MA BẮT VÍA GỐC KƠ-NIA ĐẮK LẮK - Chương 29: Mai Thú Nhận Chỗ Nhặt Chuỗi
Sáng 26 tháng 7 năm 2028 trôi qua trong phòng ký túc với một sự chờ đợi lặng lẽ và căng thẳng. Già làng Ama Y Krông Niê sang ký túc từ sớm, theo sau ông…
Nội dung chương
Sáng 26 tháng 7 năm 2028 trôi qua trong phòng ký túc với một sự chờ đợi lặng lẽ và căng thẳng.
Già làng Ama Y Krông Niê sang ký túc từ sớm, theo sau ông là H'Blia Niê ôm cuốn sổ ghi chép của nhà dài.
Ông ngồi xuống chiếc ghế gỗ cạnh giường Trần Ngọc Mai, không nói gì nhiều, chỉ lặng lẽ nhìn cô gái đang ngủ mê.
Khoảng mười giờ sáng, Mai bỗng mở mắt, ánh nhìn của cô lần này trong và tỉnh hơn hẳn những buổi sáng trước.
Cô nhìn quanh phòng, nhận ra Hằng ngồi cạnh giường, nhận ra già làng đang ngồi ở ghế gỗ phía đối diện.
- Ama... Ama Y Krông sang thăm con ạ, con nằm thế này mà để Ama phải lặn lội sang tận đây.
- Con cứ nằm yên, ta sang là để nghe con nói, nghe điều con muốn kể từ hôm qua tới giờ.
Mai gật đầu rất khẽ, cô đưa mắt nhìn Hằng, bàn tay yếu ớt tìm lấy bàn tay chị họ mà nắm chặt.
Hằng hiểu ý, cô cúi xuống sát mặt em họ, nói khẽ rằng mọi người ở đây đều thương cô, không ai giận cả.
- Em nói đi Mai, chuyện em giấu bấy lâu nay ấy, nói ra hết cho nhẹ người, chị ở ngay đây với em.
Mai hít một hơi dài, môi cô run run, những lời đầu tiên thoát ra chậm chạp như người vừa học lại cách nói.
- Chuỗi này... không phải con mua ở chợ phiên đâu Ama, con nói dối mọi người từ hôm đầu tiên rồi.
Căn phòng lặng đi ngay sau câu nói ấy, chỉ còn tiếng mưa rơi đều đều ngoài hiên ký túc xá ẩm thấp.
Già làng không hề tỏ ra ngạc nhiên, ông chỉ gật đầu chậm rãi, ra hiệu cho cô cứ nói tiếp cho trọn.
- Buổi chiều hôm mười tám tháng bảy, sau cơn mưa, nước suối rút xuống để lộ một bờ suối cạn ở bến nước.
- Con đi theo tổ qua đó, thấy chuỗi hạt mắc trong đám rễ cây bên bờ, hạt nào cũng nhẵn bóng và đẹp lắm.
- Con cúi xuống nhặt lên, đếm được hai mươi bảy hạt, rồi con rửa sạch và đeo lên cổ ngay buổi chiều hôm đó.
Cô nói tới đây thì nước mắt trào ra, chảy dài xuống hai bên thái dương, thấm vào chiếc gối đã cũ.
- Con nhớ Ama đã dặn không được nhặt đá hay hạt nhẵn bóng ven suối cạn đem về nhà, con nhớ rõ lắm.
- Nhưng lúc đó con nghĩ bụng, hạt đẹp thế này bỏ lại thì tiếc, với lại con có nói ra đâu mà ai biết được.
- Về tới phòng, chị Hằng hỏi chuỗi mua ở đâu, con sợ bị mắng nên nói dối là mua ở chợ phiên ngay.
Lời thú nhận tuôn ra một mạch như dòng nước vừa được khơi thông sau nhiều ngày bị chặn lại bởi mặc cảm.
Hằng ôm lấy vai em họ, vỗ về liên tục, miệng cô lặp đi lặp lại rằng không sao, nói ra được là tốt rồi.
- Chị biết ngay mà, nhưng chị chờ em tự nói, giờ em nói ra rồi, mọi người mới biết đường mà lo cho em.
- Chị Hằng, chị đừng giận em nhé, em giấu không phải vì em không tin chị, em chỉ sợ mọi người thất vọng thôi.
- Không ai thất vọng hết, em bệnh thế này, người ta thương còn không hết, lấy đâu ra chuyện giận dỗi ở đây.
Già làng lúc này mới lên tiếng, giọng ông chậm rãi và rõ ràng, từng lời như đóng xuống mặt bàn gỗ cũ.
- Con nói thật được là vía con còn nhớ đường về, người nói dối về vật dẫn thì vía không nghe được tiếng gọi.
- Chỗ con nhặt chuỗi là ở rễ cây nào bên bờ suối cạn, con còn nhớ rõ vị trí đó không, nói cho ta nghe.
Mai gật đầu, cô tả lại vị trí bờ suối cạn nơi nước rút, đám rễ cây chìa ra mặt đất và khoảng bờ trống.
Cô tả thêm rằng ngay gần đó mặt đất bị nước xói thành một hõm nhỏ, lộ ra nhiều mảnh đất nâu sẫm khác màu.
Blia ghi lại từng chi tiết trong lời tả của Mai vào sổ, nét chữ của cô nhanh và đều, không bỏ sót chữ nào.
Buổi chiều cùng ngày, già làng đội mưa ra tận bờ suối cạn ở bến nước, theo sau ông là Blia và cán bộ Thanh.
Ông đứng rất lâu ở khoảng bờ trống mà Mai vừa tả, nhìn đám rễ cây chìa ra mặt đất ướt sau cơn mưa dầm.
Vị trí cô tả khớp đúng với chỗ nước xói lộ ra mảnh gốm cũ mà Blia nhặt được dưới gốc cây đêm trước đó.
Khoảng đất bị xói mòn nằm ngay bên bờ suối cạn, đất nâu sẫm, từng lớp từng lớp lộ ra sau nhiều ngày mưa lớn.
Già làng cúi xuống nhìn hõm đất bị xói, tay ông không đào bới gì thêm, chỉ đứng lặng hồi lâu bên bờ suối.
- Đất ở đây là đất cũ của buôn, từ rất lâu rồi, không phải đất thường như những chỗ khác quanh bến nước này.
- Người buôn từ xưa đã dặn con cháu không được nhặt đồ vật bị nước xói lộ ra ở khoảng đất cũ này đem về nhà.
Ông nói xong, quay sang dặn cán bộ Thanh ghi lại vị trí này vào sổ trạm, đánh dấu cẩn thận để không ai đào bới thêm.
Cán bộ Thanh gật đầu, mở sổ trạm ghi chép ngay tại bờ suối, nét bút của ông chậm rãi và rất cẩn thận.
Blia đặt mảnh gốm cũ nhặt được đêm trước lên lòng bàn tay, đưa cho già làng xem lại dưới ánh sáng buổi chiều.
Ông cầm mảnh gốm lên, lật qua lật lại một lúc lâu, rồi trả lại cho cô cháu gái mà không kết luận vội điều gì.
- Muốn biết chuỗi này thuộc về ai, thuộc về người nào trong buôn, phải tra lại gia phả và lời kể của buôn từ đầu.
- Lời kể trăm năm không tra trong một buổi chiều là xong được, tra sai một dữ kiện là cúng gọi vía không thành.
Câu nói của già làng làm cả đoàn người bên bờ suối im lặng, nhìn khoảng đất cũ bị nước mưa xói mòn từng ngày.
Nguồn gốc thật của chuỗi hạt giờ đã rõ một nửa: nó được nhặt bên suối cạn ở bến nước vào ngày mười tám tháng bảy.
Nửa còn lại, chuỗi thuộc về ai và vì sao nó nằm ở khoảng đất cũ ấy, vẫn nằm trong những lời kể chưa được tra ra.
Tối hôm đó, ở phòng ký túc, Mai ngủ yên hơn những đêm trước một chút sau khi trút được lời thú nhận giấu kín.
Hằng ngồi cạnh giường, nắm tay em họ, lòng cô nhẹ đi phần nào vì dữ kiện bị giấu bấy lâu nay đã được khôi phục trọn vẹn.
Nhưng cô cũng hiểu lời thú nhận không làm bệnh của Mai nhẹ đi chút nào, hậu quả của những ngày qua vẫn còn nguyên đó.
Trước khi già làng rời ký túc vào cuối buổi chiều, ông ghé lại bên giường Mai thêm một lần nữa cho yên tâm.
Ông nhìn cô gái đã thiếp đi sau cơn xúc động buổi sáng, trán cô vẫn còn vương mấy giọt mồ hôi mỏng vì mệt.
- Con bé đã nói thật rồi, từ nay việc còn lại là của người già trong buôn, không phải của nó nữa đâu.
- Ama, vậy là có đường cứu nó rồi phải không Ama, con chỉ cần nghe một câu cho yên lòng thôi ạ.
- Có đường hay không còn tùy việc tra lời kể có khớp hay không, ta không hứa trước điều gì với con cả.
Câu trả lời thẳng thắn của già làng làm Hằng lặng đi, nhưng cô hiểu ông không bao giờ nói lời dễ nghe cho qua chuyện.
Bà H'Yên Niê ở nhà dài nghe Blia kể lại toàn bộ lời thú nhận, chỉ gật đầu rồi bắt đầu ôn lại những lời kể cũ.
Có những lời kể bà giữ trong trí nhớ từ thời còn con gái, chưa từng kể trọn cho ai nghe trong suốt mấy chục năm qua.
Bà nói với cháu gái rằng muốn tra cho ra gốc của chuỗi này, phải bắt đầu từ những lời kể xưa nhất của buôn.
Blia ghi lại lời dặn của bà vào sổ, lòng cô hiểu công việc sắp tới ở nhà dài sẽ kéo dài nhiều ngày liền.
Ở ký túc, Hòa nghe Hằng kể lại lời thú nhận của Mai, anh ngồi lặng rất lâu bên cửa phòng không nói một lời.
Anh mừng vì cuối cùng dữ kiện bị giấu đã được nói ra, nhưng anh cũng buồn vì nó đến quá muộn so với bệnh tình.
- Giá mà nó nói thật từ hôm đầu tiên, có lẽ mọi chuyện đã không đi xa tới mức như ngày hôm nay rồi.
- Anh đừng giá với nữa, chuyện đã thế này rồi, mình chỉ còn cách lo cho nó từ ngày hôm nay trở đi thôi.
Hằng nói xong, mở cuốn sổ theo dõi, ghi thêm một trang mới cho ngày hôm nay bằng nét chữ chậm rãi và rõ ràng.
Cô ghi rằng nguồn gốc thật của chuỗi đã được chính người bệnh thú nhận: nhặt bên suối cạn ở bến nước hôm mười tám tháng bảy.
Cô ghi thêm rằng già làng đã ra tận bờ suối cạn đối chiếu vị trí và xác nhận đó là khoảng đất cũ của buôn làng.
Trang sổ ấy khép lại một giai đoạn dài của sự giấu giếm, mở ra một giai đoạn khác là việc tra tìm gốc gác của chuỗi hạt.
Ngoài cửa sổ, mưa vẫn dầm dề không ngớt trên lối mòn quen thuộc dẫn ra bến nước, và đêm nay, một đêm nữa lại đang chờ cô gái trẻ trên giường bệnh.
Đêm thứ sáu ấy, theo lời già làng dặn dò từ nhiều ngày trước đây, sẽ là đêm áp chót vô cùng quan trọng trước khi mọi việc phải được quyết định dứt khoát và rõ ràng.
Không ai trong căn phòng nhỏ ấy đêm đó dám ngủ say, vì họ biết quãng đường của người con gái trên giường đã đi gần tới điểm cuối cùng rồi.