Lên Hương - Chương 53: Đường mòn hoa sim
Đêm đó, sau khi linh cữu ông Sáu Đạn được quàn tại Vạn Niên Cư, Diệp An bắt tay vào vẽ nắp hòm. Đây là việc anh đã hứa với ông, và anh muốn làm thật tốt,…
Nội dung chương
Đêm đó, sau khi linh cữu ông Sáu Đạn được quàn tại Vạn Niên Cư, Diệp An bắt tay vào vẽ nắp hòm. Đây là việc anh đã hứa với ông, và anh muốn làm thật tốt, thật đẹp, xứng đáng với một đời lính.
Anh pha mực đúng tỷ lệ bảy phần tro tàn nhang, ba phần sáp ong. Tay anh đã bớt run sau mấy ngày nghỉ ngơi, nhưng vẫn còn hơi run khi nghĩ tới trọng trách này. Vẽ cho một người lính Trường Sơn, vẽ con đường ông sẽ đi để tìm đồng đội, không được phép sai, không được phép ẩu.
Anh nhắm mắt, tưởng tượng ra đường mòn Trường Sơn như lời ông Sáu Đạn kể: con đường quanh co giữa rừng già, hai bên hoa sim tím nở rộ, mùi lá khô, mùi đất ẩm, tiếng suối chảy róc rích, tiếng chim hót líu lo. Ông kể, hồi hành quân, mỗi lần thấy hoa sim nở là biết mùa khô tới, đường đỡ lầy lội, bộ đội đỡ khổ. Hoa sim với lính Trường Sơn, như người bạn đồng hành, báo hiệu những ngày dễ thở hơn.
Rồi anh mở mắt, đặt nét cọ đầu tiên lên mặt trong của nắp hòm gỗ sao. Mực đen óng ăn vào thớ gỗ nâu đỏ, tạo thành một sự tương phản đẹp đến nao lòng.
Nét cọ đi tới đâu, rừng hiện ra tới đó. Những thân cây cổ thụ cao vút, tán lá xum xuê, rễ cây ngoằn ngoèo bám vào đất. Con đường mòn đất đỏ quanh co, in dấu chân người, dấu bánh xe thồ. Hai bên đường, hoa sim tím nở rộ thành từng khóm, từng vạt, đẹp như một tấm thảm nhung tím trải dài tới tận chân trời. Xa xa, núi non trùng điệp, mây trắng lững lờ, một dòng suối nhỏ chảy róc rách qua những tảng đá phủ rêu. Một khung cảnh vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng, vừa man mác buồn, đúng như tâm trạng của người lính già sắp đi tìm đồng đội.
Anh vẽ kỹ từng chi tiết: cánh hoa sim năm cánh mỏng manh, nhụy hoa vàng li ti, lá sim xanh thẫm. Anh vẽ những giọt sương đọng trên cánh hoa, long lanh dưới nắng sớm. Anh vẽ cả những chú bướm vàng bay lượn giữa vạt sim, như những linh hồn nhỏ bé đang vui đùa. Lạc Lạc ngồi cạnh xem, thỉnh thoảng lại xuýt xoa:
- Đẹp quá anh Hai ơi! Hoa sim này đẹp hơn hoa em thấy ở công viên nhiều!
- Hoa sim rừng nó vậy đó, hoang dại mà đẹp. - Diệp An nói, tay không ngừng vẽ. - Bác Sáu bảo, hoa sim là hoa của lính Trường Sơn.
Rồi anh vẽ những người lính trẻ. Người đầu tiên, anh vẽ theo lời kể về "thằng Tư Bến Tre": dáng người cao gầy, miệng đang hát cải lương, tay vẫy vẫy, trên vai khoác cây đàn nhị cũ. Người thứ hai, "con Năm Quảng Bình": cô gái nhỏ nhắn, tóc tết hai bím, tay cầm cành hoa sim, cười tươi, bên hông đeo chiếc túi cứu thương. Mỗi người lính anh vẽ đều mang một nét riêng, như những con người thật bằng xương bằng thịt, đang đứng bên đường mòn vẫy tay gọi đồng đội.
Vẽ đến người lính thứ ba, Diệp An chợt sững người. Gương mặt anh đang vẽ, sao mà quen quá. Đôi mắt sâu, sống mũi cao, nụ cười hiền mà cương nghị, cái cách đứng thẳng tắp như cây tùng... Trời đất ơi, đây chẳng phải là ông Sáu Đạn thời trai trẻ sao? Anh chưa từng thấy ảnh ông hồi trẻ. Những tấm ảnh ông để lại đều là ảnh tập thể mờ mờ. Nhưng linh cảm mách bảo anh, đây chính là ông, là Trần Văn Đạn năm hai mươi tuổi, đang đứng giữa rừng Trường Sơn, vẫy tay gọi đồng đội, trên đầu vẫn đội chiếc mũ tai bèo quen thuộc.
Tay anh run bắn lên, làm nhòe một nét cọ ở vạt áo người lính. Anh vội dừng lại, hít thở sâu, tim đập thình thịch. Lạc Lạc bay tới, nhìn bức tranh rồi trầm trồ:
- Đẹp quá anh Hai ơi! Mấy anh chị lính này đẹp quá! Mà... mà anh vẽ ai mà giống ông Sáu vậy? Cái mũ tai bèo này, cái dáng đứng này, y hệt ông Sáu luôn!
- Anh cũng không biết. - Diệp An thì thầm, mắt không rời bức tranh. - Tay anh tự vẽ vậy, như có ai đó cầm tay anh vẽ. Chắc... chắc là ông Sáu muốn anh vẽ ông hồi trẻ, để ông đi tìm đồng đội với dáng vẻ của thời thanh xuân, thời mà ông và tụi nó còn bên nhau.
Anh cẩn thận sửa lại nét cọ bị nhòe, nắn nót từng đường. Tay anh vẫn còn run, nhưng nét cọ đã vững trở lại. Anh thầm nghĩ, có lẽ chính ông Sáu Đạn đã cầm tay anh vẽ nên gương mặt thời trẻ của mình, để nhắc anh rằng ông cũng từng là một người lính trẻ như họ, cũng từng hát, từng cười, từng khóc giữa rừng Trường Sơn. Bức tranh này không chỉ là con đường tìm đồng đội, mà còn là con đường ông tìm lại chính tuổi trẻ của mình.
Lạc Lạc bay tới, ngắm người lính thứ ba thật kỹ, rồi lí nhí:
- Anh Hai ơi, anh này đẹp trai quá. Mắt anh ấy buồn buồn mà hiền. Em thấy... em thấy thương anh ấy quá.
- Ừ. - Diệp An gật đầu, mắt không rời bức tranh. - Đó là ông Sáu hồi trẻ đó em. Hồi đó ông cũng đẹp trai, cũng hiền như này. Chiến tranh làm ông già đi, làm mắt ông buồn đi, nhưng cái hiền thì không mất.
Rồi anh vẽ tiếp, lòng thành kính như đang làm một việc thiêng liêng. Người thứ tư, "thằng Bảy Nghệ An" đang ngồi nấu canh chua bên bếp lửa, mùi khói bếp như tỏa ra từ tranh. Người thứ năm, "thằng Hai Sài Gòn" đang mắc võng lên cây, miệng huýt sáo. Người thứ sáu, "con Ba Huế" đang băng bó cho thương binh, gương mặt dịu dàng mà kiên cường. Người thứ bảy, "thằng Mười Cần Thơ" vai đeo ba lô nặng, tay cầm cành cây dò đường. Người thứ tám và thứ chín, anh vẽ hai người lính trẻ không tên, một người đang cười toe toét, một người đang giơ cao nắm đấm như reo hò, cả hai đều vẫy tay về phía cuối đường mòn.
Chín người lính, chín nụ cười, chín lời vẫy gọi, chín mảnh đời đã nằm lại trong rừng mấy chục năm. Diệp An đếm đi đếm lại, đúng chín người, không thừa không thiếu, đúng như lời ông Sáu Đạn dặn: chín đứa đồng đội nằm lại, ba người trở về, ông là một trong ba người đó.
Cuối đường mòn, anh để một khoảng trống, như lời ông dặn trong đêm cuối cùng: "Chỗ này để dành cho tao." Khoảng trống đó, anh vẽ mờ mờ một bóng người đang đi tới, chưa rõ mặt, như đang trên đường tìm về. Đó là chỗ của ông Sáu Đạn, người lính già bảy mươi mốt tuổi, sắp bước lên con đường mòn đầy hoa sim để đi tìm chín người đồng đội đã nằm lại mấy chục năm. Anh vẽ bóng đó hơi nghiêng về phía trước, như đang vội, đang nôn nóng được gặp lại đồng đội.
Vẽ xong nét cuối cùng, Diệp An buông cọ, thở dốc. Mồ hôi ướt đẫm lưng áo, tay run lẩy bẩy, mắt hoa lên, đầu óc quay cuồng. Nhưng anh mỉm cười, hài lòng. Bức tranh đẹp hơn anh tưởng tượng. Con đường mòn quanh co, hoa sim tím nở rộ, chín người lính trẻ vẫy tay, và một khoảng trống ở cuối đường dành cho ông Sáu Đạn. Một cuộc đoàn tụ xuyên thời gian, xuyên sinh tử, chỉ còn chờ nhân vật chính bước vào.
Lạc Lạc bay quanh bức tranh, mắt sáng rực:
- Anh Hai ơi, em thấy mấy anh chị lính cử động kìa! Anh Tư Bến Tre đang hát, chị Năm Quảng Bình đang cười! Đẹp quá, buồn quá!
Diệp An gật đầu, quá mệt để nói. Anh gục đầu xuống bàn, thiếp đi. Trong mơ, anh thấy mình đang đi trên con đường mòn đầy hoa sim, hai bên là những người lính trẻ vẫy tay chào, mùi hoa sim thơm ngát, tiếng suối chảy róc rách. Và ở cuối đường, ông Sáu Đạn trong bộ đồ lính mới đang bước tới, mỉm cười, giơ tay vẫy anh. Bên cạnh ông, chín người lính trẻ cũng vẫy tay, như chào đón ông về với đội ngũ.
- Cảm ơn cậu, cậu An. - Ông nói trong mơ, giọng nghẹn ngào. - Đường đẹp lắm. Tôi sắp tìm được tụi nó rồi.
Lạc Lạc ngồi cạnh canh anh ngủ, tay làm động tác quạt nhè nhẹ, miệng lẩm bẩm: "Đẹp quá, ước gì em cũng được đi trên đường mòn hoa sim." Rồi bé chợt nhớ ra, lí nhí: "Anh Hai ơi, mai anh vẽ thêm cho em một cây kẹo bông gòn ở đầu đường mòn nha? Để mấy anh chị lính đi tìm nhau, có kẹo ăn cho đỡ mệt."
Diệp An đang ngủ, nghe vậy thì mỉm cười trong mơ, lẩm bẩm: "Ừ... kẹo bông gòn... to tướng..."
Ngoài kia, đồng hồ điểm 3 giờ sáng, đúng giờ Vạn Niên Cư đóng cửa. Trong tiệm, bức tranh đường mòn Trường Sơn trên nắp hòm gỗ sao vẫn còn thơm mùi mực mới, hoa sim tím như đang rung rinh trong gió rừng, và chín người lính như đang mỉm cười, chờ đợi cuộc đoàn tụ cuối cùng. Diệp An ngủ say, trong mơ vẫn thấy mình đi giữa vạt sim tím, nghe tiếng hát cải lương vang vọng, và thấy ông Sáu Đạn vẫy tay gọi anh từ cuối đường mòn.
"Ừ... kẹo bông gòn... to tướng..." - Diệp An lẩm bẩm trong mơ, mỉm cười.