MA BẮT VÍA GỐC KƠ-NIA ĐẮK LẮK - Chương 4: Ba Cấm Kỵ Của Buôn Kô Siêr
Chiều ngày 17 tháng 7 năm 2028, lúc mười bảy giờ năm mươi phút, trời đã ngả sang màu chạng vạng u ám. Trần Ngọc Mai và Nguyễn Thị Thu Hằng vừa tan ca ở…
Nội dung chương
Chiều ngày 17 tháng 7 năm 2028, lúc mười bảy giờ năm mươi phút, trời đã ngả sang màu chạng vạng u ám.
Trần Ngọc Mai và Nguyễn Thị Thu Hằng vừa tan ca ở kho củi thì gặp già làng đang đi từ phía nhà dài sang.
Ama Y Krông Niê gọi hai chị em dừng lại ở đầu đường mòn dẫn về ký túc của đội lâm trường.
Ông bảo có chuyện cần dặn cho rõ, nhân lúc hai chị em đều có mặt và trời chưa tối hẳn như mọi hôm.
Mai đứng yên, cuốn sổ ca cầm sẵn trên tay, trong lòng nhớ lại câu hỏi của già làng từ hai hôm trước.
Hôm ở nhà dài, ông đã hỏi cô có thuộc ba điều kiêng của bến nước hay không mà cô chưa trả lời được.
Hằng đứng bên cạnh, tay còn cầm chiếc khăn lau mồ hôi sau một buổi chiều xếp củi khô vào kho của trạm.
- Hai con làm việc ở bìa rừng này lâu dài, có ba điều kiêng của buôn phải thuộc cho kỹ từ hôm nay.
- Dạ thưa Ama, hôm trước Ama hỏi mà con chưa thuộc điều nào, hôm nay xin Ama dặn lại cho con ghi ạ.
Già làng gật đầu, đưa tay chỉ về phía bến nước đang mờ dần trong ánh sáng cuối ngày ở cuối đường mòn.
Ông nói bến nước là nơi thiêng chung của buôn Kô Siêr, người sống gần đó phải giữ luật của buôn từ xưa.
Điều kiêng thứ nhất, ông nói chậm và rõ từng tiếng, là điều ông nhắc đi nhắc lại nhiều nhất với người lạ.
- Điều thứ nhất, không nhặt đá hay hạt nhẵn bóng ven suối cạn đem về nhà, thấy đẹp cũng phải để yên đó.
- Ven suối cạn ở bến nước có nhiều thứ bị nước xói lộ ra, không phải thứ nào nhặt về cũng là của mình đâu.
Mai nghe tới đó thì hơi khựng lại, vì hôm trước cô vừa nhìn thấy đoạn bờ suối cạn lộ ra sau mưa rút.
Cô nhớ mặt đất nâu sẫm trơn bóng ở đoạn bờ đó, nhớ cả những viên sỏi nhỏ nằm yên dưới đáy suối nông.
Nhưng lúc này cô chỉ gật đầu, mở sổ ca và ghi lại điều kiêng thứ nhất bằng nét chữ nhỏ và ngay ngắn.
Hằng đứng bên cạnh cũng nhắc lại thành tiếng điều kiêng vừa nghe, như để tự mình nhớ cho thật kỹ càng.
Già làng chờ hai chị em ghi xong, rồi mới nói tiếp điều kiêng thứ hai, giọng ông trầm xuống thêm một chút.
- Điều thứ hai, không trả lời tiếng gọi mơ hồ từ sau lưng lúc chạng vạng, nghe gọi cũng cứ đi thẳng về nhà.
- Ở bìa rừng lúc trời nhá nhem, có khi gió và lá cây làm người ta nghe nhầm, trả lời bừa là dễ lạc đường lắm.
Mai ghi tiếp vào sổ, trong đầu thoáng qua hình ảnh lối mòn tối dần giữa hai hàng cây rừng sau giờ tan ca.
Cô hỏi nhỏ rằng nếu người nhà gọi thật thì sao, già làng bảo người nhà gọi nhau luôn gọi rõ tên họ đầy đủ.
Tiếng gọi mơ hồ không rõ tên họ, không rõ mặt người, thì tuyệt đối không được đáp lại dù nghe gần tới đâu.
Hằng gật đầu liên tục, bảo ở ký túc các chị cũng vẫn dặn nhau trời tối thì đi thẳng, không đứng lại giữa đường.
Già làng nghe vậy thì hài lòng, ông nói người trẻ biết sợ điều kiêng không phải là nhát, mà là biết giữ mình.
Rồi ông nói tới điều kiêng thứ ba, tay ông khẽ hướng về phía tán Kơ-nia đang sẫm lại ở phía bến nước xa.
- Điều thứ ba, không chặt phá cây thiêng nơi bến nước buôn làng, một cành lớn cũng không được tự ý cưa xuống.
- Cây ở bến nước là cây chung của buôn, ai làm việc ở bìa rừng cũng phải giữ, kể cả người của lâm trường.
Mai ghi nốt điều kiêng thứ ba, gạch chân cả ba điều trong sổ ca như cách cô vẫn làm với việc quan trọng.
Cô đọc lại một lượt cho già làng nghe, ông gật đầu bảo cô ghi đúng, không thiếu một ý nào trong ba điều.
- Ba điều đó buôn giữ từ đời trước tới nay, con thuộc rồi thì cứ theo đó mà làm, đừng coi là chuyện kể chơi.
- Dạ, con ghi hết vào sổ ca rồi, con sẽ giữ đúng ba điều Ama dặn khi đi làm ở bìa rừng ạ.
Hằng cũng hứa sẽ nhắc lại cho cả phòng ký túc nghe, để ai đi ca về muộn cũng biết đường mà giữ mình.
Già làng dặn thêm rằng trời đã chạng vạng, hai chị em nên về thẳng ký túc, đừng rẽ ngang vào rẫy tối.
Ông đứng nhìn theo một lúc, rồi quay lưng đi chậm về phía nhà dài đang lên đèn ở giữa buôn Kô Siêr.
Hai chị em đi dọc đường mòn về ký túc, ánh sáng cuối ngày rút dần sau hàng cây rừng cao ở hai bên đường.
Đất dưới chân vẫn còn ẩm sau cơn mưa chiều, lá khô ven đường dính vào đế ủng theo từng bước chân đi.
Đi được một đoạn, Mai nghe thấy sau lưng có tiếng lá xào xạc, nhẹ thôi nhưng rõ ràng không phải tiếng gió.
Tiếng xào xạc đó đi theo hai chị em một đoạn đường, cứ bước chân đi thì tiếng lá lại nổi lên phía sau.
Mai nắm chặt cuốn sổ ca trong tay, liếc sang Hằng và thấy chị họ cũng đang đi nhanh hơn lúc đầu một chút.
- Chị có nghe tiếng gì sau lưng không, hay là em nghe nhầm vì đường rừng lúc chạng vạng nó vẫn vậy hả chị?
- Chị cũng nghe, nhưng mình cứ đi thẳng về phòng thôi, đường này quen rồi, mấy bước nữa là tới cổng ký túc.
Hai chị em không ai quay đầu lại, cứ đi thẳng một mạch cho tới khi ánh đèn ký túc hiện ra trước mặt.
Tới gần cổng, tiếng lá xào xạc sau lưng bỗng tắt hẳn, như chưa từng có gì đi theo hai người suốt đoạn đường.
Mai đứng lại ở cổng một lúc, nhìn ngược về phía đường mòn đã tối, chỉ thấy hàng cây im lìm trong chạng vạng.
Cô tự bảo mình rằng đó chỉ là lá khô bị gió chiều cuốn theo chân người, một chuyện rất thường ở bìa rừng.
Hằng giục cô vào tắm rửa và ăn cơm, chuyện dặn dò của già làng để tối chép lại vào sổ cũng chưa muộn gì.
Bữa cơm tối hôm đó ở ký túc rất thường, Mai ăn xong còn phụ Hằng rửa chén và phơi lại áo mưa cho khô.
Tới lúc ngồi vào bàn, cô mở sổ ca ra, chép lại ba điều kiêng của buôn vào trang sổ tay riêng của mình.
Cô chép chậm rãi từng điều một, chữ nào cũng rõ ràng, nhưng trong lòng lại nghĩ đây là chuyện dặn dò thường lệ.
Người già ở đâu cũng hay dặn con cháu giữ mình, Mai nghĩ vậy và tự cười mình lúc chiều đã căng thẳng quá.
Cô khép sổ, đặt bút xuống, rồi đi ngủ sớm để mai còn dậy đi ca lúc trời chưa sáng hẳn như mọi ngày.
Ngoài cửa sổ phòng ký túc, bìa rừng đã tối đen, tiếng côn trùng nổi lên đều đều sau một ngày mưa dầm ẩm ướt.
Mai nằm nghe tiếng côn trùng một lúc rồi ngủ thiếp đi, ba điều kiêng nằm yên trong cuốn sổ ca ở đầu giường.
Đêm đó, Hằng nằm ở giường bên cạnh hỏi lại Mai một lần nữa về ba điều kiêng mà già làng vừa dặn lúc chiều.
Mai đọc lại từ cuốn sổ tay, giọng đều đều như đọc một bản nội quy ca trực mà cô vẫn đọc ở trạm.
- Điều một là không nhặt hạt nhẵn bóng ven suối cạn, điều hai là không trả lời tiếng gọi mơ hồ lúc chạng vạng.
- Điều ba là không chặt phá cây thiêng nơi bến nước, em thuộc rồi đó chị, mai kiểm tra lại em cũng đọc được.
Hằng cười, bảo thuộc miệng là một chuyện, tới lúc gặp thật giữa bìa rừng có giữ được hay không mới là chuyện khác hẳn hoàn toàn đó nghe em.
Mai nghe chị nói vậy chỉ cười theo cho qua chuyện, vì cô tin chắc mình sẽ không bao giờ quên một điều vừa mới ghi chép cẩn thận như thế.
Mai không đáp, cô chỉ nghĩ bụng rằng mình làm việc ở kho và đường tuần, có mấy khi cúi nhặt thứ gì ven suối.
Cô cũng nghĩ chuyện tiếng gọi mơ hồ chỉ là cách người già dọa trẻ con trong buôn khỏi đi chơi lúc trời tối.
Còn chuyện chặt phá cây thiêng thì càng xa lạ, tổ lâm trường của cô bảo vệ rừng chứ đâu ai đi cưa cây ở bến nước.
Ba điều kiêng, trong đầu Mai lúc đó, đều là những chuyện không chạm được tới đời sống ca trực hằng ngày của cô.
Cô gấp sổ tay lại, để ngay ngắn trên mặt bàn nhỏ cạnh giường, cạnh chiếc đèn pin và bình nước đi ca.
Hằng tắt đèn chính, chỉ để lại bóng đèn ngủ vàng nhạt ở góc phòng ký túc cho hai chị em dễ ngủ.
Tiếng mưa ngoài hiên đã dứt từ lâu, chỉ còn tiếng nước nhỏ giọt từ mái tôn xuống thau hứng ở góc sân.
Mai trở mình, nhớ lại tiếng lá xào xạc trên đường về lúc chiều, rồi tự bảo đó là tiếng lá khô theo gió mà thôi.
Cô ngủ thiếp đi rất nhanh sau một ngày làm việc dài, hơi thở đều dần trong căn phòng ký túc yên tĩnh.
Cuốn sổ tay ghi ba điều kiêng nằm yên ở đầu giường, trang giấy còn thơm mùi mực mới chép lúc tối hôm nay.
Ngoài bìa rừng, gió đêm lùa qua những tán cây cao, làm lá khô ven đường mòn khẽ động rồi lại nằm yên như cũ.
Không ai trong phòng ký túc còn thức để nghe những tiếng động rất nhỏ đó từ phía bến nước xa vọng lại trong đêm khuya vắng lặng như thế này nữa.
Cô không hề biết rằng ngay ngày mai, chính tay cô sẽ làm trái điều kiêng đầu tiên trong ba điều vừa ghi.