Linh Quang Giám Bảo - Quyển 4: Huyết Ấn Truyền Quốc - Chương 13: Bẫy Ngầm Tự Hoại Cổ Xưa
Cánh tay của Lâm Tuấn giơ ngang ra như một thanh chắn thép, chặn cứng lồng ngực Diệp Nhi ngay khi mũi giày dã chiến của cô vừa nhấc lên khỏi mặt đất.…
Nội dung chương
Cánh tay của Lâm Tuấn giơ ngang ra như một thanh chắn thép, chặn cứng lồng ngực Diệp Nhi ngay khi mũi giày dã chiến của cô vừa nhấc lên khỏi mặt đất.
Diệp Nhi mất đà, ngả người về phía sau, lưng va nhẹ vào bờ vai vững chắc của Thắng. Cô chưa kịp cất tiếng hỏi thì bàn tay Lâm Tuấn đã siết chặt lấy bả vai cô, đẩy lùi cả hai người về phía sau ba bước chân, trở lại khoảng nền đá cuội gồ ghề.
- Đứng yên, rút chân về ngay - Lâm Tuấn hạ giọng xuống mức thấp nhất, âm thanh rít qua kẽ răng nhưng mang uy lực khiến cả hai người lập tức đông cứng cơ thể.
Thắng ghìm chặt dây dù nối với chiếc ba lô dã chiến, mắt đảo quanh không gian hẹp. Ánh đèn pin quét qua gờ đá nơi Lâm Tuấn vừa đứng. Cách mũi giày của anh chưa đầy mười phân, phiến đá phiến màu đen tuyền nằm im lìm giữa lối đi. Nó phẳng phiu đến mức kỳ lạ, sạch bóng bụi bặm, đối lập hoàn toàn với bề mặt lởm chởm gai góc của lớp đá vôi xung quanh.
- Phiến đá đó có vấn đề gì sao? - Diệp Nhi thở hắt ra, lồng ngực phập phồng sau cú kéo giật bất ngờ của Lâm Tuấn. Cô nhìn xuống phiến đá đen, rồi ngước nhìn vẻ mặt căng thẳng tột độ của người đồng hành.
Lâm Tuấn không đáp lời ngay. Anh chậm rãi ngồi xổm xuống, đặt ngọn đèn pin dã chiến nằm ngang trên mặt đất, hướng luồng sáng chiếu là là sát mặt sàn hang. Dưới góc chiếu xiên của ánh sáng cực mạnh, những đường nét cơ học ẩn giấu bắt đầu hiện rõ mồn một.
Phiến đá đen dài khoảng một mét hai, rộng tám mươi phân, mép ngoài cùng không hề gắn liền với nền hang đá vôi mà cách vách đá một khe hở nhỏ cỡ sợi chỉ. Mép khe hở được bôi trơn bằng một lớp mỡ trăn trộn với sáp ong đã khô cứng thành mảng sẫm màu, ngăn chặn nước ngầm xâm thực vào các khớp truyền động bên dưới.
- Đá bập bênh cân bằng trọng lực - Lâm Tuấn chỉ đầu ngón tay vào mép đá - Chỉ cần một bàn chân đạp xuống với trọng lượng trên ba mươi cân, phiến đá sẽ lún xuống đúng hai đốt ngón tay, kích hoạt chốt kéo dây xích ẩn dưới lòng đất.
Diệp Nhi khẽ rùng mình, nhìn lại bàn chân vừa suýt bước xuống của mình. Nếu không có cánh tay của Lâm Tuấn ngăn lại, toàn bộ trọng lượng cơ thể cộng thêm chiếc ba lô chuyên dụng nặng hơn mười lăm cân của cô đã đè sụp cơ cấu bập bênh chết người kia.
Thắng ngước nhìn lên trần hang, nơi một khối xà treo bằng gỗ lim ngâm to lớn vắt ngang qua vòm đá. Khối gỗ đen nhánh, bóng loáng nhờ lớp dầu tràm và nước vôi ngâm hàng trăm năm không mục nát, có đường kính phải đến hai người ôm.
- Khối gỗ đó dùng để đè bẹp kẻ xâm nhập à? - Thắng hỏi, tay đã nắm chặt lấy báng súng ngắn, đề phòng bất trắc.
- Nếu chỉ đơn giản là gỗ đè đá rơi thì người xưa đã không tốn công chôn giấu ở địa đạo hiểm trở thế này - Lâm Tuấn lắc đầu, ánh mắt găm chặt vào phần bụng rỗng của xà gỗ - Các anh chị hãy ngửi kỹ mùi không khí xem.
Diệp Nhi hít sâu một hơi qua cánh mũi. Ban đầu cô chỉ nhận thấy mùi trầm hương thoang thoảng từ ngách hang sâu thẳm, nhưng khi tập trung khứu giác vào luồng gió quẩn quanh vòm trần, một mùi hăng nồng, khô khốc và cay xè lập tức xộc thẳng vào cuống họng, làm mắt cô cay xè.
- Mùi vôi sống... lẫn với lưu huỳnh - Diệp Nhi thốt lên, giọng nghẹn lại vì cảm giác rát buốt nơi niêm mạc mũi.
- Đúng vậy. Đây là cơ cấu bẫy vôi sống tự hoại của công binh thời Hậu Lê - Lâm Tuấn giải thích cặn kẽ, giọng trầm ổn nhưng từng lời đều mang sức nặng ngàn cân - Khối gỗ lim đó được đục rỗng phần ruột, bên trong nhồi hàng tấn bột vôi sống đã được tán mịn, trộn lẫn với bột lưu huỳnh và than củi khô kiệt. Toàn bộ máng gỗ được giữ bằng bốn chốt nêm liên kết với hệ thống dây xích ngầm. Khi phiến đá bập bênh bị giẫm sụt, bốn chốt nêm sẽ bị giật tung đồng loạt.
Diệp Nhi tròn mắt, mồ hôi lạnh toát ra sau gáy:
- Bột vôi rơi xuống gặp độ ẩm cao trong hang động sẽ lập tức phản ứng hóa học?
- Nước ngầm và hơi ẩm bão hòa dưới đáy hang sẽ biến hàng tấn vôi sống thành một lò phản ứng nhiệt khổng lồ trong chớp mắt - Lâm Tuấn gật đầu, mắt không rời khỏi các khớp mộng gỗ - Nhiệt độ sẽ tăng vọt lên hơn ba trăm độ C trong vòng mười giây. Bột vôi sôi trào sẽ bắn tung tóe khắp khoang hang hẹp, làm mù mắt, hủy hoại đường thở của bất kỳ sinh vật nào trong bán kính hai mươi mét. Nguy hiểm hơn, nhiệt lượng cực lớn đó sẽ kích nổ hỗn hợp lưu huỳnh và làm thiêu rụi toàn bộ các dầm gỗ chịu lực ngầm của trần hang. Toàn bộ vòm đá vôi phía trên sẽ đổ sập xuống, chôn vùi lối vào mật thất vĩnh viễn dưới hàng trăm tấn đất đá. Kẻ đặt bẫy thà phá hủy toàn bộ công trình chứ nhất quyết không để bảo vật lọt vào tay người ngoài.
Thắng nuốt khan một ngụm nước bọt. Anh đã từng trải qua nhiều trận địa phục kích bom mìn dã chiến thời hiện đại, nhưng sự tàn khốc và tính toán tỉ mỉ của cơ quan cổ xưa này vẫn khiến sống lưng anh lạnh toát. Đó không đơn thuần là vũ khí giết người, mà là một bản án tự sát tập thể để bảo vệ bí mật quốc gia.
- Vậy chúng ta lùi lại, tìm một phiến đá nhô cao trên vách để trèo qua khoảng sàn này được không? - Diệp Nhi gợi ý, mắt nhìn sang các gờ đá vôi sắc nhọn bên sườn hang.
- Không được - Lâm Tuấn bác bỏ - Cơ cấu tự hoại kiểu này không bao giờ chỉ có một điểm kích hoạt đơn độc. Người thiết kế bẫy ngầm thời xưa luôn tính đến trường hợp kẻ đột nhập là những cao thủ khinh công hoặc những toán thám báo lão luyện biết né tránh mặt sàn. Phải tìm ra toàn bộ đường dẫn cơ học mới có thể vô hiệu hóa nó một cách an toàn.
Nói rồi, Lâm Tuấn giơ ngón trỏ lên môi ra hiệu tuyệt đối im lặng. Anh tắt bớt một ngọn đèn pin công suất lớn trên trán để giảm bớt tiếng quạt tản nhiệt siêu nhỏ, chỉ giữ lại ngọn đèn pin dã chiến cầm tay có ánh sáng vàng ấm.
Bất thình lình, một tiếng cọ xát kim loại cực nhỏ vang lên từ phía góc trần hang, ngay phía trên thanh xà gỗ lim:
*Két... kèn kẹt...*
Âm thanh kim loại rỉ sét cọ vào nhau khô khốc xé toạc không gian tĩnh mịch.
Thắng giật mình, họng súng ngắn chĩa thẳng lên vòm đá:
- Cái gì vậy? Không ai cử động cơ mà!
Lâm Tuấn biến sắc. Anh lia ngọn đèn pin lên điểm phát ra tiếng động.
Trên một mấu đá vôi nhô ra sát mép xà gỗ, có một lá kim loại mỏng bằng đồng thau dài chừng hai mươi phân, bề mặt đóng một lớp rỉ đồng màu xanh lục lam. Lá đồng đó đang uốn cong một cách bất thường, phần đuôi liên kết với một quả đối trọng bằng gang thô ráp. Quả đối trọng đang chậm rãi trượt khỏi rãnh đá đỡ, kéo theo một sợi xích sắt nhỏ căng dần ra.
Nhiệt độ.
Lâm Tuấn nhận ra nguồn cơn trong tích tắc. Luồng ánh sáng từ ngọn đèn pin công suất cực đại mà anh vừa chiếu thẳng vào khu vực trần hang lúc nãy đã tỏa ra một lượng nhiệt tập trung rất lớn vào khoảng không gian kín gió.
Cơ cấu bẫy này vốn được thiết kế cho những kẻ đột nhập thời cổ đại mang theo đuốc sống. Khói nóng và hơi ẩm bốc lên từ ngọn đuốc sẽ làm lá đồng lưỡng tính giãn nở nhiệt, kích hoạt quả đối trọng tự rơi để kéo sập xà vôi ngay cả khi kẻ đột nhập chưa kịp giẫm chân lên phiến đá bập bênh. Đèn pin hiện đại với bóng LED công suất cao tình cờ thay thế chính xác nhiệt lượng của ngọn đuốc ấy, đánh thức rơ-le nhiệt cổ xưa đã ngủ yên hàng trăm năm.
- Lùi lại năm bước! Mau! - Lâm Tuấn quát khẽ.
Diệp Nhi và Thắng giật lùi về phía sau theo phản xạ quân sự, nhưng Lâm Tuấn không lùi. Nếu quả đối trọng kia rơi hẳn khỏi gờ đá, toàn bộ khoang hang sẽ biến thành biển lửa vôi sống trong vòng vài giây, và họ sẽ không bao giờ có cơ hội tiếp cận khoang mật thất của cấm địa Tam Điệp.
Lâm Tuấn cởi phăng đôi găng tay dã chiến bằng sợi kevlar vứt xuống đất.
Anh quỳ sụp một bên gối xuống nền hang ẩm ướt, áp trọn bàn tay trần của mình lên lớp bùn đá lạnh ngắt cách phiến đá bập bênh một gang tay.
Năng lực Xúc Giác Thấu Ký được kích hoạt toàn phần.
Từ lòng bàn tay của Lâm Tuấn, một xung động cảm thụ vô hình lan nhanh qua từng hạt bùn khoáng, xuyên sâu qua các tầng địa chất ngậm nước. Thị giác thông thường biến mất, nhường chỗ cho một bản đồ lập thể ba chiều mở ra trong nhận thức của anh.
Dưới lớp bùn sâu hai mươi centimet, một hệ thống dẫn động tinh vi bằng kim khí hiện lên rõ mồn một.
Đó là một sợi xích đồng bản dẹt, từng mắt xích được đúc thủ công hình vảy cá, bọc kín trong một ống gốm tráng men chạy dọc theo chiều dài của lối đi. Sợi xích đồng không hề bị rỉ sét nhờ lớp mỡ trăn bảo quản kín khí trong ống gốm. Một đầu của nó móc vào hệ thống đòn bẩy dưới phiến đá bập bênh, đầu còn lại chạy luồn qua một khe nứt tự nhiên của vách đá, vươn thẳng lên trần hang để nối vào chốt giữ quả đối trọng và bốn chiếc nêm gỗ lim của thùng vôi.
Rơ-le nhiệt trên trần đang kéo căng sợi xích đồng. Mắt xích thứ tư đếm từ miệng ống gốm đang chịu lực kéo cực lớn, gắt gao nghiến vào thành ống đá.
- Thắng! Đưa tôi chiếc kìm cắt thủy lực cầm tay và hai thanh nêm hợp kim titan trong túi đồ nghề! Nhanh lên! - Lâm Tuấn hét lên, bàn tay vẫn dán chặt vào mặt đất, liên tục theo dõi từng chuyển động của mắt xích ngầm.
Thắng không hề hỏi thừa một lời. Với tác phong chuẩn xác của một người lính dã chiến kỳ cựu, anh mở tung ngăn phụ của ba lô, rút ra chiếc kìm cắt thủy lực mini dài bốn mươi phân cùng hai thanh nêm kim loại chuyên dụng dùng để chêm khe nứt cứu hộ. Thắng lao tới, quỳ bên cạnh Lâm Tuấn, trao đồ nghề vào tay anh.
- Cần tôi làm gì?
- Giữ chặt thanh nêm này. Tôi sẽ đục thủng lớp bùn và vỏ ống gốm ở vị trí này. Ngay khi tôi mở được khe hở, anh phải dùng búa cao su đóng thanh nêm titan ngập sâu vào giữa hai mắt xích để khóa chết lực kéo của sợi xích đồng - Lâm Tuấn chỉ vào một điểm trên mặt đất, nơi lớp bùn có màu xám đậm hơn bình thường.
- Rõ! - Thắng cầm chắc thanh nêm, tay kia rút chiếc búa cao su dã chiến, cơ bắp cánh tay cuộn lên căng cứng.
Tiếng cót két trên trần hang ngày càng dồn dập hơn.
*Cắc... rắc...*
Lá đồng lưỡng tính đã cong thêm một góc mười độ dưới tác động của luồng khí ấm chưa kịp tản đi. Quả đối trọng bằng gang bắt đầu trượt đi từng milimet trên gờ đá vôi bám đầy rêu khô. Vài mẩu vôi bột mịn màng từ kẽ nứt của thùng gỗ lim bắt đầu rơi lả tả xuống không trung như những bông tuyết trắng chết chóc, khi chạm vào vũng nước đọng dưới sàn hang liền xèo lên một tiếng khẽ, bốc ra làn khói mỏng cay nồng.
Diệp Nhi đứng phía sau, hai tay siết chặt quai ba lô, mắt không chớp nhìn theo từng cử động của hai người đàn ông. Cô biết rõ chỉ cần một sai sót nhỏ của Thắng hoặc Lâm Tuấn, toàn bộ khối vôi bột khổng lồ phía trên sẽ trút thẳng xuống đầu họ.
Lâm Tuấn vung mũi dao găm dã chiến bằng thép tôi cao tần, đâm thẳng xuống lớp bùn ngậm nước ở tọa độ anh vừa xác định bằng năng lực cảm thụ.
Lưỡi dao xuyên qua hai mươi centimet bùn đá, chạm phải một bề mặt cứng và trơn nhẵn.
*Keng!*
Tiếng sứ vỡ vang lên giòn giã dưới lòng đất. Lâm Tuấn xoay ngang lưỡi dao, nạy mạnh một mảng ống gốm cổ đại sang một bên. Lớp bùn nhão bị gạt phăng, để lộ ra những mắt xích bằng đồng thau màu vàng sẫm đang căng như dây đàn, phát ra những rung động cơ học rất mạnh.
- Đóng nêm! Ngay góc bốn mươi lăm độ! - Lâm Tuấn hô lớn.
Thắng hạ búa dứt khoát.
Chiếc nêm hợp kim titan vót nhọn cắm phập vào giữa hai mắt xích đồng số bốn và số năm.
*Bốp! Bốp! Bốp!*
Ba nhát búa liên tiếp nện chuẩn xác vào đuôi thanh nêm, găm ngập nửa thân kim loại vào nền đá vôi cứng bên dưới lòng rãnh ngầm. Thanh nêm titan đóng vai trò như một chiếc then cài khổng lồ, chặn đứng hoàn toàn chuyển động tịnh tiến của sợi xích đồng.
Đúng lúc đó, trên trần hang vang lên một tiếng trượt dài:
*Roạt!*
Quả đối trọng bằng gang rốt cuộc đã trượt hoàn toàn khỏi gờ đá vôi, rơi tự do xuống khoảng không!
Sợi xích đồng giật nảy lên một cái cực mạnh. Thanh nêm titan chịu một lực kéo hàng trăm cân bất ngờ giáng xuống, phát ra tiếng rít kim loại chói tai, thân nêm hơi uốn cong nhưng vẫn cắm chặt vào kẽ đá, kiên cường giữ nguyên vị trí.
Sợi xích phía sau thanh nêm trùng xuống, mất lực căng truyền động.
Khối gỗ lim ngâm chứa hàng tấn vôi sống rung lắc dữ dội trên vòm trần hang, bốn chiếc nêm gỗ phát ra tiếng kẽo kẹt rợn người nhưng không hề bị giật bung ra. Chúng vẫn nằm yên trong các khớp mộng chịu lực nhờ lực kéo từ sợi xích ngầm đã bị chặn đứng ở ngay lớp bùn sàn hang.
Vài vệt bụi vôi sống rơi rải rác xuống vai áo Lâm Tuấn và Thắng. Lâm Tuấn dùng mu bàn tay gạt phăng lớp bụi đó đi trước khi mồ hôi trên cơ thể kịp ngấm vào bột vôi.
Không gian trong ngách hang dần trở lại trạng thái tĩnh lặng ban đầu.
Chỉ còn lại tiếng thở dốc nặng nề của ba con người vừa giằng co với cạm bẫy của người xưa trong gang tấc.
Thắng từ từ hạ chiếc búa cao su xuống, quẹt ngang mu bàn tay lau đi giọt mồ hôi đang chảy ròng ròng trên trán:
- Chặn được rồi chứ?
Lâm Tuấn không vội trả lời. Anh lại áp bàn tay trần lên mặt đất một lần nữa, nhắm mắt tập trung cảm nhận.
Dưới tầng sâu hai mươi centimet, sợi xích đồng đã bất động. Lực căng từ quả đối trọng rơi tự do đã bị thanh nêm titan hấp thụ trọn vẹn, truyền thẳng vào khối nền đá vôi vững chắc của lòng núi Tam Điệp. Hệ thống bẫy ngầm tự hoại đã bị ngắt kết nối cơ học.
- An toàn rồi - Lâm Tuấn mở mắt ra, thở phào một hơi dài - Sợi xích đã bị khóa chết. Phiến đá bập bênh bên trên giờ đây chỉ là một tảng đá chết, không còn khả năng kích hoạt chốt xả vôi nữa.
Diệp Nhi bước vội tới, ngồi sụp xuống cạnh hai người, đưa bình nước dã chiến cho Lâm Tuấn:
- Anh có bị vôi sống dính vào da không? Để em dùng khăn khô lau sạch ngay. Tuyệt đối không được rửa bằng nước lúc này.
- Tôi không sao, chỉ dính một chút bụi khô trên áo khoác - Lâm Tuấn đứng dậy, đón lấy chiếc khăn vải khô từ tay Diệp Nhi, cẩn thận phủi sạch từng hạt bụi vôi bám trên vai và ống tay áo - Cô am hiểu đặc tính của vôi sống thời xưa đấy. Rất nhiều người khi thấy vôi bám vào người liền vội vàng dội nước, kết quả là vôi sôi trào gây bỏng cấp độ ba ngay.
Diệp Nhi mỉm cười nhạt, nhưng ánh mắt vẫn còn đọng lại nét kinh ngạc:
- Em từng đọc tài liệu giải mật về các lăng tẩm hoàng gia thời phong kiến, có ghi chép về "Hỏa Long Bẫy" dùng vôi và lưu huỳnh chôn dưới nền gạch để chống trộm, nhưng không ngờ quy mô thực tế ở địa đạo Tam Điệp lại khủng khiếp đến mức này. Họ dùng cả một thân cây lim cổ thụ treo hàng tấn vôi trên đỉnh đầu kẻ xâm nhập. Nếu toàn bộ khối lượng đó đổ sập xuống, chúng ta sẽ bị chôn sống không còn một mảnh xương.
Thắng dùng kìm thủy lực bẻ gập phần đầu xích đồng thừa ra, rồi chêm thêm một thanh nêm thứ hai vào rãnh ngầm để đảm bảo tính kiên cố tuyệt đối. Xong xuôi, anh đứng thẳng dậy, vươn vai một cái để rũ bỏ cảm giác căng thẳng tột cùng:
- Người xưa thiết kế bẫy này dựa trên thói quen đốt đuốc của người đi hang. Họ tính toán đến từng chi tiết về luồng nhiệt và hơi ẩm bốc lên từ ngọn lửa. Thời hiện đại chúng ta dùng đèn pin siêu sáng, tưởng là an toàn không khói lửa, ai ngờ bóng đèn tỏa nhiệt cao lại suýt nữa biến thành mồi kích hoạt.
- Đó chính là đỉnh cao của thuật cơ quan phòng thủ - Lâm Tuấn cúi xuống nhặt lại đôi găng tay bọc sợi kevlar, đeo vào cẩn thận - Thuật trấn yểm không chỉ nằm ở phong thủy hay bùa chú, mà là sự kết hợp chuẩn xác giữa cơ học, hóa học và tâm lý học quân sự. Người chỉ huy công trình này năm xưa chắc chắn là một bậc thầy về kiến trúc phòng thủ của triều đình.
Lâm Tuấn bước lên phía trước một bước. Anh đặt thẳng bàn chân mang giày dã chiến lên trung tâm của phiến đá phiến màu đen tuyền.
Phiến đá hơi lún xuống khoảng nửa đốt ngón tay rồi dừng lại cứng đờ, không hề phát ra thêm bất kỳ một âm thanh cọ xát nào. Mắt xích đồng ngầm đã bị khóa chặt, cơ cấu bập bênh mất tác dụng.
Lâm Tuấn dậm mạnh chân thêm hai lần nữa để thử độ ổn định, rồi quay lại vẫy tay ra hiệu cho Diệp Nhi và Thắng:
- Đi qua được rồi. Bước dứt khoát trên bề mặt phiến đá, đừng bước vào các khe hở quanh mép.
Diệp Nhi bước theo sau Lâm Tuấn, từng bước chân đặt lên phiến đá đen đều vô cùng thận trọng. Khi gót giày cô chạm sang khoảng sàn đá cuội bên kia, cô mới thực sự thở phào nhẹ nhõm, cảm giác như vừa bước qua lằn ranh mỏng manh giữa sự sống và cái chết.
Thắng mang theo chiếc ba lô nặng nề đi bọc lót sau cùng. Anh không quên dùng một lớp bùn khô phủ lên vị trí thanh nêm titan đã cắm sâu vào lòng rãnh, ngụy trang lại hiện trường để tránh bất kỳ sự xáo trộn địa chất nào có thể ảnh hưởng đến kết cấu treo của khối xà lim phía trên.
Vượt qua phạm vi bao phủ của chiếc bẫy vôi sống tự hoại, luồng không khí ấm áp thoang thoảng mùi trầm hương cổ xưa lại một lần nữa ùa tới, rõ rệt và đậm đặc hơn trước rất nhiều.
Lâm Tuấn ngẩng đầu nhìn về phía trước.
Ngách hang đá hẹp lởm chởm đá tai mèo đã kết thúc. Phía trước mặt họ, vòm đá vôi đột ngột mở rộng ra thành một khoảng không gian cao lớn, vuông vức và uy nghiêm đến kỳ lạ. Đó không còn là hình thù hang động tự nhiên do nước chảy xói mòn qua hàng triệu năm nữa, mà là một gian tiền sảnh ngầm được bàn tay con người đục đẽo công phu từ khối đá nguyên khối.
Hai bên cửa vào tiền sảnh, hai bức tượng võ quan thời Hậu Lê tạc bằng đá xanh nguyên khối đứng sừng sững trong tư thế chống gươm bảo vệ. Ánh sáng vàng ấm từ đèn pin dã chiến quét qua những nét chạm khắc hoa văn mây lửa tinh xảo trên phiến giáp đá, làm nổi bật đôi mắt sâu hoắm của những bức tượng đang nhìn thẳng vào khoảng không vô tận.
Nhưng điều khiến bước chân của Lâm Tuấn đột ngột khựng lại ở ngay ngưỡng cửa đá không phải là sự uy nghi của hai pho tượng hộ vệ.
Từ sâu bên trong gian tiền sảnh ngầm, nấp sau những cột đá chống trần sừng sững, một mùi tanh nồng của kim loại gỉ sét quyện với mùi mục ruỗng của vải vóc cổ xưa và tử khí ngưng đọng ngàn năm đang lặng lẽ tỏa ra, bao trùm lấy toàn bộ khoảng không gian lạnh lẽo phía trước.