MA BẮT VÍA GỐC KƠ-NIA ĐẮK LẮK - Chương 12: Giai Đoạn Mất Vía Thứ 1
Bốn giờ chiều, Trần Ngọc Mai tỉnh dậy sau giấc ngủ dài từ trạm y tế trở về. Cô ngồi dậy rất chậm, nhìn quanh căn phòng ký túc như nhìn một nơi vừa quen…
Nội dung chương
Bốn giờ chiều, Trần Ngọc Mai tỉnh dậy sau giấc ngủ dài từ trạm y tế trở về. Cô ngồi dậy rất chậm, nhìn quanh căn phòng ký túc như nhìn một nơi vừa quen vừa lạ. Ánh sáng mưa xám xịt hắt qua ô cửa sổ, phủ lên mọi thứ một màu nhờ nhờ.
Nguyễn Thị Thu Hằng đang ngồi ở bàn, trước mặt là đơn thuốc và cuốn sổ tay vừa mở. Thấy em tỉnh, cô vội đứng dậy rót nước. Cô đặt cốc nước xuống chiếc bàn nhỏ cạnh giường rồi chỉ tay vào vật quen thuộc nhất trong phòng.
- Mai, em nhìn xem. Cái này chị vẫn dùng đun nước mỗi sáng, gọi là gì.
Mai nhìn chiếc ấm nhôm đặt trên bếp điện ở góc phòng. Cô nhìn nó rất lâu, trán khẽ nhíu lại như đang cố nhớ một điều hiển nhiên. Môi cô mấp máy hai lần mà không bật ra được tiếng nào trọn vẹn.
- Cái đựng nước. Cô nói chậm rãi. Cái để nấu.
- Là cái ấm, Mai à. Hằng nói khẽ, cố giữ giọng bình tĩnh. Ấm đun nước. Em vẫn tự tay đun mỗi sáng trước khi đi ca mà.
Mai gật đầu như vừa được nhắc một bài học khó. Nhưng chỉ vài phút sau, khi Hằng hỏi lại lần nữa, cô lại ngập ngừng. Lần này cô gọi chiếc ấm bằng một cái tên khác hẳn, một cái tên không liên quan gì tới nó. Hằng nghe mà bàn tay cầm bút khẽ run lên.
Cô mở cuốn sổ tay, ghi xuống dòng chữ mới. Chiều hai mươi tháng bảy, Mai quên tên đồ vật quen thuộc trong phòng. Cô gạch chân hai chữ quên tên, rồi ngồi lặng đi một lúc. Trong sổ của trạm, người ta viết thiếu máu. Trong sổ của cô, thứ đang diễn ra có một hình dạng khác hẳn.
Hằng quyết định thử thêm vài món đồ nữa. Cô chỉ vào chiếc lược nhựa trên bàn trang điểm nhỏ. Mai nhìn chiếc lược, nghiêng đầu, rồi nói đó là cái để gội đầu. Cô chỉ vào đôi dép tổ ong dưới gầm giường. Mai im lặng rất lâu, sau cùng chỉ lắc đầu và nói cô không nhớ nó gọi là gì.
- Thôi, không sao. Hằng vội nói, sợ em hoảng. Quên một lúc rồi sẽ nhớ lại thôi.
Nhưng chính Hằng cũng không tin vào câu an ủi của mình. Người mệt vì thiếu máu có thể quên chìa khóa để đâu. Người mệt không quên mất tên của chiếc ấm mình dùng hằng ngày. Cái quên của Mai có một thứ tự lạnh lùng riêng, như ai đang gỡ dần từng mảnh quen thuộc khỏi đầu cô.
Hằng lấy cuốn sổ ca của tổ từ trong ba lô của Mai ra. Cô định bụng cho em chép lại vài dòng cho khuây khỏa, vì Mai vốn là người viết sổ cẩn thận nhất tổ. Cô đọc chậm rãi từng chữ một, Mai cầm bút đi theo. Mười phút trôi qua, trang sổ đã có ba lỗi sai rõ ràng.
Dòng đầu tiên, Mai viết sai tên của kho củi thành tên một nơi khác. Dòng thứ hai, cô viết nhầm số lượng bó củi, con số nhảy đi rất xa. Dòng thứ ba, cô dừng bút giữa chừng và nhìn trân trân vào trang giấy. Cô không nhớ mình đang chép tới đâu, dù Hằng vừa đọc xong câu đó chưa đầy một phút.
- Em viết sai rồi phải không chị. Mai hỏi, giọng nhỏ và buồn.
- Sai một chút thôi. Hằng gấp cuốn sổ lại, không cho em nhìn thêm. Ta không viết nữa. Em nghỉ đi.
Mai ngoan ngoãn đặt bút xuống. Nhưng ánh mắt cô vẫn dừng ở cuốn sổ ca đã gấp. Cô biết cuốn sổ đó là của mình. Cô cũng biết chữ trên trang đầu là chữ của mình. Chỉ là những dòng chữ ấy giờ đây trông xa lạ, như do một người khác viết trong một ngày rất xa.
Chưa chịu dừng ở đó, Hằng lấy thêm chiếc đèn pin của tổ đặt lên bàn. Đây là thứ Mai vẫn cầm đi trực đêm, quen thuộc tới mức cô có thể bật tắt trong bóng tối. Mai cầm chiếc đèn lên, xoay nó trong tay như cầm một vật mới thấy lần đầu.
- Cái này để soi đường phải không chị. Cô hỏi ngập ngừng.
- Đúng rồi, là đèn pin. Hằng đáp. Em nhớ công dụng của nó, chỉ quên mất tên gọi thôi.
Câu nói ấy làm cả hai chị em cùng im lặng. Nhớ công dụng mà quên tên gọi, thứ tự quên ấy ngược hẳn với lối quên thông thường. Người ta thường quên cách dùng trước, còn tên gọi là thứ ở lại sau cùng. Ở Mai, cái tên rơi đi trước, nhẹ nhàng và dứt khoát như một chiếc lá lìa cành.
Hằng lấy khăn mặt vắt trên dây trong phòng xuống, đưa cho em. Mai cầm khăn, đưa lên lau mặt một cách máy móc. Lau xong, cô nhìn chiếc khăn trong tay và hỏi nó gọi là gì. Hằng trả lời, rồi lặng lẽ ghi thêm một dòng nữa vào sổ. Khăn mặt, quên tên. Đèn pin, quên tên. Ấm nước, quên tên hai lần.
Cô thử một lần cuối bằng chính chiếc bút bi Mai đang cầm. Mai nhìn cây bút rất lâu, các ngón tay xoay nó chậm rãi. Sau cùng cô nói nó là cái để viết, rồi cười gượng như biết mình vừa trả lời trệch đi. Nụ cười gượng ấy khiến Hằng phải quay mặt đi một lát, giả vờ sắp xếp lại đồ trên bàn.
Đầu buổi tối, Lương Văn Hòa ghé sang hỏi thăm. Anh mang theo một túi cam và đặt lên bàn, nói là của tổ góp mua cho Mai bồi bổ. Mai nhìn túi cam, rồi nhìn Hòa, ánh mắt cô dừng lại ở chiếc áo mưa anh vắt trên vai.
- Anh Hòa, cái áo kia gọi là áo gì ấy nhỉ.
Hòa thoáng sững người, rồi cười xòa như thể đó là câu đùa.
- Áo mưa chứ áo gì nữa. Cô Mai hôm nay hỏi lạ thế.
Hằng ra hiệu cho Hòa bằng ánh mắt, và nụ cười trên mặt anh tắt dần. Cô kéo anh ra hiên, nói nhỏ cho anh nghe chuyện cả buổi chiều. Hòa nghe xong thì đứng lặng dưới mái hiên rất lâu, mưa hắt ướt cả một bên vai áo mà anh không hề để ý.
- Trạm nói thiếu máu. Anh nhắc lại, giọng trầm xuống. Thiếu máu mà quên cả tên cái áo mưa thì lạ quá.
- Tôi cũng thấy lạ. Hằng nói. Tôi ghi hết vào sổ rồi. Mai này có dịp lên trạm lần nữa, tôi sẽ đưa sổ cho bác sĩ xem.
Hòa gật đầu, dặn Hằng đêm nay cứ gọi anh nếu Mai có biểu hiện gì khác. Trước khi về, anh đứng ở cửa nhìn vào trong phòng. Mai đang ngồi trên giường, tay cầm một quả cam mà không bóc, chỉ xoay nó chậm rãi như xoay một món đồ lạ. Hình ảnh ấy theo anh suốt đoạn đường ngắn về phòng trực của tổ.
Hằng pha cho em một cốc sữa ấm theo lời dặn của trạm. Mai cầm cốc bằng hai tay, uống chậm rãi. Uống được nửa cốc, cô bỗng ngẩng lên nhìn chị họ bằng ánh mắt tỉnh táo lạ thường. Ánh mắt ấy sáng và rõ, giống hệt Mai của những ngày chưa bệnh.
- Chị Hằng, sáng nay em có làm phiền mọi người lắm không.
Câu hỏi rõ ràng và trọn vẹn tới mức Hằng suýt bật khóc vì mừng. Cô nắm lấy tay em, nói nhanh rằng không phiền gì cả. Cô còn định kể cho em nghe chuyện bác sĩ dặn, chuyện tổ trưởng Hòa mang cháo sang, chuyện cán bộ Thanh đã ký sổ nghỉ bệnh.
Nhưng cô chưa nói hết câu, ánh mắt của Mai đã mờ đi. Cô nhìn Hằng như người vừa tỉnh khỏi một giấc chiêm bao ngắn. Môi cô khẽ động đậy, rồi cô hỏi lại đúng câu hỏi vừa rồi, bằng đúng giọng điệu cũ, như chưa từng hỏi bao giờ.
- Chị Hằng, sáng nay em có làm phiền mọi người lắm không.
Hằng đứng lặng giữa phòng, cốc sữa trong tay Mai vẫn còn bốc hơi. Cô hiểu ra một điều khiến tim mình thắt lại. Giây phút tỉnh táo vừa rồi là có thật. Và việc Mai quên ngay giây phút ấy cũng là có thật. Bệnh của em cô không đứng yên. Nó đang đi lên từng bậc một, đều đặn và không hề vội vã.
Cô ngồi xuống, mở sổ tay ra và viết thêm mấy dòng nữa. Cô viết về chiếc ấm bị gọi sai tên hai lần. Cô viết về ba lỗi sai trong mười phút chép sổ. Sau cùng, cô viết về câu hỏi bị lặp lại nguyên văn chỉ sau một cái chớp mắt của sự tỉnh táo.
Sau này, khi già làng xem tới cuốn sổ này, ông sẽ gọi bậc bệnh đầu tiên ấy bằng một cái tên của buôn. Nhưng ngay buổi chiều hôm ấy, Hằng đã tự mình đánh dấu nó trong sổ. Đây là giai đoạn mất vía thứ 1 của Mai, bắt đầu bằng việc quên tên những đồ vật thân thuộc nhất. Dòng chữ của Hằng hơi run, mực nhòe đi một chút ở cuối dòng.
Ngoài cửa sổ, mưa vẫn rơi không ngớt trên những mái tôn của khu ký túc. Mai tựa lưng vào vách, tay lại tìm lên cổ theo thói quen. Cô mân mê từng hạt mã não như người ta lần tràng hạt, chậm rãi và vô thức. Hạt giữa lạnh buốt áp vào đầu ngón tay cô, lạnh hơn hẳn mọi hạt còn lại.
- Chị, cái này gọi là gì nhỉ. Mai bỗng hỏi, tay vẫn giữ chuỗi hạt.
Hằng nhìn chuỗi hạt đỏ sẫm trên cổ em mình. Lần đầu tiên kể từ khi Mai đeo nó, cô thấy món đồ trang sức ấy không còn đẹp nữa. Nó nằm trên cổ em cô như một vật lạ, một vật không thuộc về căn phòng này, không thuộc về đội lâm trường này.
- Là chuỗi hạt của em. Hằng đáp khẽ. Em nói là mua ở chợ phiên.
- Chợ phiên. Mai lặp lại hai tiếng ấy rất chậm, như nhai một viên kẹo lạ miệng. Rồi cô gật đầu, tin vào lời chị họ như tin vào một điều mình vừa được dạy lại. Cô không hề biết hai tiếng chợ phiên ấy vốn là do chính mình bịa ra.
Hằng kéo chăn đắp ngang người cho em và dặn cô nằm nghỉ. Mai nhắm mắt lại, hơi thở dần đều. Nhưng ngay cả khi đã ngủ, hàng mày của cô vẫn khẽ chau. Thỉnh thoảng, môi cô lại mấp máy gọi tên một đồ vật nào đó trong phòng, khi đúng, khi sai, như một đứa trẻ đang ôn bài trong mơ.
Hằng ngồi bên giường rất lâu, cuốn sổ mở trên đùi. Cô viết thêm dòng cuối cùng của buổi chiều hôm ấy. Mai ngủ rồi, tay vẫn giữ chặt chuỗi, gọi tên đồ vật trong mơ khi đúng khi sai. Viết xong, cô gấp sổ lại và nhìn ra màn mưa ngoài cửa sổ. Trong lòng cô, một nỗi sợ vừa có thêm một cái tên rõ ràng, dù cô chưa dám nghĩ nó sẽ còn đi xa tới đâu.