt của Lão Tư: Lan, ông Hùng và một…
Nội dung chương
Đêm lễ đổi hòm, trời trong xanh, trăng sáng vằng vặc.
Đúng 0 giờ, trong căn nhà cuối hẻm, chỉ có người nhà ruột thịt của Lão Tư: Lan, ông Hùng và một người em trai nữa. Không kèn, không trống, không loa kẹo kéo. Yên tĩnh đến mức nghe được tiếng dế kêu ngoài sân.
Đội đạo tỳ Tứ Hải Huynh Đệ có mặt đầy đủ, tám người áo bà ba đen, khăn rằn, mặt mày nghiêm trang. Họ đứng quanh hai cỗ hòm đặt song song giữa gian nhà: một cỗ hòm cũ của tiệm lớn, và một cỗ hòm mới bằng gỗ dổi thơm phức của Vạn Niên Cư.
Diệp An thắp ba nén nhang, cắm vào lư hương đặt trước hai cỗ hòm. Anh chắp tay, đọc to, giọng rõ ràng:
- Bác Tư ơi, hôm nay gia đình làm lễ đổi hòm cho bác. Hòm mới này con đóng bằng gỗ dổi, ghép mộng én không một cây đinh, lót bông gòn và lá bồ đề dày năm phân, thơm mùi nắng. Trong nắp hòm, con vẽ cho bác một cánh đồng lúa chín dưới ánh hoàng hôn, không có tiếng ồn. Bác xem có ưng không?
Anh đọc ba lần. Mỗi lần đọc, khói nhang bay lên cuộn tròn, rồi tỏa ra. Cả nhà nín thở.
Một cơn gió nhẹ thổi qua, làm ba nén nhang cháy sáng rực lên. A Lực đứng cạnh, gật đầu:
- Ông ưng rồi đó. Làm lễ đi.
Đội đạo tỳ tiến hành mở nắp hòm cũ. Động tác của họ thành kính, nhẹ nhàng, như sợ làm kinh động người nằm trong. Khi nắp hòm cũ được nhấc ra, Lan bật khóc nức nở, ông Hùng phải ôm vai em gái.
Diệp An ra hiệu, cả đội nhẹ nhàng chuyển thi hài Lão Tư sang hòm mới. Anh đã lót sẵn một lớp vải trắng thơm mùi nắng. Mọi người nín thở theo dõi từng động tác.
Khi thi hài đã yên vị trong hòm mới, Diệp An mời Lan tới nhìn mặt trong của nắp hòm trước khi đóng. Lan bước tới, và sững người.
Cánh đồng lúa chín vàng rực dưới ánh hoàng hôn. Những bông lúa trĩu hạt đung đưa trong gió. Con đường đất dẫn về mái nhà tranh có khói bếp. Những con chim sẻ bay lượn ríu rít. Và một sự yên tĩnh có thể nhìn thấy được.
- Cha... Lan thì thào, nước mắt chảy dài. Cha thích đồng lúa lắm. Hồi nhỏ cha hay dẫn em ra đồng chơi. Em quên mất... em quên mất cha cũng có tuổi thơ.
Cô khóc, nhưng đó không phải là tiếng khóc đau đớn tuyệt vọng. Đó là tiếng khóc nhẹ nhõm, như vừa trút được một gánh nặng. Cô khóc vì biết cha mình sẽ được yên nghỉ ở một nơi đẹp như vậy.
Diệp An đứng cạnh, thấy Lão Tư cũng đang đứng đó, bên cạnh con gái mình. Ông nhìn Lan khóc, mắt ông đỏ hoe, nhưng ông không bịt tai, không nhăn nhó. Vì đây không phải là tiếng ồn, mà là tiếng khóc của sự nhẹ nhõm, của tình thương. Và vì trong căn nhà này đêm nay, không có kèn trống, không có loa máy, chỉ có sự yên tĩnh trang nghiêm.
Lão Tư quay sang Diệp An, mỉm cười. Một nụ cười thanh thản, rạng rỡ, khác hẳn những nụ cười gượng gạo trước đây. Đó là nụ cười của một người đã buông bỏ được gánh nặng cả đời.
Rồi, trước mắt Diệp An, linh hồn ông bắt đầu tan dần, như sương mai tan dưới nắng sớm. Ông tan vào bức tranh cánh đồng lúa chín, tan vào giấc ngủ yên tĩnh trong "thế giới vĩnh hằng" của mình.
Trước khi tan hẳn, ông chắp tay vái Diệp An một vái thật sâu, và nói một câu cuối cùng, giọng nhẹ như gió:
- Cảm ơn mày, thằng nhỏ. Tao đi nha. Nhớ... nhớ giữ lời hứa, đừng cho con Lan biết tao về. Để nó sống vui vẻ.
Rồi ông biến mất hoàn toàn, chỉ còn lại mùi nhang trầm thoang thoảng và một cảm giác bình yên lan tỏa khắp căn nhà.
Lan bỗng ngừng khóc. Cô ngẩng lên, nhìn quanh, như vừa cảm nhận được điều gì đó. Cô nói với Diệp An, giọng nghẹn ngào nhưng bình tĩnh:
- Anh Diệp An, em... em vừa thấy như cha em đang cười. Em không biết tại sao, nhưng em thấy nhẹ lòng quá. Như thể cha em vừa nói với em: "Con đừng khóc nữa, cha ổn rồi."
Diệp An gật đầu, mắt cay cay. Anh muốn nói với cô: "Bác Tư vừa đi đó chị. Bác cười thiệt tươi, bác ổn rồi." Nhưng anh nhớ lời hứa với Lão Tư, nên chỉ vỗ vai cô, nói:
- Bác Tư ổn rồi chị. Chị cũng phải sống tốt, bác mới yên lòng.
Diệp An đặt nắp hòm mới lên. Nắp khít xuống, kêu một tiếng "phụp" khẽ, kín hơi tuyệt đối. Lễ đổi hòm hoàn tất. Cả nhà chắp tay vái. Không ai nói gì, nhưng ai cũng thấy lòng nhẹ nhõm.
Sáng hôm sau, lễ di quan diễn ra đơn giản mà trang nghiêm. Đội đạo tỳ tám người khiêng hòm mới, đòn cất lên vai vững chãi. A Lực đi đầu, hô to:
- Đòn cất lên không chạm đất!
- Rõ!
Đoàn người đi trong yên lặng, không phường kèn, không loa máy, chỉ có tiếng bước chân đều đặn và tiếng chuông đồng nhỏ A Lực cầm trên tay, rung lên từng nhịp khoan thai. Người xóm đứng hai bên đường, chắp tay tiễn biệt. Có bà cụ lẩm bẩm: "Đám ma này trang nghiêm quá. Ông Tư có phước."
Đến nghĩa địa, lễ hạ huyệt diễn ra trong nắng sớm. Huyệt đất đã đào sẵn, đội đạo tỳ từ từ hạ hòm xuống, dây thừng chắc chắn, động tác đều tăm tắp. Lan khóc ngất bên miệng huyệt, ông Hùng đỡ em gái, mắt ông cũng đỏ hoe.
Khi nắm đất đầu tiên được lấp xuống, một cơn gió nhẹ thổi qua, mang theo mùi lúa chín thoang thoảng. Bảy Ve Chai khịt mũi, thì thào với Tám Bánh Mì:
- Tụi bay có ngửi thấy không? Mùi lúa chín. Tao làm đạo tỳ ba chục năm, chưa bao giờ ngửi thấy mùi lúa chín ở nghĩa địa.
- Tao cũng ngửi thấy. Tám Bánh Mì gật đầu. Thơm lắm. Như mùi đồng quê.
A Lực đứng đầu, không nói gì, chỉ mỉm cười. Ông biết, đó là dấu hiệu Lão Tư đã yên nghỉ. Người chết mà đi thanh thản, trời đất cũng nhẹ nhàng theo.
Lễ cúng bái sau hạ huyệt diễn ra đầy đủ: cúng cơm, đốt vàng mã, thắp nhang. Lan quỳ trước mộ cha, khấn vái thật lâu. Khi đứng dậy, mắt cô đã ráo hoảnh, gương mặt bình tĩnh lạ thường. Cô quay sang Diệp An, cúi đầu thật sâu:
- Anh Diệp An, cảm ơn anh. Đám tang này... cha em mà thấy, chắc ổng ưng lắm. Yên tĩnh, trang nghiêm, không ồn ào. Đúng ý ổng.
Diệp An mỉm cười buồn. Anh muốn nói: "Bác Tư thấy hết đó chị. Bác ưng lắm." Nhưng anh chỉ đáp:
- Chị đừng khách sáo. Đó là việc em phải làm.
Chiều hôm đó, đoàn người ra về. Trên đường, không ai nói gì, nhưng ai cũng thấy lòng nhẹ nhõm, như vừa hoàn thành một việc thiện lớn.
Tối hôm đó, Diệp An ngồi một mình trong tiệm, nhìn quanh. Cỗ hòm của Lão Tư đã đi, xưởng mộc bỗng trở nên trống trải lạ thường. Anh thấy nhớ ông lão, nhớ đôi bông gòn nhét tai, nhớ nụ cười thanh thản cuối cùng.
Bé Ba bay tới, đặt một cây kẹo bông gòn trước mặt anh:
- Anh Hai buồn hả?
- Hơi hơi. Đơn hàng đầu tiên xong rồi, mà anh thấy... trống vắng.
- Đó là bình thường mà anh Hai. Bé Ba nói, giọng bà cụ non. Mỗi lần tiễn một vị khách đi, chú Bảy cũng buồn. Nhưng chú nói: "Buồn một chút rồi thôi, còn nhiều người đang đợi mình." Anh Hai còn nhiều đơn hàng phía trước mà.
Diệp An gật đầu, cắn một miếng kẹo. Ngọt lịm. Anh nghĩ về Lão Tư, về cánh đồng lúa chín, về nụ cười thanh thản cuối cùng của ông. Và anh thấy, nỗi buồn này cũng đẹp, cũng đáng giá.
Sớm hôm sau, Diệp An trở dậy, xuống nhà, và sững người.
Trên bàn tiệm, có một cái bay xây cũ kỹ, cán gỗ đã mòn bóng, nằm ngay ngắn. Cạnh đó là một mảnh giấy viết tay, nét chữ nắn nót của Lan:
"Anh Diệp An, đây là cái bay xây cha em dùng cả đời, từ hồi còn trai trẻ tới lúc già yếu không làm nổi nữa. Em dọn đồ của cha, thấy nó, em nghĩ anh giữ sẽ hợp hơn em giữ. Vì anh là người hiểu cha em nhất, hiểu cả những điều cha em không nói ra. Cảm ơn anh, vì tất cả. - Lan."
Diệp An cầm cái bay lên, tay run run. Cán gỗ mòn bóng vì bốn mươi năm cầm nắm, lưỡi bay xỉn màu vì vôi vữa. Một đời thợ hồ, gói gọn trong một cái bay xây cũ.
Anh treo cái bay lên tường xưởng, ở vị trí trang trọng nhất, cạnh bức tranh "Nhà" anh vẽ. Anh nhìn cái bay, thì thào:
- Bác Tư, con giữ bay cho bác rồi nè. Bác yên tâm ngủ ngon trên cánh đồng lúa của bác. Con hứa, con sẽ còn vẽ nhiều giấc mơ đẹp nữa, cho nhiều người nữa.
Như có một cơn gió nhẹ thổi qua, làm tấm rèm cửa khẽ rung lên, như lời đáp từ nơi xa.
Diệp An mỉm cười. Bé Ba bay tới, đậu trên vai anh, thì thào: "Anh Hai, em nghe thấy tiếng bác Tư cười đó. Bác vui lắm." Diệp An gật đầu. Anh cũng nghe thấy, trong tiếng gió sớm, có một niềm vui rất đỗi bình yên.
Đơn hàng đầu tiên đã hoàn thành trọn vẹn: từ người sống đặt hàng, đến người chết duyệt hàng, đến lễ đổi hòm nửa đêm, đến di quan, hạ huyệt, cúng bái, đến món quà cuối cùng.
Anh biết, phía trước còn nhiều đơn hàng đang đợi. Nhưng hôm nay, anh cho phép mình được nghỉ ngơi, được vui, được tự hào về những gì mình đã làm được.
Vì Trần Diệp An, thợ vẽ giấc mơ của Vạn Niên Cư, vừa hoàn thành đơn hàng đầu tiên một cách xuất sắc. Và chú Bảy ở đâu đó, chắc đang cười toe toét, tự hào về thằng cháu của mình.