Lên Hương - Chương 27: Hạt Gạo Qua Đò
Mấy ngày sau, chiếc hòm cho Bé Tí đã đóng xong phần thô. Diệp An làm việc ngày đêm, cùng với sự giúp đỡ của đội đạo tỳ. Chiếc hòm nhỏ xinh, vừa với thân…
Nội dung chương
Mấy ngày sau, chiếc hòm cho Bé Tí đã đóng xong phần thô.
Diệp An làm việc ngày đêm, cùng với sự giúp đỡ của đội đạo tỳ. Chiếc hòm nhỏ xinh, vừa với thân hình bé bỏng của Bé Tí, gỗ tốt, chắc chắn. Nhưng đó mới chỉ là phần thô. Phần quan trọng nhất, phần chống thấm, vẫn chưa làm. Và trước khi làm phần đó, phải tiến hành một nghi thức quan trọng: phạn hàm.
Phạn hàm, theo sổ tay chú Bảy, là nghi thức đặt vào miệng người chết một nắm gạo nếp và mấy đồng xu cổ, gọi là "hạt gạo qua đò", là lộ phí cho chuyến đi xa về thế giới bên kia. Người xưa tin rằng, có gạo, có tiền, người chết mới không bị đói, không bị bắt nạt trên đường đi.
Tối hôm đó, trong tiệm Vạn Niên Cư, Diệp An chuẩn bị làm lễ phạn hàm cho Bé Tí.
Anh bày biện đơn giản nhưng trang trọng: một mâm nhỏ với nắm gạo nếp hoa vàng thơm phức mà bà Hai bán rau góp, ba đồng xu cổ mà chú Bảy để lại trong hộp gỗ, một nén nhang trầm, một ly nước trong. Bé Tí nằm trong hòm, mặc bộ quần áo mới hơi rộng một cỡ mà xóm quyên góp, tay áo đã được xắn lên gọn gàng, mắt nhắm nghiền, trông như đang ngủ say.
Đội đạo tỳ cũng tới dự, tám người đứng thành hai hàng trang nghiêm, không ai nói cười như mọi ngày. A Lực đứng đầu, tay cầm nhang, mặt thành kính. Tư Hủ Tiếu cũng tới, mang theo một tô hủ tiếu nóng hổi đặt cạnh hòm, nói nhỏ: "Cho thằng nhỏ ăn trước khi đi xa, kẻo đói."
Bé Ba đứng cạnh Diệp An, chắp tay, mặt nghiêm trang khác hẳn ngày thường. Cô bé đã thay bộ đồ đẹp nhất, tóc chải gọn gàng, như đi dự một buổi lễ quan trọng.
Diệp An chắp tay vái ba vái. Đây là lần đầu tiên anh tự mình làm lễ phạn hàm. Lần trước, lễ cho Lão Tư kèn, anh chỉ phụ giúp. Lần này, anh là chủ lễ. Tay anh run, không phải vì sợ, mà vì anh thấy trách nhiệm nặng nề: anh đang lo lộ phí cho một đứa trẻ bảy tuổi đi về thế giới bên kia.
- Anh Hai, đừng run. Bé Ba thì thào, nắm lấy tay anh. Em ở đây với anh.
Diệp An gật đầu, thấy vững tâm hơn. Anh bắt đầu.
Bé Ba bắt đầu đọc, giọng trong trẻo, rõ ràng, từng chữ một:
- Bước một: thắp nhang, khấn vái tổ nghề và gia tiên, xin phép làm lễ.
Diệp An làm theo, tay hơi run. Anh thắp ba nén nhang, cắm vào lư hương, rồi chắp tay khấn, giọng thành kính:
- Tổ nghề phù hộ, gia tiên chứng giám. Con là Trần Diệp An, hôm nay làm lễ phạn hàm cho bé Tí, bảy tuổi, mồ côi cha mẹ, mất vì bạo bệnh. Xin tổ nghề, xin gia tiên chứng giám, phù hộ cho bé đi xa được no đủ, bình an.
Khói nhang bay lên, cuộn tròn, tỏa ra thơm phức. Cả tiệm im phăng phắc, chỉ còn tiếng nhang cháy tí tách.
- Bước hai: lấy một nhúm gạo nếp hoa vàng, đặt nhẹ vào miệng người đã khuất, vừa đặt vừa niệm: "Hạt gạo qua đò, no bụng đi xa."
Diệp An lấy một nhúm gạo nếp, tay run run, đặt nhẹ vào miệng Bé Tí. Hạt gạo vàng óng, thơm mùi nếp mới, nằm gọn trong miệng bé. Anh niệm thầm: "Hạt gạo qua đò, no bụng đi xa. Con ăn no rồi đi nhé, đừng đói."
Anh nhớ lại, hồi nhỏ, mỗi lần anh đi xa, mẹ anh cũng dúi vào tay anh một nắm xôi, nói: "Ăn đi con, đi xa no bụng." Giờ anh làm điều tương tự cho Bé Tí, một đứa trẻ không có mẹ.
- Bước ba: đặt đồng xu thứ nhất, niệm: "Đồng tiền thứ nhất, mua đường đi."
Anh đặt đồng xu cổ đầu tiên lên trên nắm gạo, tay run hơn. Đồng xu lạnh ngắt, chạm vào môi bé. Anh niệm: "Đồng tiền thứ nhất, mua đường đi. Đường đi bằng phẳng, con cứ đi."
- Bước bốn: đặt đồng xu thứ hai, niệm: "Đồng tiền thứ hai, mua cầu qua."
Đồng xu thứ hai được đặt xuống. Diệp An thấy tay mình run đến mức suýt làm rơi. Anh phải dừng lại, hít thở sâu, rồi mới tiếp tục. Anh niệm: "Đồng tiền thứ hai, mua cầu qua. Cầu vững chắc, con cứ qua."
- Bước năm: đặt đồng xu thứ ba, niệm: "Đồng tiền thứ ba, mua nhà ở."
Anh nín thở, cố giữ tay không run, đặt đồng xu thứ ba xuống. Anh niệm: "Đồng tiền thứ ba, mua nhà ở. Nhà ấm áp, con cứ ở."
Và đúng lúc đồng xu chạm vào miệng Bé Tí, anh nghe một tiếng cười khẽ bên tai, giọng trẻ con trong trẻo:
- Ngon... à không, nặng... à, con không biết nói sao nữa. Mà con thích.
Diệp An giật mình, quay lại. Bé Tí vẫn nằm im trong hòm, mắt nhắm nghiền. Nhưng anh biết, đó là tiếng của bé, bé đang nói với anh bằng linh hồn.
Anh mỉm cười, nước mắt chảy dài:
- Thích là tốt rồi con. Ăn no rồi đi xa nhé, đừng đói.
Bé Ba cũng nghe thấy, cô bé cười, nước mắt cũng chảy:
- Em nghe thấy không? Nó nói nó thích đó anh Hai.
- Ừ. Anh nghe.
Lễ phạn hàm hoàn tất. Diệp An thắp thêm một nén nhang, khấn vái, rồi đậy nắp hòm lại. Bé Tí nằm trong đó, với nắm gạo nếp và ba đồng xu trong miệng, sẽ không bị đói trên đường đi xa.
Cả đội đạo tỳ đồng loạt chắp tay vái, ai cũng mắt đỏ hoe. A Lực bước tới, vỗ vai Diệp An:
- Mày làm tốt lắm. Ông Bảy mà thấy, ổng cũng gật gù.
Tư Hủ Tiếu bưng tô hủ tiếu tới, đặt cạnh hòm, nói lớn như sợ Bé Tí không nghe thấy:
- Tí ơi! Chú Tư cho con tô hủ tiếu nè! Ăn đi con, ăn no rồi đi xa nhé! Chú cho nhiều thịt lắm!
Mọi người cười trong nước mắt. Bé Ba thì thào với Diệp An:
- Anh Hai, em thấy Bé Tí cười đó. Nó đang ăn hủ tiếu của chú Tư, ăn ngon lành.
Diệp An gật đầu, thấy lòng mình ấm áp. Anh nghĩ, đám tang không chỉ là nghi thức, mà là tình thương. Mỗi nắm gạo, mỗi đồng xu, mỗi tô hủ tiếu, đều là tình thương của người sống gửi cho người chết.
Và Bé Tí, đứa trẻ mồ côi cả đời thiếu thốn, giờ đi xa trong tình thương đầy ắp của cả một xóm.
Đêm đó, Diệp An nằm trên gác, nghĩ về nghi thức vừa rồi. Anh nghĩ về "hạt gạo qua đò", về những đồng xu lộ phí. Anh nghĩ, người xưa thật tinh tế, họ lo cho người chết từng bữa ăn, từng đồng tiền, như lo cho người sống đi xa.
Anh cũng nghĩ về Bé Tí. Bé đã khổ cả đời, không được ăn no, không được mặc ấm. Giờ bé đi xa, anh muốn bé được no bụng, được ấm áp. Và anh tin, với "hạt gạo qua đò" này, với tình thương của cả xóm, bé sẽ đi xa trong bình an.
Ngày mai, anh sẽ bắt đầu trét xảm chống thấm cho hòm. Anh sẽ làm cho bé một chiếc "thuyền độc mộc" thật chắc chắn, để nước không bao giờ vô ướt chân bé nữa.
Đó là lời hứa của anh. Và anh sẽ giữ lời.
Bé Ba nằm cạnh, thì thào:
- Anh Hai, hồi em mất, chú Bảy có làm lễ phạn hàm cho em không?
Diệp An sững người. Anh chưa bao giờ hỏi Bé Ba về cái chết của cô bé, về đám tang của cô bé. Anh ngập ngừng:
- Chắc... chắc có. Chú Bảy thương em lắm mà.
- Em cũng nghĩ vậy. Mà em không nhớ. Hồi đó em còn nhỏ quá, mới năm tuổi, không nhớ gì hết. Bé Ba nói, giọng buồn buồn. Anh Hai, anh có nghĩ... em cũng từng được ăn "hạt gạo qua đò" không?
- Chắc chắn rồi. Chú Bảy không bao giờ quên nghi thức nào đâu. Em yên tâm.
Bé Ba gật đầu, ôm lấy anh, thiếp đi. Diệp An xoa đầu bé, thấy lòng mình dâng lên một tình thương vô hạn. Hai đứa trẻ ma, một năm tuổi, một bảy tuổi, đều mồ côi, đều được chú Bảy và anh cưu mang.
Anh nghĩ, có lẽ đây là duyên số. Chú Bảy cưu mang Bé Ba, anh cưu mang Bé Tí. Và cả hai đứa trẻ, đều tìm được một mái nhà ở Vạn Niên Cư.
Ngoài sân, ngọn đèn lồng hoa sen vẫn sáng, ấm áp, như đang mỉm cười với "hạt gạo qua đò" vừa được trao đi, với một linh hồn nhỏ bé sắp lên đường trong no đủ.
Diệp An nhắm mắt lại, nghe trong gió đêm như có tiếng Bé Tí cười khẽ, vui vẻ, no nê. Anh mỉm cười, chìm vào giấc ngủ bình yên nhất từ nhiều ngày nay.