Linh Quang Giám Bảo - Quyển 2: Minh Khí Quỷ Ám - Chương 29: Dấu Vết Hà Biển Nhân Tạo
Gió biển từ phía đông nam bắt đầu rít từng hồi qua khe cửa chớp của trạm khảo cổ, mang theo vị mặn chát đặc quánh của hơi nước trước cơn giông lớn. Tờ…
Nội dung chương
Gió biển từ phía đông nam bắt đầu rít từng hồi qua khe cửa chớp của trạm khảo cổ, mang theo vị mặn chát đặc quánh của hơi nước trước cơn giông lớn.
Tờ công văn hỏa tốc có con dấu đỏ chói lọi vẫn nằm trên mặt bàn thẩm định như một lời đe dọa trực diện. Mã Viễn đứng chắp tay sau lưng, nụ cười đắc ý hiện rõ nơi khóe miệng. Tuy nhiên, trước sự can thiệp quyết liệt từ Tô Diệp Nhi cùng thái độ ngập ngừng của Giáo sư Toàn, quy trình vận chuyển khẩn cấp bằng trực thăng tạm thời bị hoãn lại hai tiếng đồng hồ để hoàn tất việc đối chiếu danh mục lưu kho tổng thể.
Nhân cơ hội đó, Lâm Tuấn đề nghị một bước rà soát chéo bắt buộc theo quy chuẩn của ngành bảo tàng: kiểm tra ngẫu nhiên lô năm mươi bát đĩa gốm Chu Đậu thuộc dòng hàng mậu dịch xuất khẩu vừa được phân loại vào sáng nay.
- Cậu Tuấn muốn kiểm tra lô gốm mậu dịch? - Mã Viễn nheo mắt sau tròng kính gọng vàng, giọng điệu xen lẫn chút mỉa mai - Đó chỉ là những vật phẩm gốm bình dân của thế kỷ mười lăm, độ quý hiếm sao sánh được với chiếc bình hoa lam phượng hoàng. Cơn bão đang áp sát từng phút, việc cậu bới lông tìm vết ở những món đồ thứ cấp liệu có làm mất thời gian quý báu của đoàn cứu hộ hay không?
- Nguyên tắc giám định hiện trường không phân biệt đồ ngự dụng hay đồ dân gian - Tô Diệp Nhi bước lên, lật mở cuốn sổ công tác bìa da đen, từng lời nói đanh thép vang lên - Mọi mẫu vật thuộc cùng một hộc tàu đắm đều chịu chung tác động của tầng địa tầng biển sâu. Nếu lô gốm mậu dịch có dấu hiệu bất thường về môi trường lắng đọng, chúng ta buộc phải đánh giá lại toàn bộ cơ chế bảo quản của chiếc bình phượng hoàng trước khi chuyển lên máy bay. Đây là điều khoản an toàn tối cao trong biên bản giám sát di sản.
Giáo sư Toàn gật đầu tán thành:
- Cô Diệp Nhi nói đúng đấy anh Mã. Chúng ta làm khoa học thì không thể đốt cháy giai đoạn. Kiểm tra nhanh một lô năm mươi chiếc bát đĩa chỉ mất chừng nửa tiếng. Cậu Tuấn, cậu cứ tiến hành ngay tại bàn phân loại số hai đi.
Bàn phân loại số hai nằm sâu trong khoang xử lý ẩm của trạm nghiên cứu. Dưới ánh đèn huỳnh quang màu trắng đục, năm mươi chiếc bát đĩa men lam Chu Đậu nằm ngay ngắn trên các khay nhựa có lót mút xốp chống sốc. Mặt ngoài của chúng đều phủ một lớp trầm tích xám đen xen lẫn rong rêu mục, vỏ sò và những cụm hà biển bám chằng chịt. Đó là dấu ấn điển hình của những món đồ gốm trải qua năm thế kỷ chìm sâu dưới rạn san hô Cù Lao Chàm.
Lâm Tuấn bước chầm chậm quanh chiếc bàn thép dài bốn mét. Anh không vội vàng đụng chạm vào hiện vật ngay mà đưa mắt quan sát tổng thể. Những chiếc đĩa vẽ cúc đại đóa, những chiếc bát tạo hình cánh sen, cùng các loại âu nhỏ thành mỏng mang đậm kỹ thuật nung úp bằng lò cóc của thợ gốm Nam Sách thời Lê sơ. Tất cả trông như vừa được vớt lên từ lòng cát đáy biển, bùn đất ẩm ướt vẫn còn bốc mùi nồng tanh của nước mặn.
Anh dừng lại trước một chiếc khay nhựa đặt ở góc trái bàn. Trong khay là một chiếc bát hoa lam đường kính chừng mười lăm centimet, lòng vẽ hình một con cá bống đang quẫy đuôi giữa đám rong rêu bèo tấm. Ba cục nét vẽ phóng khoáng, đường nét thanh thoát mang phong cách dân gian đặc sắc.
Lâm Tuấn tháo chiếc găng tay cao su y tế bên bàn tay phải.
- Cậu Lâm, cậu làm gì thế? - Viên kỹ thuật viên của Quỹ Viễn Đông đứng cạnh lập tức kêu lên - Quy tắc phòng thẩm định yêu cầu phải mang găng tay chuyên dụng để tránh mồ hôi xâm nhập vào men gốm!
- Muốn hiểu xương gốm cổ, da thịt con người phải tiếp xúc trực tiếp với bề mặt của nó - Lâm Tuấn lạnh nhạt đáp, không hề quay đầu lại - Găng cao su sẽ chặn đứng mọi dao động nhiệt và cấu trúc hạt của men. Tôi chịu trách nhiệm hoàn toàn về thao tác này.
Ngón trỏ và ngón cái của Lâm Tuấn chạm khẽ vào phần vành miệng chiếc bát hoa lam vẽ cá bống.
Xúc giác mẫn cảm từ ngón tay anh lập tức truyền về những tín hiệu bất thường. Thay vì cảm nhận được độ dẻo quánh, xốp nhẹ của đất sét sông Kinh Thầy được lắng lọc thủ công qua nhiều tầng bể, đầu ngón tay anh lại chạm phải một bề mặt đanh cứng, trơ lỳ một cách kỳ lạ.
Nội lực trong người anh khẽ chuyển động, kích hoạt năng lực Thấu Ký đã rèn luyện qua hàng vạn lần tiếp xúc với cổ vật. Bình thường, khi chạm vào đồ gốm Chu Đậu chân chính chìm dưới đáy biển năm trăm năm, một luồng Bảo Quang mang sắc vàng dịu của thời gian sẽ bốc lên, đi kèm với cảm giác ấm áp, trầm mặc của hồn đất và dấu vết bàn tay thợ gốm năm xưa.
Thế nhưng ngay lúc này, thứ hiện ra trước mắt anh là một màn sương mờ màu xám đục ngầu, u ám và nhớp nháp.
Không có hơi ấm của con người. Không có dấu vết của ngọn lửa củi nung trong lò gốm thủ công thế kỷ mười lăm. Luồng khí màu xám đục ấy mang theo một sự hỗn loạn cơ khí lạnh lẽo, nồng nặc mùi hóa chất tổng hợp của nhựa polyme hiện đại. Nó xộc thẳng vào các đầu dây thần kinh nơi ngón tay anh, tạo ra một cảm giác râm ran khó chịu giống như vừa chạm phải dòng điện rò rỉ.
Lâm Tuấn nheo mắt lại. Anh miết ngón tay dọc theo sườn ngoài của chiếc bát, nơi có một cụm vỏ hà biển màu trắng xám bám chặt lấy lớp men lam.
Theo quy luật tự nhiên của biển cả, loài hà biển khi sinh sống ở vùng nước sâu sẽ tiết ra chất dịch chứa canxi cacbonat và axit hữu cơ yếu để bám trụ lên bề mặt đá ngầm hoặc mảnh gốm vỡ. Quá trình bám trụ kéo dài hàng trăm năm này tạo ra những "chân rễ" sinh học ăn mòn vi thể, len lỏi sâu vào các vi lỗ rỗng của lớp men rạn cổ. Nếu dùng lực cơ học cậy một con hà biển tự nhiên bám trên đồ cổ, lớp men bên dưới chắc chắn sẽ bị bong tróc theo mảng vôi hóa, để lại vết sẹo nham nhở ăn sâu vào tận xương đất.
Thế nhưng, khi ngón tay Lâm Tuấn gảy nhẹ vào rìa của cụm hà biển này, một khe hở cực nhỏ, phẳng lì đến mức đáng ngờ lộ ra dưới móng tay anh.
Khớp nối giữa đế vôi của con hà và bề mặt men gốm hoàn toàn trơn láng.
- Diệp Nhi, đưa cho tôi chai cồn acetone và hộp tăm bông y tế trong túi đồ nghề - Lâm Tuấn trầm giọng cất lời.
Tô Diệp Nhi hiểu ý ngay lập tức. Cô mở chiếc túi da mang theo bên người, rút ra một lọ thủy tinh chứa dung môi tẩy rửa chuyên dụng và trao cho anh.
Mã Viễn đứng đằng sau khẽ biến sắc, bước vội lên hai bước:
- Cậu Lâm, cậu định dùng hóa chất can thiệp thô bạo lên bề mặt cổ vật sao? Acetone là dung môi hữu cơ mạnh, nó có thể phá hủy lớp patin tự nhiên của hiện vật biển sâu! Tôi nghiêm cấm hành vi phá hoại này!
- Nếu đây thực sự là lớp patin tự nhiên năm trăm năm tuổi của canxi cacbonat và rêu biển phong hóa, cồn acetone hoàn toàn vô hại đối với nó - Lâm Tuấn nhìn thẳng vào mắt Mã Viễn, ánh mắt sắc bén như chim ưng - Chỉ có các hợp chất hữu cơ gốc dầu mỏ mới sợ acetone. Anh Mã Viễn lo lắng điều gì chứ? Trừ khi anh biết rõ thứ đang bám trên chiếc bát này không thuộc về biển Cù Lao Chàm.
Mã Viễn nghẹn lời, hai bàn tay giấu sau lưng siết chặt lại, khớp ngón tay trắng bệch.
Lâm Tuấn không bận tâm đến thái độ của đối phương. Anh mở nắp lọ thủy tinh, nhúng đầu tăm bông vào dung dịch cồn acetone nguyên chất. Đầu tăm bông ướt đẫm dung môi trong suốt. Anh cẩn thận đặt đầu tăm bông vào điểm tiếp giáp giữa cụm vỏ hà biển và thân chiếc bát hoa lam vẽ cá bống, sau đó xoay tròn nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ.
Mười giây trôi qua trong bầu không khí im lặng đến ngột ngạt. Tiếng gió bão bên ngoài cửa sổ dường như cũng lùi xa, nhường chỗ cho tiếng thở dồn dập của những người có mặt trong phòng.
Mùi hăng nồng quen thuộc của dung môi hữu cơ bắt đầu bốc lên. Dưới tác động hòa tan của acetone, một lớp màng mỏng trong suốt tại chân cụm hà biển bắt đầu nhũn ra, biến đổi thành dạng keo sệt màu trắng đục như sữa đặc.
Lâm Tuấn dùng nhíp gắp kim loại đặt vào mép cụm vỏ hà, bẩy một lực rất nhẹ.
"Tách."
Một tiếng động khô giòn vang lên. Toàn bộ cụm vỏ hà biển rộng bằng hai ngón tay bong ra nguyên vẹn khỏi thân bát, rơi gọn gàng xuống mặt khay xốp.
Mọi người trong phòng đồng loạt nín thở, chen nhau nhìn vào vùng men vừa lộ ra.
Bề mặt men lam bên dưới con hà biển không hề có bất kỳ tổn thương nào. Không có lỗ rỗ vi thể của quá trình ăn mòn canxi cacbonat, không có rễ bám hữu cơ ăn sâu vào xương gốm. Lớp men bên dưới sáng bóng, trơn láng một cách hoàn hảo, chỉ còn sót lại một vệt keo hóa học màu ngả vàng đang sủi bọt li ti dưới tác động của cồn tẩy.
- Đây là keo epoxy hai thành phần chuyên dụng chịu nước mặn - Lâm Tuấn đưa đầu nhíp gắp nhấc cụm hà biển lên, giơ cao trước ánh đèn huỳnh quang để Giáo sư Toàn và cả hội đồng cùng thấy - Vỏ hà biển này là vỏ hà thật, nhưng được thu gom từ các bãi đá ven bờ, sau đó dùng keo công nghiệp dán thủ công lên bề mặt chiếc bát. Người làm giả thậm chí còn trộn thêm bột vỏ sò nghiền mịn cùng oxit sắt để ngụy tạo lớp đất phèn đáy biển bao quanh chân keo.
Giáo sư Toàn run rẩy đưa tay đón lấy chiếc nhíp từ tay Lâm Tuấn, dí sát kính lúp vào quan sát. Vị giáo sư già thảng thốt kêu lên:
- Đúng là keo dán tổng hợp! Vệt keo còn rất mới, thời gian lưu hóa chưa quá ba tháng! Trời đất ơi, tại sao một hiện vật nằm trong hộc tàu đắm năm trăm năm lại có vết keo công nghiệp mới toanh như thế này?
- Chiêu thức này giống hệt những mánh khóe lừa đảo rẻ tiền mà dân buôn đồ giả hay dùng ở chợ ve chai đường Lê Công Kiều hay phố Hoàng Hoa Thám - Lâm Tuấn lạnh lùng nói tiếp, từng câu từng chữ đập thẳng vào tâm can những kẻ có mặt - Người ta thường mua bát đĩa mới làm từ Bát Tràng hoặc Cảnh Đức Trấn, đem bôi keo con chó rồi rắc cát biển, vỏ hà chết lên trên, sau đó dìm xuống bùn ao vài tuần để tạo thành đồ trục vớt từ đáy biển nhằm bịp mắt khách du lịch nhẹ dạ.
Lâm Tuấn dừng lại một nhịp, ánh mắt quét qua mặt Mã Viễn:
- Nhưng kẻ làm ra chiếc bát này tinh vi hơn gấp bội. Chiếc bát vẽ cá bống này không phải là hàng gốm chợ. Nó được tạo hình bằng khuôn ép thủy lực công nghiệp để mô phỏng chính xác độ dày và tỷ lệ co ngót của gốm Chu Đậu thế kỷ mười lăm. Màu men lam chàm được pha chế từ oxit coban công nghiệp tinh khiết, sau đó dùng lò điện nung cưỡng bức rồi hạ nhiệt độ đột ngột để tạo ra các đường rạn nhân tạo trên mặt men. Sau khi hoàn thành phần xương gốm, chúng đưa sản phẩm vào phòng thí nghiệm, dùng keo epoxy chịu mặn loại cao cấp nhất để cấy ghép vỏ hà biển và trầm tích nhân tạo lên bề mặt, mô phỏng hoàn hảo môi trường đáy biển sâu bốn mươi mét.
Tô Diệp Nhi cầm chiếc đèn soi tia cực tím chiếu thẳng vào lòng chiếc bát hoa lam.
Dưới dải ánh sáng tím sẫm, toàn bộ bề mặt men gốm phát ra những vệt lân quang màu xanh lục sắc lẹm, không đồng đều. Đó là dấu vết không thể chối cãi của chất làm bóng hóa học và nhựa tổng hợp phủ trên bề mặt để che giấu độ tươi mới của nước men.
- Đây là đồ giả cấp độ bảo tàng - Diệp Nhi cất giọng đanh lại, sự phẫn nộ hiện rõ trong từng âm tiết - Kẻ làm ra thứ này không nhằm mục đích bán cho khách du lịch vỉa hè. Mức độ đầu tư công nghệ này chỉ phục vụ một mục đích duy nhất: tráo đổi cổ vật thật ngay tại hiện trường khai quật!
Cả căn phòng xử lý hiện vật ẩm rơi vào một sự im lặng chết chóc. Các kỹ thuật viên trẻ nhìn nhau đầy hoang mang, trong khi viên kỹ thuật viên của Quỹ Viễn Đông thì lén lút lùi dần về phía cửa ra vào.
Lâm Tuấn không dừng lại ở chiếc bát đầu tiên. Anh lần lượt bước qua các khay tiếp theo, ngón tay lướt nhanh qua năm chiếc đĩa hoa lam và ba chiếc âu gốm khác.
Kịch bản lặp lại.
Bảo Quang xám đục. Mùi nhựa tổng hợp nhân tạo. Những cụm hà biển bám hời hợt trên lớp keo epoxy chưa kịp ngấu. Toàn bộ năm mươi hiện vật trong lô gốm mậu dịch này đều là những bản sao công nghệ cao, được chế tác tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ nhất nhằm qua mặt các bài kiểm tra trực quan thông thường của các chuyên gia khảo cổ học.
- Lô năm mươi món này vừa được bộ phận lặn đưa lên vào chiều hôm qua - Giáo sư Toàn lắp bắp, gương mặt già nua xám xịt lại - Hồ sơ bàn giao ghi rõ là vớt lên từ khoang số ba của xác tàu cổ. Ai... rốt cuộc ai đã đưa số đồ giả này vào hộc tàu, hay là...
- Không ai lặn xuống đáy biển bốn mươi mét giữa dòng hải lưu dữ dội chỉ để dán từng con hà giả này vào xác tàu cả - Lâm Tuấn ngắt lời vị giáo sư già - Toàn bộ số hàng này đã được chuẩn bị sẵn từ đất liền, đóng thùng niêm phong giả dạng thiết bị nghiên cứu rồi đưa thẳng ra đảo. Việc đánh tráo diễn ra ngay trong quy trình vận chuyển từ bến tàu lên trạm phân loại.
Lâm Tuấn xoay người, ánh mắt sắc như dao găm cắm thẳng vào Mã Viễn:
- Anh Mã Viễn, anh là người trực tiếp phụ trách khâu hậu cần kỹ thuật và vận chuyển toàn bộ các kiện hàng từ tàu lặn lên bờ. Anh giải thích thế nào về năm mươi món đồ giả phòng thí nghiệm này? Và quan trọng hơn, năm mươi món cổ vật thật của tiền nhân đã bị các người bí mật chuyển đi đâu rồi?
Mã Viễn hít một hơi sâu. Sự bối rối ban đầu trên gương mặt hắn nhanh chóng biến mất, thay vào đó là một vẻ mặt lạnh tanh, không một chút gợn sóng. Hắn đẩy gọng kính vàng lên sống mũi, cất giọng trầm trầm:
- Cậu Lâm suy luận rất ly kỳ, rất có tính chất phá án. Nhưng cậu nên nhớ, Quỹ Viễn Đông chỉ tài trợ kinh phí và cung cấp trang thiết bị lặn biển chuyên dụng theo hợp đồng. Quy trình trục vớt và đưa hiện vật lên bờ do toàn bộ đội thợ lặn và nhân sự hỗn hợp thực hiện dưới sự giám sát chung của ban quản lý dự án. Việc phát hiện hiện vật có dấu hiệu làm giả là một đóng góp chuyên môn tốt, nhưng quy chụp trách nhiệm cho cá nhân tôi hay Quỹ Viễn Đông khi chưa có kết luận điều tra là hành vi vu khống nghiêm trọng.
- Vu khống sao? - Diệp Nhi cười khẩy, giơ cao cuốn sổ nhật ký hành trình - Danh sách những người tiếp cận khoang lưu giữ tạm thời chiều hôm qua chỉ có ba cái tên mang thẻ kỹ thuật của Quỹ Viễn Đông. Các anh đã viện cớ khử muối sơ bộ để cô lập toàn bộ khu vực này suốt sáu tiếng đồng hồ!
Mã Viễn không thèm nhìn Diệp Nhi, hắn hướng thẳng về phía Giáo sư Toàn:
- Thưa Giáo sư, tình hình hiện tại càng chứng minh cho tính đúng đắn trong đề xuất cứu hộ khẩn cấp của tôi. Ngay trong nội bộ trạm nghiên cứu này rõ ràng đang có lỗ hổng an ninh cực kỳ nghiêm trọng. Đã có kẻ xấu trà trộn vào để đánh tráo hiện vật cấp thấp. Điều đó có nghĩa là chiếc bình hoa lam phượng hoàng - bảo vật vô giá độc bản của chúng ta - đang nằm trong tầm ngắm nguy hiểm nhất! Càng để nó ở lại hòn đảo này trong đêm bão, nguy cơ bị tổn hại hoặc biến mất vĩnh viễn càng cao! Tôi yêu cầu thực hiện ngay việc niêm phong đặc biệt và chuẩn bị bãi đáp cho trực thăng!
Lời biện hộ tráo trở của Mã Viễn khiến cả căn phòng sững sờ. Hắn không những không chối bỏ sự tồn tại của đồ giả, mà còn lợi dụng chính phát hiện này để đẩy nhanh tiến độ cướp đoạt chiếc bình hoa lam rời khỏi đảo.
Lâm Tuấn nhìn chiếc bát hoa lam vẽ cá bống trơ trọi trên bàn, nơi vết keo hóa học vừa bị cồn acetone bóc trần.
Mùi hóa chất polyme và mùi mặn mòi của gió bão ngoài khơi hòa lẫn vào nhau, tạo nên một bầu không khí ngột ngạt đến nghẹt thở. Cơn bão số tám đang cuồn cuộn lao vào đảo, sóng biển bắt đầu gầm thét đập vào vách đá chân trạm nghiên cứu, và kẻ thù thì đang ráo riết chuẩn bị cho một đòn quyết định nhằm biến một bảo vật quốc gia thành tài sản riêng trong bóng tối của giông bão.