Lên Hương - Chương 87: Nền gạch cũ
Sáng hôm sau, Trần Diệp An bắt tay vào chuẩn bị cỗ hòm cho cô Mười. Theo di nguyện của bà, toàn bộ hơn ba trăm bức thư của học trò cũ phải được lót đầy…
Nội dung chương
Sáng hôm sau, Trần Diệp An bắt tay vào chuẩn bị cỗ hòm cho cô Mười.
Theo di nguyện của bà, toàn bộ hơn ba trăm bức thư của học trò cũ phải được lót đầy trong hòm. Đây là công việc tỉ mỉ nhất mà anh từng làm: từng phong bì phải được xếp ngay ngắn, không gấp nếp, không nhàu nát, mặt chữ hướng lên trên như những viên gạch xây nên chiếc giường cuối cùng của cô giáo.
Diệp An trải một tấm vải trắng ra nền nhà, đổ bao tải thư ra, bắt đầu phân loại. Thư cũ nhất xếp dưới cùng, thư mới nhất xếp trên cùng, như dòng thời gian của một đời người. Vừa xếp, anh vừa không kìm được tò mò, lén đọc vài bức.
Một bức thư với nét chữ nắn nót của người trưởng thành: "Cô Mười kính mến, con là Sáu Nhỏ, đứa học trò năm xưa cô phải cõng qua suối đi học vì con bị sốt. Giờ con đã là y sĩ ở trạm xá xã, con chữa bệnh cho bà con như ngày xưa cô đã chữa cho con. Cô ơi, con cảm ơn cô đã không bỏ con lại giữa đường."
Một bức khác, giấy học trò kẻ ngang, chữ viết nguệch ngoạc: "Cô ơi, con là thằng Tèo Mập đây. Hồi đó con học dốt nhất lớp, cô phải kèm con học đến tối mịt mới cho về. Giờ con mở tiệm sửa xe ở thị trấn, nuôi được vợ con đàng hoàng. Cô ơi, con vẫn nhớ món canh chua cá lóc cô nấu cho cả lớp ăn hôm liên hoan cuối năm."
Còn một bức nữa khiến Diệp An phải dừng tay, đọc đi đọc lại ba lần. Nét chữ của một cô gái trẻ: "Cô ơi, con sắp lấy chồng rồi. Chồng con là bộ đội biên phòng, đóng quân ngay xã mình. Hôm cưới, con muốn cô ngồi ở mâm cao nhất, vì cô là người mẹ thứ hai của con. Ba má con mất sớm, một tay cô nuôi con ăn học. Cô ơi, con thương cô nhiều lắm."
Diệp An đọc mà sống mũi cay cay, mắt hoe đỏ. Anh là thủ khoa mỹ thuật, từng vẽ tranh tường quán cà phê kiếm sống, từng thất nghiệp lang thang. Anh chưa bao giờ nghĩ có một nghề cao quý đến vậy: gieo chữ cho trẻ em vùng sâu, để rồi mấy chục năm sau, những hạt giống ấy nở hoa khắp nơi, và mỗi đóa hoa đều hướng về người gieo hạt bằng lòng biết ơn sâu sắc nhất.
Anh đọc tiếp một bức thư được viết trên giấy vở ô ly, nét chữ của người đàn ông trung niên: "Cô Mười ơi, con là thằng Cu Đen hay bị cô phạt đứng góc lớp vì nói chuyện riêng đây. Cô còn nhớ không, có lần con bị sốt cao, cô đã thức trắng đêm chườm khăn cho con, sáng hôm sau mắt cô đỏ hoe mà vẫn đi dạy bình thường. Giờ con đã là trưởng ấp, con đang vận động bà con xây lại ngôi trường tranh tre ngày xưa thành trường gạch. Cô ơi, khi nào trường xây xong, cô về cắt băng khánh thành nhé."
Rồi một bức nữa, ngắn gọn mà khiến Diệp An phải sững người: "Cô ơi, con đã cai được rượu rồi. Cô còn nhớ không, hồi con say xỉn đánh vợ, cô đã đến tận nhà mắng con một trận nên thân, bảo con mà còn uống rượu thì đừng nhìn mặt cô nữa. Từ đó con bỏ rượu, giờ con làm ăn đàng hoàng, vợ con không còn phải khóc nữa. Cô ơi, con cảm ơn cô đã không bỏ rơi thằng học trò hư này."
Hơn ba trăm bức thư, bức nào cũng là một câu chuyện, một cuộc đời được cô Mười chạm vào và thay đổi. Diệp An càng đọc càng thấy mình nhỏ bé. Anh chợt hiểu vì sao cô Mười muốn được nằm trên những bức thư này. Đó không chỉ là giấy mực. Đó là ba mươi năm cuộc đời bà, là tình thương của hàng trăm học trò, là minh chứng sống động nhất cho một đời người sống có ý nghĩa.
- Anh Hai, anh khóc hả?
Lạc Lạc ngồi bên cạnh, hai chân đung đưa, tròn mắt nhìn anh.
- Không, anh bị bụi bay vào mắt.
- Xạo. Trong nhà làm gì có bụi. Anh khóc vì đọc thư của cô Mười chứ gì.
- ... Ừ thì khóc một chút. Mấy bức thư này cảm động quá.
Diệp An quệt nước mắt, tiếp tục xếp thư. Nhưng càng đọc, anh càng thấy lòng mình chùng xuống. Cô Mười cả đời cống hiến cho giáo dục vùng sâu, không chồng, không con, tài sản duy nhất là hơn ba trăm bức thư của học trò. Vậy mà bà ra đi thanh thản, mãn nguyện, được học trò khắp nơi thương nhớ. Còn anh, hai mươi bốn tuổi, có nghề nghiệp đàng hoàng trong tay mà vẫn còn lông bông, vẫn còn càm ràm về số phận.
- Cô Mười ơi, con nể cô thật đấy.
Anh thì thầm, tay vuốt nhẹ một phong bì đã ngả vàng:
- Con sẽ lót hòm cho cô thật đẹp, để cô nằm trên tình thương của học trò mà yên nghỉ.
Xếp thư xong, Diệp An bắt đầu lót vào hòm. Anh xếp từng lớp thư thật cẩn thận, chừa một khoảng trống ở giữa để đặt thi thể. Công việc tốn cả buổi sáng, lưng anh mỏi nhừ, nhưng lòng anh lại thanh thản lạ lùng. Mỗi bức thư anh đặt xuống như đặt một lời chúc phúc, một lời cảm ơn của học trò gửi đến cô giáo.
Buổi chiều, gia đình cô Mười đến xem cỗ hòm. Người con trai cả nhìn hòm thư đầy ắp, mắt đỏ hoe:
- Đẹp quá. Má tôi mà thấy được chắc bà mừng lắm. Cả đời bà chỉ có học trò là tài sản, giờ bà được nằm trên tài sản của mình mà đi.
Người con dâu thì thầm với chồng:
- Anh ơi, em thấy ấm lòng quá. Má đi mà như được bao bọc vậy.
Cậu thanh niên, cháu nội cô Mười, đứng lặng nhìn hòm thư một lúc lâu rồi nói:
- Bà nội em mà còn sống, chắc bà sẽ đọc từng bức thư một cho em nghe như hồi em còn nhỏ.
Tiễn gia đình cô Mười về, Diệp An ngồi bệt xuống nền nhà, mệt rã rời nhưng mãn nguyện. Anh chợt nhớ đến tấm bưu thiếp của chú Bảy đêm qua, và dòng dặn dò: "Giữ tiệm cho chắc, đừng để ai động vào nền nhà."
Anh đang ngồi trên nền gạch cũ của tiệm. Nền gạch này đã có từ thời ông nội anh mở tiệm, mấy chục năm nay chưa từng thay. Những viên gạch đất nung màu đỏ sẫm, mòn vẹt theo năm tháng, có viên nứt nẻ, có viên sứt góc. Bình thường anh chẳng bao giờ để ý, nhưng từ khi đọc bưu thiếp của chú Bảy, mỗi lần nhìn xuống nền gạch, anh lại thấy bứt rứt.
Anh cúi xuống, gõ thử lên nền gạch. Cộc cộc cộc. Tiếng gạch đặc, chắc nịch. Anh gõ thêm vài chỗ khác, men theo chân tường, quanh bàn thờ tổ nghề, dưới gầm bàn vẽ. Chỗ nào cũng đặc, cũng bình thường.
Nền gạch im lìm, chẳng có gì lạ.
Nhưng lòng anh không yên.
Anh ngồi bệt trên nền gạch, tay chống cằm, nhìn quanh tiệm một lượt. Tiệm hòm Vạn Niên Cư này, chú Bảy đã trấn giữ ở đây ba mươi năm. Ba mươi năm, chú chưa bao giờ rời đi quá một tuần, chưa bao giờ để tiệm vắng chủ. Rồi đùng một cái, chú biến mất, chỉ để lại lá thư tay. Giờ đây, từ Huế xa xôi, chú gửi về một dòng dặn dò về nền nhà.
Dưới nền gạch này, chắc chắn đang giấu một thứ quan trọng. Quan trọng đến mức chú Bảy phải dặn dò từ xa. Quan trọng đến mức Vĩnh Hằng sẵn sàng trả giá cao để chiếm lấy miếng đất này. Quan trọng đến mức Bảy Lửa phải chết một cách bí ẩn sau khi ghi chép về những chiếc xe tải chạy đêm.
- Anh Hai, anh ngồi dưới đất làm gì vậy? Nền nhà có gì hay ho hả?
Lạc Lạc ngồi xuống bên cạnh, cũng gõ gõ lên nền gạch:
- Em gõ thử rồi, đặc lắm, chẳng có gì đâu. Hay là chú Bảy dặn đùa anh đó?
- Chú Bảy không bao giờ đùa về chuyện nghiêm túc.
Diệp An đáp, mắt vẫn không rời nền gạch:
- Chú dặn như vậy chắc chắn có lý do. Có thể bây giờ chưa phải lúc để biết. Nhưng anh sẽ ghi nhớ, và anh sẽ canh chừng nền nhà này cẩn thận.
Anh đứng dậy, phủi bụi trên quần, rồi lấy cuốn sổ ra ghi thêm một dòng: "Bưu thiếp chú Bảy dặn đừng để ai động vào nền nhà. Đã gõ thử, chưa thấy gì lạ. Cần canh chừng. Không cho người lạ vào tiệm một mình."
Viết xong, anh nhìn quanh tiệm một lần nữa, lòng thầm hứa với chú Bảy ở phương xa: chú yên tâm, con sẽ giữ tiệm cho chắc, sẽ không để ai động vào một viên gạch nào.
Ngoài cửa, nắng chiều xiên qua khe cửa sắt, hắt lên nền gạch cũ những vệt sáng dài. Những viên gạch đất nung im lìm nằm đó, như đang giữ một bí mật đã ấp ủ suốt mấy chục năm, chờ đợi ngày được hé lộ.