MA CÀ RỒNG RÚT RUỘT MƯỜNG LÒ - Chương 24: Con Bò Cuối Cùng Bị Hút Máu
Sáng 04/01/2027, lúc 06:30, Khăm ra chuồng cho đàn gia súc ăn như mọi ngày thì thấy con bò cái của nhà mình nằm chết cứng ở góc chuồng. Cổ rách một vệt…
Nội dung chương
Sáng 04/01/2027, lúc 06:30, Khăm ra chuồng cho đàn gia súc ăn như mọi ngày thì thấy con bò cái của nhà mình nằm chết cứng ở góc chuồng. Cổ rách một vệt sâu, máu dưới nền đất chuồng chỉ còn một vũng nhỏ đã đông lại thành mảng sẫm. Anh đứng chết lặng một lúc lâu, chiếc gầu cám trên tay rơi xuống đất lúc nào anh cũng không hay. Con bò này là gia súc lớn cuối cùng còn lại của nhà anh sau khi con trâu bị hút chết hồi đầu tháng, vợ anh vẫn nói đợi cô khỏe lại sẽ bán con bò này đi để có tiền thuốc thang và tã lót cho con. Anh quay vào nhà ngó qua khe rèm thấy vợ còn ngủ mê sau một đêm kiệt sức, anh không nỡ gọi cô dậy, chỉ nhờ người hàng xóm chạy đi mời thầy Thẳm tới ngay, giọng anh khản đặc.
Hai con nghé nhỏ của nhà Khăm còn sống, chúng đứng dồn vào góc chuồng đối diện, chân run, mắt mở to nhìn về phía xác con bò mẹ không dám kêu. Khăm phải vào chuồng dắt từng con ra ngoài sân buộc tạm vào gốc cây, tay anh vỗ nhẹ lên cổ chúng mãi chúng mới chịu đi. Anh nói đêm qua anh ngồi canh ngay trong gian ngoài sát buồng vợ theo lệ mới thầy vừa đặt, anh nghe tiếng bò trở mình trong chuồng một hai lần vào đầu đêm rồi thôi, anh cứ nghĩ đó là tiếng gia súc ngủ thường ngày. Tới gần sáng anh ra cho ăn sớm hơn lệ thường vì muốn tranh thủ chợp mắt trước khi bà đỡ sang, lúc ấy anh mới thấy chuồng im lặng khác thường: hai con nghé không kêu đòi mẹ như mọi sáng. Và con bò cái nằm ở góc chuồng không hề ngẩng đầu lên khi nghe tiếng bước chân của chủ.
Thẳm tới cùng Ơn, người được trưởng bản cử đi theo vì anh là chủ đàn gia súc lớn nhất bản và đã qua ba lần khám hiện trường cùng thầy. Ba người đàn ông đứng quanh xác con bò trong ánh sáng xám của buổi sáng đầy sương. Thẳm làm việc theo đúng thứ tự ông vẫn làm từ vụ đầu tiên: ông xem cổng chuồng trước, then cài còn nguyên, hàng rào quanh chuồng không chỗ nào bị phá. Ông xem nền đất quanh xác, sương muối phủ đều, không một dấu chân thú lớn, chỉ có dấu chân người nhà ra vào từ sáng. Rồi ông mới quỳ xuống bên cổ con bò, lấy chiếc que tre đã đánh dấu các mức đo từ những vụ trước ra so vào vết cắn. Hai lỗ răng sâu và một vệt rách kéo dài, khoảng cách khớp đúng với vết cắn trên cổ con trâu nhà Ơn chết cách đây mấy hôm, không lệch một đốt ngón tay.
- Khớp hết, thầy ạ. Cùng một hàm răng, cùng một cách cắn từ trên xuống. Tôi nhìn vết này là tôi nhớ ngay tới con trâu đầu đàn nhà tôi.
- Nhớ là được, nhưng miệng nói phải đi sau que đo. Que bảo khớp thì ta mới ghi khớp. Anh đo lại một lần nữa ở phía bên kia cổ cho tôi, để sổ của bản có hai lần đo của hai người khác nhau.
Ơn làm theo, anh đo chậm rãi rồi gật đầu xác nhận lần nữa. Thẳm cúi xuống ngửi ở phía trên vết cắn, mùi tanh ngọt quen thuộc vẫn còn vương trên lớp lông ướt sương quanh cổ bò, dù đã qua gần hết một đêm đông lạnh. Ông xem tiếp mái chuồng: chuồng nhà Khăm lợp lá cọ thấp, ngay phía trên chỗ con bò nằm có một mảng lá bị ép bẹp xuống thành vệt dài, mặt dưới lá còn vệt quệt sẫm. Ông chỉ cho hai người kia thấy rồi nói, nó sà xuống từ trên mái như mọi lần, chuồng này chưa có người canh đêm qua vì cả bản vừa dồn sức cho điểm phục kích và buồng của Inh. Chuồng bò nằm ở góc xa nhất của gầm sàn nên thành chỗ hở cuối cùng của nhà này.
Khăm nghe thầy nói, anh ngồi xuống bên xác bò, tay anh vuốt lên trán con vật một cái rồi rút lại. Anh nói nhà anh từ đầu tháng tới giờ mất đủ thứ: con trâu chết đầu tiên, vợ bị hút bốn đêm tới mức không tự ngồi dậy được, giờ con bò cuối cùng cũng đi. Anh nói anh không còn gì nhiều để mất nữa, trong chuồng chỉ còn hai con nghé nhỏ và mấy con gà, nếu bản không chặn được nó thì nhà anh trắng tay ngay trước tết, vợ nằm liệt trong buồng, con còn đỏ hỏn trong nôi. Ơn đứng cạnh, anh đặt tay lên vai Khăm, anh nói nhà anh mất ba con rồi nên anh hiểu cái cảm giác nhìn chuồng trống dần là thế nào. Nhưng anh nói thêm một câu mà chính anh cũng ngạc nhiên khi nghe mình nói ra: mất tới con thứ sáu này thì bản không còn đường lùi nữa. Từ đêm nay mọi chuồng trong bản đều phải có người và có gai, không trừ một nhà nào, kể cả nhà chỉ còn một con nghé như nhà Khăm.
Thẳm mở sổ ra ghi ngay tại sân chuồng, ông đọc thành tiếng cho hai người cùng nghe: con gia súc chết thứ 6, bò cái của nhà Lò Văn Khăm. Chết trong đêm 03 rạng 04/01/2027, vết cắn khớp que đo của năm vụ trước, đường vào từ mái chuồng phía góc xa gầm sàn. Ông ghi thêm: đây là con cuối cùng trong chuỗi mà bản phải đếm, không phải vì ông dám chắc nó sẽ dừng tay, mà vì từ đêm nay bản đổi hẳn cách giữ chuồng. Ông nói câu ghi sổ ấy phải đi kèm việc làm ngay trong ngày hôm nay, trước khi trời tối: mọi chuồng trong bản chăng dây mây gai quanh cửa chuồng và gầm sàn. Cành dâu gai cắm kín phía mái thấp, mỗi chuồng có tên người canh ghi vào sổ của trưởng bản, hai người một chuồng đổi ca cho nhau, không chuồng nào được trống người một khắc nào trong đêm.
Thẳm còn kiểm tra kỹ hai con nghé từ đầu tới chân trước khi kết luận, ông lật môi chúng xem, sờ cổ, xem lưng, rồi bảo chúng sạch sẽ không một vết cắn. Ông nói điều này khớp với thói quen của nó từ vụ đầu tiên: nó chỉ sà xuống con gia súc lớn nhất trong chuồng, con có nhiều máu nhất, còn nghé nhỏ nó bỏ qua. Ơn nghe vậy gật đầu, anh kể đàn nhà anh cũng thế, ba con chết đều là ba con lớn nhất đàn, đám nghé và bò tơ nó không động vào con nào. Thẳm bảo thói quen ấy từ nay là một tin dùng được cho việc canh giữ: nhà nào ít gia súc phải dồn con lớn vào gian chuồng gần nhà nhất. Có lửa và có người qua lại, đừng để con lớn nằm ở gian xa tối như con bò nhà Khăm đêm qua.
- Sáu con rồi, thầy tính xem, bản mình còn bao nhiêu con lớn nữa mà nó cứ theo đúng một kiểu này. Đàn nhà tôi còn hai con lớn, nhà anh Sơn còn một con trâu, rải rác các nhà khác mỗi nhà một hai con. Nếu nó cứ một tuần lấy đi một con thì tới tết bản này không còn con nào để cày ruộng xuân.
- Vì thế tôi mới nói con thứ sáu này phải là con cuối cùng trong sổ. Không phải tôi nói cho anh yên lòng, mà vì cách giữ từ đêm nay khác hẳn cách giữ của sáu vụ trước. Sáu vụ trước, chuồng nào chết chuồng ấy mới canh. Từ đêm nay, chuồng nào chưa chết cũng canh như chuồng đã chết rồi. Nó hết chỗ hở thì nó phải đói, nó đói thì nó yếu, nó yếu thì người của bản mới có đường tính tiếp.
Ba người cùng nhau xử lý xác bò theo lệ của bản từ các vụ trước: đào hố ở khoảng đất sau vườn, lót lá. Đưa xác xuống và lấp đất, việc làm diễn ra lặng lẽ vì trong nhà còn sản phụ yếu và đứa trẻ sơ sinh đang ngủ. Khăm là người lấp những xẻng đất cuối cùng, anh lấp chậm, rồi anh đứng lại bên mô đất mới một lúc lâu, nói nhỏ rằng con bò này vợ anh nuôi từ khi nó còn là nghé theo mẹ về nhà chồng. Cô vẫn gọi nó là con bò hoa vì trán nó có một đốm trắng. Ơn nghe vậy, anh nói anh sẽ cho nhà Khăm vay một con nghé của nhà anh qua mùa giáp hạt, đợi khi nào Inh khỏe lại, nhà anh có điều kiện thì trả sau cũng được, không tính lời, không hẹn ngày. Khăm quay lại nhìn anh, hai người đàn ông đã mất tổng cộng năm con gia súc trong một tháng đứng nhìn nhau giữa sân chuồng trống, rồi Khăm gật đầu nhận, nói anh ghi ơn này vào lòng chứ không biết lấy gì trả ngay bây giờ.
Trước khi rời sân, Thẳm đi một vòng quanh khu chuồng nhà Khăm, ông tự tay chọn vị trí cắm cọc chăng dây cho cửa chuồng và chỉ cho Khăm đoạn mái thấp phải cắm thêm cành dâu ngay trong chiều nay. Ông nói tối nay ông sẽ quay lại kiểm tra cùng trưởng bản, nhà nào chưa làm xong ông ở lại làm cùng tới khi xong mới đi. Ông dặn Khăm một câu cuối: từ đêm nay anh canh ngay ở sân nhà mình như đã hẹn hôm qua, chuồng và buồng cùng một sân. Anh giữ cả hai trong một tầm mắt, đó là cách sắp xếp mà bản vừa phải trả bằng sáu con gia súc và bốn đêm sức khỏe của vợ anh mới học được. Nói rồi ông cùng Ơn đi về phía giữa bản, bắt đầu vòng đi từng nhà chia việc chăng gai chuồng trại cho kịp trước khi sương chiều xuống.
Khăm ở lại sân một mình, anh dắt hai con nghé về gian chuồng trong cùng sát vách nhà như thầy vừa dặn, buộc dây ngắn lại, rồi anh đứng giữa khoảng sân trống nhìn lên đoạn mái thấp nơi mảng lá còn ép bẹp. Anh quyết định không chờ tới chiều, anh vào kho lấy bó cành dâu dự trữ từ hôm đầu năm, bắc thang lên cắm kín đoạn mái ấy ngay trong buổi sáng. Từng cành một, gai chĩa ra ngoài, như cách anh đã làm cho cửa sổ buồng của vợ mình.