Linh Quang Giám Bảo - Quyển 2: Minh Khí Quỷ Ám - Chương 26: Lời Mời Ra Biển Đông
Nắng sớm rọi qua hàng song cửa gỗ lim của Linh Bảo Đường, phủ một vệt vàng nhạt lên chiếc bàn thao tác bọc dạ xanh. Mùi trầm hương dịu nhẹ quyện với…
Nội dung chương
Nắng sớm rọi qua hàng song cửa gỗ lim của Linh Bảo Đường, phủ một vệt vàng nhạt lên chiếc bàn thao tác bọc dạ xanh. Mùi trầm hương dịu nhẹ quyện với hương cồn tinh khiết và sáp ong dùng để bảo dưỡng đồ gỗ tạo nên một phong vị quen thuộc, tĩnh mịch giữa lòng phố cổ Lê Công Kiều.
Lâm Tuấn ngồi ngay ngắn trên chiếc ghế tựa bọc mây, hai mắt nhắm hờ. Bàn tay phải của anh đặt hờ trên một chiếc chén men ngọc thời Lý đặt giữa đĩa sứ bảo ôn. Đầu năm ngón tay khẽ rung lên theo từng nhịp thở đều đặn.
Sau trận chiến căng thẳng bóc trần đường dây Huyết Ngọc ngậm ngải của Triệu Vĩnh và Trần Bá Hùng, xúc giác của anh đã có bước tiến rõ rệt. Luồng khí tức cổ xưa truyền qua lớp men rạn không còn khiến các dây thần kinh đầu ngón tay buốt nhói như trước. Thay vào đó, cảm nhận về độ dày của lớp men, niên đại của cốt đất và từng vết vi nứt ẩn sâu bên trong xương gốm hiện lên rõ ràng, mạch lạc như dòng nước chảy qua lòng bàn tay. Anh thu tay lại, khẽ gập các ngón tay rồi mở ra, cảm nhận từng khớp xương linh hoạt và dẻo dai.
Tiếng chổi quét đót xào xạc ngoài thềm ngưng bặt. Lão Hải cắm cây chổi vào góc tường, bước qua bậu cửa, tay bưng ấm trà sen bốc khói nghi ngút.
- Sáng nay đường phố yên ắng lạ thường, cậu Tuấn ạ. Mấy tay lái buôn bên góc đường Đồng Khởi hôm qua còn rỉ tai nhau hỏi thăm tin tức vụ án Huyết Ngọc. Tên tuổi của Linh Bảo Đường phen này coi như vang danh khắp giới đồ cổ phương Nam rồi. Mấy hôm nay khách thập phương đem đồ đến nhờ thẩm định nườm nượp, nhưng tôi cứ theo lời cậu dặn, tạm thời từ chối khéo để cậu nghỉ ngơi dưỡng sức.
Lâm Tuấn mỉm cười, đỡ lấy chén trà từ tay Lão Hải:
- Tiếng tăm quá lớn đôi khi chỉ rước thêm phiền toái. Mục đích của ông nội lập ra Linh Bảo Đường không nhắm vào sự nổi danh, mà để giữ gìn những hiện vật có hồn, tránh để chúng rơi vào tay phường gian thương trục lợi. Sau vụ Trần Bá Hùng ngã ngựa, thị trường ngầm ắt sẽ có những biến động dữ dội. Chúng ta càng phải cẩn trọng hơn.
Lão Hải gật đầu, đưa mắt nhìn mảnh gốm Chu Đậu men da cóc vẽ hoa sen sáu cánh đang được đặt cẩn thận trong hộp kính chân không bên cạnh bàn thao tác:
- Cậu nói đúng. Tọa độ Cù Lao Chàm ghi trong bức thư nặc danh kia làm tôi thao thức mấy đêm liền. Mười năm trước, khi chiếc tàu chở đồ gốm Chu Đậu của ông Chấn Viễn gặp nạn ngoài khơi Cửa Đại, sóng gió cũng lớn chẳng kém gì lúc này. Tôi sợ rằng có kẻ đang muốn lặp lại trò bẩn thỉu năm xưa.
Hai người vừa dứt lời thì tiếng chuông đồng gắn trên khung cửa tiệm khẽ reo lên lanh lảnh.
Cửa kính đẩy ra, Tô Diệp Nhi bước vào. Cô mặc bộ âu phục công sở màu xanh than gọn gàng, mái tóc buộc cao để lộ gương mặt thanh tú nhưng ánh mắt lại nghiêm nghị, mang theo phong thái quen thuộc của một thanh tra di sản. Dưới cánh tay cô là một tập tài liệu bọc bìa da màu nâu sẫm có đóng dấu mật màu đỏ của Quỹ Bảo tồn Di sản Văn hóa phối hợp cùng Viện Khảo cổ học Việt Nam.
- Anh Tuấn, bác Hải - Diệp Nhi cất tiếng chào, bước thẳng tới bàn thao tác - Em vừa từ sân bay Tân Sơn Nhất về thẳng đây. Chuyến bay sáng nay từ Đà Nẵng hạ cánh sớm hơn dự kiến nửa tiếng.
Lão Hải nhanh nhẹn rót thêm một chén trà sen đặt trước mặt cô:
- Cô Diệp Nhi vất vả quá. Có tin tức gì mới về vùng biển Cù Lao Chàm rồi sao?
Diệp Nhi gật đầu cảm ơn Lão Hải, sau đó đặt tập tài liệu xuống mặt bàn, lật mở trang đầu tiên. Dưới ánh đèn rọi tập trung của bàn phục chế, hàng chữ in hoa đậm nét đập vào mắt Lâm Tuấn: *Hồ sơ Khảo sát Khẩn cấp và Quyết định Thành lập Hội đồng Giám định Độc lập - Dự án Khai quật Khảo cổ Dưới nước Khu vực Rạn San Hô Bãi Hương, Cù Lao Chàm.*
- Đây là quyết định chính thức do Bộ Văn hóa ký duyệt vào chiều qua - Diệp Nhi đẩy tập hồ sơ về phía Lâm Tuấn, giọng nói hạ thấp nhưng dứt khoát - Họ quyết định mời anh tham gia với tư cách chuyên gia phục chế và giám định độc lập đại diện cho phía Quỹ Di sản. Dự án này quy mô rất lớn, dự kiến trục vớt toàn bộ cụm di tích tàu cổ đắm từ thế kỷ 15 đang nằm ở độ sâu gần bốn mươi mét dưới đáy biển.
Lâm Tuấn cầm tập tài liệu lên, ánh mắt lướt nhanh qua các điều khoản và thông số kỹ thuật. Bàn tay anh dừng lại ở tấm bản đồ định vị hải trình đính kèm phía sau. Tọa độ khai quật được khoanh vùng bằng mực đỏ: *15°57'N - 108°31'E.*
Trùng khớp hoàn toàn với con số ghi trên mảnh ảnh vệ tinh gửi đến Linh Bảo Đường cách đây mấy hôm.
- Cù Lao Chàm là tuyến đường giao thương tơ lụa và gốm sứ huyết mạch từ thời Champa qua đến Đại Việt - Lâm Tuấn nhìn bức ảnh chụp quét đáy biển bằng sóng âm đa tia gắn trong hồ sơ - Xác con tàu đắm này nằm ngay trên một thềm đá ngầm dốc đứng. Với độ sâu bốn mươi mét, áp suất nước biển và các dòng hải lưu ngầm qua eo biển Cửa Đại sẽ là thử thách cực lớn cho bất kỳ đội thợ lặn nào.
Diệp Nhi lật tiếp một trang ảnh chụp cận cảnh các mẫu hiện vật thử nghiệm do thợ lặn của Viện Khảo cổ thu thập được trong đợt khảo sát sơ bộ tháng trước. Đó là những bức ảnh chụp những cụm gốm sứ dính chặt vào nhau, bị bao phủ bởi lớp vỏ sinh vật biển dày cộp.
- Điểm đặc biệt khiến Viện Khảo cổ phải gấp rút lập hội đồng giám định khẩn cấp nằm ở chính những hiện vật này - Diệp Nhi giải thích, ngón tay chỉ vào một bức ảnh chụp đĩa gốm hoa lam - Toàn bộ số gốm này đều thuộc dòng Chu Đậu thời Lê sơ, niên đại khoảng giữa thế kỷ 15. Dù chìm dưới đáy biển hơn năm trăm năm, lớp men lam và cốt gốm vẫn giữ được độ bóng gần như nguyên vẹn sau khi làm sạch sơ bộ. Các chuyên gia quốc tế đang đặt dấu hỏi lớn về hiện tượng này.
Lâm Tuấn nhìn kỹ bức ảnh, đôi mắt sáng lên một tia nhìn sắc sảo của người am hiểu sâu sắc về bản chất vật liệu:
- Không có gì khó hiểu. Nước biển ở độ sâu bốn mươi mét tại vùng đáy san hô Cù Lao Chàm có độ mặn cao, hàm lượng oxy hòa tan cực thấp, tạo thành một môi trường gần như yếm khí. Môi trường này kìm hãm hoàn toàn quá trình oxy hóa các khoáng chất trong men. Nhưng yếu tố quan trọng nhất giúp gốm Chu Đậu sống sót qua năm thế kỷ không nằm ở độ sâu, mà nằm ở cơ chế tự bảo vệ từ sự vôi hóa của tự nhiên.
Lão Hải nghiêng người chăm chú lắng nghe, ánh mắt tràn ngập vẻ tò mò:
- Vôi hóa của tự nhiên? Ý cậu là lớp vỏ hà vỏ sò bám bên ngoài đó sao?
- Đúng vậy, bác Hải - Lâm Tuấn giải thích cặn kẽ - Khi con tàu đắm xuống, hàng ngàn chiếc bát, đĩa, bình gốm Chu Đậu nằm rải rác trên nền cát san hô. Các loài hà biển, ốc biển và san hô non lập tức bám vào bề mặt men để sinh sôi. Qua hàng trăm năm, chất canxi cacbonat từ vỏ của chúng tiết ra, kết tinh lại thành một lớp vỏ vôi hóa cực kỳ cứng chắc, bọc kín toàn bộ bề mặt gốm. Lớp vỏ này giống như một chiếc áo giáp sinh học ngăn cách cốt gốm với dòng hải lưu mang theo cát biển bào mòn. Men lam của gốm Chu Đậu được vẽ bằng oxit cobalt tự nhiên nung ở nhiệt độ cao trên một ngàn ba trăm độ C, lớp men tro trấu chảy đều bao bọc lấy màu vẽ. Nhờ có lớp vỏ hà che chắn bên ngoài, oxit cobalt không bị nước biển xâm thực, giữ nguyên được sắc lam thuần khiết của thời Lê sơ.
Diệp Nhi gật gù, ánh mắt lộ vẻ thán phục:
- Chính vì lớp vỏ vôi hóa đó quá cứng, nếu dùng các biện pháp đục đẽo cơ học thông thường thì men gốm bên dưới sẽ vỡ vụn ngay lập tức. Cần phải có chuyên gia phục chế am hiểu cấu trúc vi mô của men cổ và biết cách dùng dung dịch axit hữu cơ loãng kết hợp dao mổ vi phẫu để bóc tách từng lớp vỏ hà mà không làm tổn hại hoa văn men lam. Hội đồng khảo cổ tin rằng chỉ có kỹ thuật bóc tách bằng xúc giác của anh mới có thể đảm nhận vị trí trưởng ban xử lý hiện vật tại chỗ.
Lâm Tuấn đặt tập tài liệu xuống bàn, ngón tay gõ nhẹ lên mặt gỗ lim:
- Lời mời này danh chính ngôn thuận, tôi không có lý do gì để từ chối. Nhưng Diệp Nhi, cô đến đây vào sáng sớm thế này chắc chắn không đơn thuần chỉ để mang một quyết định hành chính. Bức thư nặc danh gửi tới Linh Bảo Đường mang ký hiệu bọ cạp đỏ cho thấy đường dây buôn lậu cổ vật đã nhúng tay vào dự án này từ trước. Cô phát hiện ra điều gì bất thường ở khâu tổ chức sao?
Nét mặt Diệp Nhi đanh lại. Cô bước tới bên cửa sổ, nhìn ngó ra con phố Lê Công Kiều trước khi quay lại, giọng nói hạ xuống cực nhỏ:
- Anh đoán không sai. Dự án khai quật này ban đầu do Quỹ Di sản phối hợp với ngân sách tỉnh Quảng Nam chi trả. Nhưng ba tuần trước, chi phí khảo sát đáy biển tăng vọt do dòng hải lưu đổi hướng phức tạp. Đúng lúc đó, một tổ chức tài trợ tư nhân quốc tế mang tên Quỹ Đầu tư Hàng hải Viễn Đông - có trụ sở đăng ký tại Singapore - đã nhảy vào tài trợ hơn sáu mươi phần trăm tổng kinh phí, bao gồm cả việc cung cấp tàu khảo sát chuyên dụng và thiết bị lặn nước sâu tối tân nhất.
- Quỹ Hàng hải Viễn Đông? - Lâm Tuấn nhíu mày - Nghe tên rất lạ lẫm trên bản đồ các tổ chức bảo tồn di sản thế giới.
- Em đã nhờ bộ phận thanh tra tài chính quốc tế rà soát dòng tiền của quỹ này - Diệp Nhi siết chặt quai túi xách - Tổ chức này chỉ là một công ty vỏ bọc. Các tài khoản ủy thác chuyển tiền vào dự án đều bắt nguồn từ một ngân hàng tư nhân tại đặc khu hành chính Macau, sau đó phân tán qua nhiều công ty ma ở Đông Nam Á. Điều đáng sợ là bọn họ đưa ra điều kiện tài trợ rất ngặt nghèo: toàn bộ hiện vật sau khi trục vớt lên khỏi mặt nước phải được tập kết tại kho lưu trữ dã chiến trên đảo do chính lực lượng an ninh tư nhân của bọn họ giám sát trong suốt quá trình phân loại ban đầu, trước khi bàn giao cho bảo tàng tỉnh.
Lão Hải đập mạnh tay xuống bàn trà, nước sen sóng sánh ra ngoài:
- Khốn kiếp! Đây rõ ràng là trò treo đầu dê bán thịt chó. Kho lưu trữ dã chiến nằm ngoài đảo xa, cách đất liền hàng chục hải lý, nếu bọn chúng muốn đánh tráo hiện vật quý giá bằng đồ giả hoặc tuồn đồ thật lên các tàu hàng viễn dương chạy ngang vùng biển quốc tế thì ai mà kiểm soát nổi? Mười năm trước, vụ tàu đắm Cù Lao Chàm cũng từng có sự nhúng tay của đám gian thương đội lốt chuyên gia khảo cổ quốc tế. Bọn chúng đã cướp đi không biết bao nhiêu báu vật men lam của tổ tiên!
Lâm Tuấn giữ vẻ bình tĩnh, ánh mắt sâu thẳm như đáy nước giếng cổ:
- Bọn chúng chịu bỏ ra một số tiền khổng lồ như vậy chắc chắn không phải để làm từ thiện. Mục tiêu của chúng không chỉ là vài chiếc đĩa gốm Chu Đậu thông thường. Con tàu đắm năm trăm năm trước dưới rạn san hô Bãi Hương ắt hẳn đang mang theo một bảo vật trấn hải hoặc một kiện hàng ngự dụng có giá trị liên thành. Bọn chúng cần danh nghĩa khai quật khảo cổ hợp pháp để trục vớt nó lên mà không bị lực lượng Cảnh sát biển can thiệp.
- Và bọn chúng cần một hội đồng giám định có tên tuổi để hợp thức hóa hồ sơ phân loại hiện vật - Diệp Nhi tiếp lời, sắc mặt càng thêm căng thẳng - Đó là lý do em muốn anh có mặt trong ban giám định độc lập. Có anh ở đó, mọi mưu đồ đánh tráo hay làm giả hiện vật sẽ không thể qua mắt được.
Lâm Tuấn cầm danh sách thành viên Hội đồng Giám định đính kèm ở cuối tập tài liệu lên. Ánh mắt anh lướt qua từng cái tên: Giáo sư Trần Văn Định từ Viện Khảo cổ học, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Minh từ Đại học Quốc gia, các chuyên gia hải dương học của Đà Nẵng... Tất cả đều là những học giả danh tiếng, có uy tín lâu năm trong ngành khảo cổ Việt Nam.
Thế nhưng, khi ánh mắt Lâm Tuấn dừng lại ở dòng tên thứ bảy nằm ngay vị trí phó chủ tịch hội đồng thẩm định kỹ thuật, đồng tử của anh co rút lại.
Dòng chữ in rõ ràng từng ký tự: *Thạc sĩ Khảo cổ học Mã Viễn - Trưởng bộ phận Thẩm định Cổ vật Kim thạch và Gốm sứ, Viện Nghiên cứu Mỹ thuật Ứng dụng.*
Một khoảng im lặng nặng nề bao trùm lấy Linh Bảo Đường. Tiếng lá bàng khô rơi xào xạc bên ngoài hiên cửa như nhấn chìm cả gian phòng vào sự ngột ngạt.
Lão Hải nhìn thấy biểu cảm của Lâm Tuấn, liền bước vội lại gần, ghé mắt nhìn vào trang giấy. Khi nhìn thấy cái tên Mã Viễn, khuôn mặt già nua của Lão Hải lập tức biến sắc, đôi lông mày bạc trắng dựng ngược lên:
- Mã Viễn? Tên này... chẳng phải là học trò cưng kiêm cánh tay phải đắc lực nhất của Trần Bá Hùng sao?
Lâm Tuấn đặt tờ danh sách trở lại mặt bàn, ngón trỏ miết lên cái tên vừa đọc. Ký ức về những thủ đoạn tinh vi của Trần Bá Hùng trong vụ án Huyết Ngọc Long Phụng vẫn còn in đậm trong đầu anh. Trần Bá Hùng đã bị bắt giam chờ ngày ra tòa, nhưng vây cánh và những kẻ được ông ta đào tạo bài bản suốt mấy chục năm qua vẫn đang phân tán khắp các cơ quan nghiên cứu và sàn đấu giá cổ vật.
- Mã Viễn ba mươi lăm tuổi, tốt nghiệp xuất sắc ngành khảo cổ học tại Đại học Bắc Kinh, từng có ba năm tu nghiệp tại Viện Bảo tàng Cố Cung Đài Bắc về kỹ thuật phục chế đồ sứ hoa lam - Lâm Tuấn chậm rãi cất lời, giọng nói lạnh lùng - Hắn là người duy nhất được Trần Bá Hùng truyền thụ trọn vẹn bí pháp phân kim định vị cổ vật và kỹ thuật dùng dung môi hóa học để tạo lớp vôi hóa giả trên gốm sứ. Khi cơ quan điều tra ập vào bắt giữ Trần Bá Hùng tại biệt thự, Mã Viễn hoàn toàn vô can trên mặt giấy tờ vì toàn bộ tài liệu giao dịch phi pháp đều do Triệu Vĩnh đứng tên. Hắn rút lui rất sạch sẽ.
Diệp Nhi siết chặt nắm tay, vẻ mặt đầy phẫn nộ:
- Thảo nào Quỹ Đầu tư Hàng hải Viễn Đông lại đưa ra yêu cầu bổ sung Mã Viễn vào vị trí phó ban thẩm định kỹ thuật như một điều kiện bắt buộc để giải ngân gói tài trợ thứ hai. Bọn họ viện cớ rằng Mã Viễn có các chứng chỉ quốc tế về giám định gốm sứ chìm dưới nước do các tổ chức nước ngoài cấp. Ban đầu lãnh đạo Quỹ Di sản có nghi ngại, nhưng vì áp lực tiến độ khai quật trước mùa mưa bão nên đã chấp thuận.
- Bọn chúng cài cắm người rất bài bản - Lâm Tuấn đứng dậy, bước tới trước tủ kính trưng bày mảnh gốm Chu Đậu men da cóc - Trần Bá Hùng ngồi tù nhưng mạng lưới ngầm bên dưới chưa hề sụp đổ. Mã Viễn xuất hiện tại Cù Lao Chàm không phải để nghiên cứu khảo cổ. Hắn đến đó để tiếp nhận và kiểm tra kiện hàng mà tổ chức bọ cạp đỏ nhắm tới. Sự có mặt của hắn trong hội đồng giám định là chiếc ô che chắn hoàn hảo nhất cho mọi thủ đoạn đánh tráo hiện vật ngay tại kho lưu trữ ngoài đảo.
Lão Hải lo lắng nhìn Lâm Tuấn:
- Cậu Tuấn, Mã Viễn là kẻ thâm sâu khó lường, lại am tường kỹ thuật phục chế hiện đại. Hắn nắm trong tay quyền phó chủ tịch hội đồng kỹ thuật, lại có lực lượng bảo vệ của nhà tài trợ ngoại quốc hậu thuẫn trên đảo Cù Lao Chàm. Cậu ra đó chẳng khác nào bước thẳng vào hang hùm miệng cọp. Hay là để tôi liên hệ với mấy anh em thợ lặn cũ ở Cửa Đại, gom một nhóm người đi theo yểm trợ cho cậu?
Lâm Tuấn quay người lại, ánh mắt anh nhìn thẳng vào Diệp Nhi rồi chuyển sang Lão Hải. Trong đôi mắt sâu thẳm ấy không có lấy một gợn sóng sợ hãi, chỉ có sự điềm tĩnh và kiên định đến cùng cực:
- Không cần đánh động bọn chúng, bác Hải. Nếu chúng ta kéo người rầm rộ ra đảo, Mã Viễn sẽ đề phòng và giấu kín mọi hành tung. Mục đích của chúng là dùng bức thư và mảnh gốm Chu Đậu để kéo tôi ra biển Đông. Nếu tôi không đi, bọn chúng sẽ tìm cách khác để hủy hoại các di vật của tiền nhân dưới đáy biển. Hơn nữa, tung tích của con tàu năm xưa và món nợ mười năm trước của cha tôi, tôi nhất định phải đích thân làm rõ.
Anh cầm cây bút máy trên bàn, ký dứt khoát tên mình vào bản cam kết tham gia Hội đồng Giám định Độc lập:
- Diệp Nhi, gửi bản xác nhận này về Viện Khảo cổ. Tôi đồng ý tham gia dự án với tư cách chuyên gia độc lập. Bác Hải, chuẩn bị vali đồ nghề giám định dã ngoại cho cháu: dao mổ titan, kính lúp phóng đại ba mươi lần, đèn cực tím đa bước sóng và dung dịch thử men hữu cơ. Sáng mai chúng ta sẽ bay ra Đà Nẵng, sau đó đi tàu cao tốc thẳng ra Cù Lao Chàm.
Diệp Nhi nhận lấy tập hồ sơ đã có chữ ký của Lâm Tuấn. Cô nhìn sâu vào mắt anh, cắn môi rồi gật đầu thật mạnh:
- Em sẽ đi cùng anh trên chuyến tàu ra đảo. Lực lượng Biên phòng Cửa Đại và Cảnh sát biển vùng hai đã nhận được mật báo, bọn họ sẽ luôn duy trì một đội tàu tuần tra túc trực ngoài phao số không. Chúng ta sẽ không để Mã Viễn và tổ chức đứng sau lưng hắn lộng hành trên vùng biển của đất nước.
Lâm Tuấn bước lại gần khung cửa sổ, phóng tầm mắt qua những mái ngói rêu phong của phố cổ Lê Công Kiều, hướng về phía chân trời phương Đông xa xôi.
Nơi đó, những đợt sóng biển Đông đang cuộn trào dữ dội quanh rạn san hô Cù Lao Chàm. Những bí mật bị vùi lấp suốt năm trăm năm dưới đáy biển sâu cùng mối ân oán của mười năm trước sắp sửa phơi bày trước ánh sáng. Cuộc đối đầu giữa đôi bàn tay phục chế chân chính và mưu đồ đen tối của những kẻ buôn lậu cổ vật giờ đây mới thực sự bắt đầu.