MA BẮT VÍA GỐC KƠ-NIA ĐẮK LẮK - Chương 17: Tiếng Gọi Sau Lưng Lúc Chạng Vạng
Chạng vạng ngày hai mươi hai tháng bảy, trời tạnh mưa lần đầu sau nhiều ngày dầm dề. Trần Ngọc Mai ngồi trên giường trong phòng ký túc, lưng tựa vào…
Nội dung chương
Chạng vạng ngày hai mươi hai tháng bảy, trời tạnh mưa lần đầu sau nhiều ngày dầm dề. Trần Ngọc Mai ngồi trên giường trong phòng ký túc, lưng tựa vào vách, tay cầm chén nước ấm chị họ vừa pha. Người cô mệt rũ sau một ngày dài đối diện với những dấu vết của chính mình trong đêm mộng du.
Nguyễn Thị Thu Hằng nhìn chiếc thùng nhựa đựng nước trong góc phòng đã cạn gần hết. Cô đứng dậy, xách thùng lên và nói sẽ ra bể nước của trạm ở cuối dãy nhà để lấy nước về dùng buổi tối. Bể nước nằm cách ký túc không xa, đi qua một khoảnh rẫy cà phê nhỏ của trạm là tới.
- Em ngồi yên trong phòng, đừng đi đâu đấy. Hằng dặn, tay đã cầm lấy chiếc đèn pin. Chị đi mười phút là về ngay.
- Chị đi cẩn thận. Mai nói, mắt nhìn ra ngoài cửa sổ đang tối dần. Trời sắp tối hẳn rồi đấy.
Hằng cười trấn an em rồi bước ra khỏi phòng. Mai nghe tiếng dép của chị xa dần trên nền xi măng ẩm ngoài hiên. Sau đó, căn phòng chỉ còn lại tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ treo tường và tiếng côn trùng bắt đầu rộ lên trong những bụi cây quanh ký túc.
Mười phút trôi qua, Hằng chưa về. Mai đặt chén nước xuống, lắng nghe động tĩnh ngoài hiên. Không có tiếng dép quen thuộc, chỉ có tiếng gió nhẹ lướt qua hàng cây cao su phía sau dãy nhà. Cô nhìn đồng hồ. Kim phút đã đi thêm được năm phút nữa kể từ lúc chị cô bước ra khỏi phòng.
Mai bắt đầu thấy bất an. Cô đứng dậy, đi ra đứng ở cửa phòng và nhìn về phía cuối dãy nhà. Bể nước ở hướng đó, qua khoảnh rẫy cà phê tối om trong ánh chạng vạng. Cô gọi tên chị họ hai tiếng, giọng không lớn vì sợ làm phiền các phòng bên cạnh. Không có tiếng trả lời nào vọng lại từ bóng tối.
Cô quay vào phòng, lấy chiếc áo khoác mỏng mặc thêm rồi lại ra cửa đứng chờ. Ý nghĩ đi tìm chị thoáng qua trong đầu cô, nhưng cô nhớ lời Hằng dặn và nhớ cả tình trạng của chính mình. Một người bệnh vừa mộng du đêm qua mà đi vào bóng tối lúc này, chỉ làm mọi chuyện rối thêm. Cô tự nhủ phải chờ, và việc chờ đợi ấy dài như cả một buổi tối.
Đúng lúc Mai định sang phòng bên mượn người đi tìm, tiếng dép quen thuộc vang lên ở đầu hiên. Hằng xuất hiện trong ánh đèn vàng của dãy nhà, tay xách thùng nước đầy, người ướt đẫm mồ hôi dù trời chạng vạng mát mẻ. Đi ngay sau cô là H'Blia Niê, cháu gái của già làng, tay cầm một chiếc đèn pin lớn của buôn.
- Chị đi đâu mà lâu thế. Mai hỏi dồn, vừa mừng vừa trách. Em chờ tới sốt cả ruột.
Hằng đặt thùng nước xuống nền nhà, ngồi phịch xuống chiếc ghế thấp và thở dốc một lúc mới nói nên lời. Cô bảo Mai ngồi xuống nghe cô kể, và câu chuyện cô kể sau đó làm Mai nắm chặt lấy mép giường mà nghe, không chen vào một lời nào.
Hằng kể rằng cô lấy nước ở bể rất nhanh, chỉ mất vài phút là đầy thùng. Trên đường xách nước quay về, khi đi ngang khoảnh rẫy cà phê, cô nghe thấy một tiếng gọi mơ hồ từ phía sau lưng. Tiếng gọi ấy không rõ là giọng đàn ông hay đàn bà, cũng không rõ gọi tên cô hay chỉ là một âm thanh giống tiếng gọi người. Nó vang lên một lần, cách cô một quãng ngắn trong bóng tối đang xuống.
Điều Hằng làm tiếp theo là điều mà già làng đã dặn rõ trong ba điều kiêng của buôn. Cô đã vô ý trả lời. Một tiếng dạ rất khẽ bật ra khỏi miệng cô gần như theo phản xạ, trước cả khi cô kịp nhớ tới lời dặn. Cô kể tới đây thì giọng nhỏ hẳn đi, tay vân vê quai thùng nước đã đặt xuống đất.
Ngay sau tiếng dạ ấy, Hằng kể tiếp, con đường về ký túc bỗng trở nên lạ lẫm. Hàng cà phê quen thuộc mà cô đi qua mỗi ngày như dài ra bất tận. Cô đi theo lối mòn cũ, vậy mà cứ đi một đoạn lại thấy mình quay về một gốc cây đã qua. Đèn pin của cô quét tới đâu, bóng tối ở đó như đặc lại, nuốt mất những mốc quen thuộc hai bên đường.
Cô lạc trong rẫy cà phê gần hai mươi phút, dù khoảnh đất ấy ngày thường đi ngang chỉ mất chưa đầy ba phút. Cô gọi tên các anh em trong trạm, không ai đáp lại. Cô đứng yên một lúc, cố bình tĩnh nhớ hướng của dãy ký túc, nhưng càng cố nhớ thì đầu óc cô càng rối. Thứ duy nhất cô cảm nhận rõ là một hơi lạnh mỏng lướt qua sau gáy, và tiếng lá cà phê xào xạc đuổi theo từng bước chân mình trong rẫy.
Mai nghe tới đó thì đưa tay lên cổ theo thói quen. Nhưng Hằng lắc đầu ngay, như đọc được ý nghĩ của em. Cô nói cô không hề thấy ngây dại, không hề quên mình là ai hay mình đang đi đâu. Cô chỉ đơn giản là không tìm được đường ra, như người bị bịt mắt và xoay vài vòng giữa một nơi quen thuộc. Đầu óc cô tỉnh táo suốt quãng lạc đường ấy, tỉnh táo tới mức sợ hãi.
Người tìm thấy Hằng là H'Blia Niê. Blia kể chen vào rằng cô đang trên đường mang sổ sang trạm thì nghe tiếng gọi yếu ớt từ trong rẫy. Cô đi theo tiếng gọi, giơ cao đèn và gọi đúng họ tên của Hằng thật to. Nghe thấy tên mình vang lên rõ ràng như thế, Hằng mới như bừng tỉnh khỏi một lớp sương mỏng. Cô đi thẳng về phía ánh đèn của Blia và bước ra khỏi rẫy chỉ sau vài bước chân, dù trước đó cô đã loay hoay trong đó rất lâu.
- Lúc ấy em mới hiểu lời Ama dặn không phải chuyện dọa người. Blia nói, ngồi xuống cạnh cửa phòng. Trả lời tiếng gọi sau lưng lúc chạng vạng là lạc đường ngay, không sai một ly nào.
- Nhưng chị không sao nữa phải không. Mai hỏi, nắm lấy tay chị họ. Chị có thấy trong người khác gì không.
- Chị không sao. Hằng đáp chắc chắn. Chị chỉ lạc đường thôi. Không ngây dại, không quên gì hết, về tới phòng là hết hẳn.
Blia gật đầu xác nhận lời Hằng. Cô nói ở buôn người ta phân biệt rất rõ hai chuyện này. Người không đeo vật dẫn gì trên người thì tiếng gọi sau lưng chỉ làm lạc đường một lúc rồi thôi. Còn bắt vía là chuyện khác hẳn, là chuyện của người đang giữ vật dẫn gắn với bến nước trên thân mình. Cô nói tới đó thì nhìn xuống chuỗi hạt trên cổ Mai, ánh mắt dừng lại một lúc lâu.
Mai hiểu ánh mắt ấy. Chuỗi hạt trên cổ cô chính là thứ phân biệt số phận của hai chị em trong cùng một buổi chạng vạng. Hằng trả lời tiếng gọi và chỉ lạc đường hai mươi phút. Còn cô, cô đeo chuỗi hạt này trên cổ, và đêm qua cô đã đi một quãng đường dài trong vô thức về phía bến nước. Cùng một thứ tiếng gọi mơ hồ, hai hậu quả khác nhau một trời một vực.
Hằng kể thêm rằng lúc đứng giữa rẫy, cô có nghĩ tới em họ đang chờ trong phòng. Chính ý nghĩ ấy giữ cô không hoảng loạn chạy bừa trong bóng tối. Cô đứng yên, gọi tên mọi người và chờ, vì cô biết chạy bừa trong rẫy lúc chạng vạng chỉ làm mình lạc sâu hơn. Cô nói may mà Blia đi ngang đúng lúc, không thì không biết cô còn loay hoay trong đó tới bao giờ.
Trước khi Blia ra về, Hằng mở cuốn sổ tay của mình ra ngay tại bàn. Cô ghi lại chuyện vừa xảy ra bằng mấy dòng ngắn gọn và rõ ràng. Chạng vạng ngày hai mươi hai, trả lời tiếng gọi sau lưng trong rẫy cà phê, lạc đường gần hai mươi phút, được Blia tìm thấy. Cô gạch chân dòng chữ cuối cùng: người tỉnh táo hoàn toàn, không quên tên, không ngây dại.
Cô ghi như vậy là có chủ ý. Cô muốn sau này, bất cứ ai đọc cuốn sổ này cũng phân biệt được rạch ròi hai việc. Một bên là cái lạc đường của người phá điều kiêng mà không giữ vật dẫn. Một bên là cái mất vía từng bậc của người em họ đang đeo chuỗi hạt trên cổ suốt từ hôm đi chợ phiên về. Hai việc giống nhau ở tiếng gọi sau lưng, mà khác nhau ở tất cả những phần còn lại.
Mai ngồi cạnh nhìn chị viết, rồi bỗng nhớ lại buổi chạng vạng ở nhà dài nhiều ngày trước. Hôm ấy già làng dặn ba điều kiêng, cô còn ghi vào sổ ca và cho là chuyện dặn dò thường lệ. Giờ thì điều kiêng thứ hai đã ứng nghiệm ngay trên người chị họ cô, rõ ràng và nhanh chóng như một lời đáp. Cô thấy sống lưng mình lạnh đi khi nghĩ tới điều kiêng thứ nhất, điều kiêng về những vật nhẵn bóng ven suối cạn mà chính cô đã phá vỡ.
Blia đứng dậy, phủi lại vạt áo và nói một câu làm cả hai chị em cùng nhìn cô. Cô nói chuyện đêm nay, từ việc Mai mộng du cho tới việc Hằng lạc đường vì trả lời tiếng gọi, già làng nhất định phải biết trước khi đêm xuống hẳn. Cô sẽ về nhà dài báo lại với Ama ngay bây giờ, không chờ tới sáng mai được nữa.
- Ama mà biết chuyện này, Ama sẽ tới đây sớm thôi. Blia nói ở cửa phòng. Hai chị cứ khóa cửa cẩn thận đêm nay. Có ai gọi ngoài cửa mà không xưng tên rõ ràng thì đừng trả lời vội.
Hằng tiễn Blia ra tới đầu hiên mới quay vào. Cô khóa cửa phòng, kiểm tra lại cửa thông gió đã buộc chặt và cả cửa sau thông sang phía nhà kho theo lời Hòa dặn hôm trước. Mai ngồi trên giường, ôm gối nhìn chị họ làm từng việc một. Trong lòng cô, nỗi lo cho đêm nay vừa chồng thêm một lớp mới, lớp lo mang tên của chính chị mình.
- Từ mai, việc lấy nước để em đi cùng chị. Mai nói khẽ.
- Không. Hằng đáp ngay. Em ở yên trong phòng cho chị. Chuyện nước nôi có anh Hòa và mọi người giúp. Em chỉ cần giữ mình qua được mấy đêm này thôi.
Đêm xuống hẳn trên khu ký túc. Mai nằm trên giường mà không ngủ được, mắt nhìn lên trần nhà tối om. Cô nghĩ về tiếng gọi mơ hồ sau lưng chị họ trong rẫy cà phê. Cô nghĩ về con đường quen thuộc bỗng dài ra bất tận dưới chân một người tỉnh táo. Và cô nghĩ về chuỗi hạt đang nằm trên cổ mình, lạnh buốt một cách quen thuộc, như một lời nhắc nhở không lời về sự khác biệt giữa lạc đường và bị bắt vía.