Lên Hương - Chương 47: Bát cơm quả trứng
Phát nhìn Diệp An, rồi nhìn cỗ hòm gỗ Vàng Tâm đang nằm yên trên đòn gánh, rồi nhìn di ảnh mẹ trên bàn thờ. Trong ảnh, bà cười hiền, nụ cười của người đã…
Nội dung chương
Phát nhìn Diệp An, rồi nhìn cỗ hòm gỗ Vàng Tâm đang nằm yên trên đòn gánh, rồi nhìn di ảnh mẹ trên bàn thờ. Trong ảnh, bà cười hiền, nụ cười của người đã gánh chè ba mươi năm mà vẫn giữ được lòng thơm thảo. Hắn thấy cổ họng mình nghẹn lại, đầu gối run lẩy bẩy, không còn gồng được nữa.
Hắn nhớ lại cái Tết năm ngoái, hắn hứa về ăn Tết với mẹ mà rồi bận tiệc tùng với đối tác, chỉ gửi về cho bà năm trăm nghìn qua tài khoản, kèm tin nhắn: "Mẹ ăn Tết vui vẻ." Bà trả lời: "Ừ, mẹ vui." Chỉ ba chữ, mà giờ nghĩ lại, hắn thấy đắng chát trong cổ họng. Mẹ vui nỗi gì khi đêm giao thừa ngồi một mình trước mâm cơm nguội lạnh, chờ con mà con không về?
Hắn nhớ lần cuối gặp mẹ, cách đây gần một năm, bà dúi vào tay hắn gói chè đậu đen, dặn: "Ăn đi con, chè mẹ nấu ngọt lắm." Hắn đã cầm gói chè, ừ hử cho qua, rồi lén vứt nó vào thùng rác đầu đường vì sợ bạn bè thấy hắn xách gói chè gánh rong thì quê, thì mất mặt với đối tác làm ăn. Giờ nghĩ lại, hắn muốn tự vả vào mặt mình.
Hắn nhớ nữa, nhớ hồi hắn mới ra làm ăn, thua lỗ, nợ nần chồng chất, định bỏ trốn. Mẹ hắn biết chuyện, lẳng lặng đưa cho hắn cuốn sổ tiết kiệm: "Tiền mẹ dành dụm bán chè, con cầm lấy mà trả nợ. Đừng làm chuyện dại dột." Số tiền đó, chính là một phần trong bọc vải tiền lẻ mà bà để lại nhờ đóng hòm. Bà cho con tiền trả nợ, còn mình thì tiếp tục gánh chè, tiếp tục bỏ ống, để lo cho... cái chết của chính mình.
Nước mắt lăn dài trên mặt Phát. Hắn khuỵu gối, quỳ sụp xuống trước linh cữu, đầu cúi gằm, trán chạm đất:
- Mẹ... con xin lỗi... Con bất hiếu... Con là thằng con bất hiếu nhất trên đời... Mẹ tha tội cho con... Mẹ ơi...
Ba anh em quỳ thành một hàng trước cỗ hòm, đồng thanh nức nở:
- Mẹ tha tội cho chúng con...
Tiếng khóc vang khắp sân. Cả xóm lặng đi. Và rồi, điều kỳ diệu xảy ra lần nữa: cỗ hòm gỗ Vàng Tâm bỗng nhẹ bẫng như không. Tám người đạo tỳ thử nhấc đòn gánh lên, thấy nhẹ tênh, ai cũng ngạc nhiên. A Lực hô lớn, giọng vang khắp sân:
- Một, hai, lên!
Cỗ hòm được nhấc lên nhẹ nhàng, tám người đàn ông bước đi vững chãi, đòn gánh thẳng tắp, nhịp bước đều như một. Theo sau là ba anh em Phát, Hạnh, Kiên trong đồ tang trắng, rồi ông thầy cúng, rồi cả xóm Chợ Quán đưa tiễn. Đoàn người dài dằng dặc đi qua những con hẻm quen thuộc mà ngày xưa bà Năm vẫn gánh chè đi qua mỗi sáng.
Đi ngang qua chợ Chợ Quán, mấy bà bán hàng thấy đoàn tang đi qua, vội bỏ hàng chạy ra vái chào. Có bà còn chạy theo một đoạn, vừa đi vừa khóc:
- Bà Năm ơi, bà đi bình an nha bà! Hồi đó bà hay cho tôi ăn chè thiếu, tôi còn nợ bà mấy chục nghìn chưa trả!
- Bà Năm ơi, lên đường mạnh giỏi!
Tiếng khóc, tiếng vái chào vang khắp chợ. Mấy đứa trẻ con thấy đoàn tang thì nép vào mẹ, nhưng không sợ hãi, vì người lớn đã dặn: "Bà Năm hiền lắm, bà phù hộ cho xóm mình." Đoàn người đi qua đâu, người ta đứng hai bên đường cúi chào tới đó. Một đám tang của bà cụ bán chè gánh rong, mà trang trọng không kém đám tang của quan chức.
Lạc Lạc bay lượn trên đầu đoàn người, thỉnh thoảng lại rải kẹo bông gòn xuống cho mấy đứa trẻ con, chúng reo hò nhặt kẹo, không khí bớt đi phần nào bi thương. Bé thì thầm với Diệp An:
- Anh Hai ơi, bà Năm vui lắm! Bà đi giữa đoàn người, bà cười toe toét! Bà nói cả đời bà chưa bao giờ được nhiều người đưa tiễn như này!
Diệp An nghe mà mắt cay cay. Một đời lam lũ, gánh chè nuôi con, tới lúc ra đi lại được cả xóm đưa tiễn trọng thể. Bà Năm ơi, bà xứng đáng với điều này.
Mấy bà hàng xóm vừa đi vừa khóc, vừa kể chuyện bà Năm cho nhau nghe:
- Hồi đó bà Năm cho tôi ăn chè miễn phí hoài, bả nói "ăn đi, có sức mới gánh nổi đời".
- Bà hiền lắm, ai khó khăn bả cũng giúp.
Đoàn đưa tang tới nghĩa địa khi trời đã xế chiều. Huyệt mộ đã được đào sẵn, ngay cạnh mộ ông nhà bà Năm, đúng như ước nguyện của bà. Ông thầy cúng làm lễ hạ huyệt, đọc văn tế, giọng trầm bổng. Cỗ hòm gỗ Vàng Tâm được hạ xuống từ từ, tám người đạo tỳ hô vang lần cuối: "Đòn cất lên không chạm đất!" Rồi họ buông đòn, chắp tay vái bà ba vái.
Trước khi lấp đất, Diệp An đặt lên nắp hòm một bát cơm trắng đầy ắp, trên đặt một quả trứng gà luộc còn bốc khói, và một đôi đũa bông cắm ngược. Đó là tục lệ "bát cơm quả trứng" đã có từ ngàn xưa: bát cơm cho người chết ăn trên đường đi xa, quả trứng tượng trưng cho sự tái sinh, cho vòng luân hồi không dứt, đũa cắm ngược để người chết biết đường... đi mà không quay lại, không vấn vương trần thế, không làm khổ người ở lại.
Hạnh thấy vậy thì khóc nấc lên, quỳ sụp xuống bên huyệt mộ:
- Mẹ ơi... mẹ ăn đi... hồi còn sống con chưa nấu cho mẹ được bữa cơm nào ra hồn... Toàn mẹ nấu cho con ăn... Mẹ ăn bát cơm này, đi đường xa không đói nha mẹ...
Phát cũng sụt sùi, hắn quỳ xuống, chắp tay vái:
- Mẹ... mẹ đi đường bình an... con... con sẽ chăm sóc các cháu nên người, không để chúng nó bất hiếu như con... Mẹ yên tâm...
Kiên thì lặng lẽ đặt lên mộ mẹ một gói chè đậu đen mà hắn vừa chạy đi mua ở chợ. Hắn nói khẽ:
- Mẹ thích ăn chè đậu đen mẹ nấu nhất. Con mua ở chợ, không ngon bằng mẹ nấu, nhưng... mẹ ăn tạm nha mẹ.
Ông thầy cúng làm lễ cúng cơm, đọc văn tế, giọng trầm bổng vang khắp nghĩa địa. Ba anh em quỳ lạy, vái lia lịa. Rồi đất được lấp dần, từng xẻng một. Khi đất lấp đến ngang hòm, cả xóm im lặng, chỉ còn tiếng xẻng chạm đất đều đều. Mùi đất ẩm quyện với mùi gỗ Vàng Tâm thơm nức, mùi nhang trầm ngào ngạt. Rồi khi nấm mồ đã thành hình, Diệp An thắp ba nén nhang, cắm lên mộ, vái ba vái:
- Bà Năm ơi, bà yên nghỉ nha bà. Bà đã về gần ông nhà rồi. Đồi chè trong nắp hòm, bà nhớ ghé thăm nha bà.
Khi nắp hòm khép lại, khi những xẻng đất cuối cùng được đắp lên, Diệp An thoáng nghe trong gió mùi chè búp thơm nồng, như có ai vừa pha một ấm trà nóng ngay cạnh anh. Anh mỉm cười, mắt rưng rưng. Bà Năm ơi, bà đang pha trà mời ông nhà uống phải không? Hai ông bà xa nhau mấy chục năm, giờ đoàn tụ, chắc mừng lắm.
Lạc Lạc bay tới bên anh, mắt đỏ hoe, thì thầm:
- Anh Hai ơi, bà Năm đi rồi. Bà mặc bộ áo bà ba mới, đẹp lắm. Ông nhà ra đón bà ở đầu luống chè, hai ông bà nắm tay nhau đi vào đồi chè trong tranh. Bà còn quay lại vẫy tay chào em, bà nói cảm ơn anh Hai nhiều lắm.
Diệp An gật đầu, không nói nên lời. Anh nhìn nấm mồ mới đắp, nhìn bát cơm quả trứng còn bốc khói nghi ngút, nhìn ba anh em Phát, Hạnh, Kiên đang quỳ lạy trước mộ mẹ. Một đám tang đầy sóng gió cuối cùng cũng kết thúc có hậu. Bà Năm đã được chôn cất tử tế, gần mộ chồng, như ước nguyện cuối cùng của bà.
Trên đường về, Phát đi cạnh Diệp An, giọng nghẹn ngào:
- Cậu An, cảm ơn cậu. Nếu không có cậu, mẹ tôi... mẹ tôi đã bị đốt như đốt rác rồi. Tôi... tôi là thằng con bất hiếu, nhưng từ giờ, tôi sẽ sống khác. Tôi sẽ dạy các con tôi phải hiếu thảo, đừng như tôi.
- Anh biết lỗi là tốt rồi. - Diệp An vỗ vai hắn. - Bà Năm dưới suối vàng thấy được, bà cũng mừng.
Hoàng hôn buông xuống nghĩa địa, nắng vàng rải khắp những nấm mồ. Đoàn người lặng lẽ ra về, ai cũng mang trong lòng một nỗi buồn man mác, nhưng cũng một chút ấm áp. Vì họ vừa chứng kiến một điều kỳ diệu: tình mẫu tử, dù bị vùi lấp bởi lòng tham và sự vô tâm, cuối cùng vẫn chiến thắng. Và bà Năm bán chè, người phụ nữ gánh chè ba mươi năm nuôi con, cuối cùng cũng được nằm xuống bên cạnh người chồng mà bà xa cách mấy chục năm. Trong cỗ hòm gỗ Vàng Tâm thơm nức, dưới nấm mồ có bát cơm quả trứng còn bốc khói.