MA CÀ RỒNG RÚT RUỘT MƯỜNG LÒ - Chương 27: Chiếc Đầu Bay Về Phía Suối
Đêm 07/01/2027, Thẳm đổi vị trí điểm canh của riêng ông: thay vì ngồi ở một chuồng nào như các đêm trước, ông chọn khoảng đất cao ở ngã ba đường mòn. Nơi…
Nội dung chương
Đêm 07/01/2027, Thẳm đổi vị trí điểm canh của riêng ông: thay vì ngồi ở một chuồng nào như các đêm trước, ông chọn khoảng đất cao ở ngã ba đường mòn. Nơi con đường từ dãy nhà cuối bản chia làm hai ngả, một ngả về giữa bản, một ngả ra lối suối và mảnh nương ven suối. Khăm và Sơn theo ông ra điểm này từ đầu canh hai, mang theo mõ, chăn và một ấm nước chè ủ nóng. Sơn hỏi vì sao đêm nay thầy lại bỏ các chuồng mà ra ngồi ở chỗ trống trải giữa đường thế này. Thẳm đáp, mấy đêm nay các chuồng đều kín người và kín gai, buồng sản phụ cũng có người canh tại sân, nếu nó còn xuất hiện thì nó phải chọn một đường nào khác những đường cũ. Và ông muốn ngồi ở nơi nhìn được cả hai ngả để biết nó chọn ngả nào.
Ba người ngồi trong bóng tối, lưng tựa vào một gốc cây lớn, mắt hướng về khoảng trời phía trên dãy nhà cuối bản. Đêm nay sương không dày như những đêm trước, trời quang hơn, vầng trăng non treo thấp ở phía cánh đồng hắt một lớp sáng mờ xuống mặt ruộng đóng băng. Khăm ngồi giữa hai ông già, anh vừa từ phiên canh đầu ở sân nhà mình bàn giao lại cho người thay ca theo lệ so le. Anh nói Inh đêm nay ngủ yên, bà đỡ trực trong buồng, anh mới dám theo thầy ra tận ngã ba này. Sơn thì mang theo cuốn sổ phiên, ông nói ông muốn tận mắt thấy một lần cho biết. Chứ làm trưởng bản mà mới chỉ đọc báo cáo của người khác về thứ bay trong đêm thì lời nói của ông trước dân bản vẫn còn nhẹ đi một phần.
Trong lúc chờ đợi, Sơn mở sổ phiên ra đọc lại bằng giọng rất khẽ những trang ghi các đêm đầu bay trước, ông đọc tới đâu Thẳm đối chiếu tới đó bằng trí nhớ của mình. Đêm ở cánh đồng cuối tháng trước, nó lượn trên chuồng nhà Ơn rồi rút khi có lửa lớn. Đêm ở bờ tre, nó sà xuống chuồng nhà Khăm rồi bị lửa làm khựng lại. Đêm canh bên hông nhà cuối bản gần nhất, nó chỉ lướt qua trong sương đặc, không rõ hình thù, các điểm canh đều báo yên. Sơn gấp sổ lại, ông nói ông đọc lại mới thấy rõ một điều: chưa đêm nào trong sổ ghi nó bay ra phía suối. Hướng ấy từ đầu tháng tới giờ là hướng duy nhất chưa từng xuất hiện trong bất cứ trang ghi chép nào của bản. Thẳm bảo đúng là vì thế mà ông ngồi ở ngã ba này đêm nay, vì sau mấy đêm bị chặn ở mọi chuồng trại và buồng sản phụ, một vật bị đói dồn sẽ lộ ra con đường mà ngày thường nó giấu kỹ nhất.
Khăm góp thêm một ý từ những đêm canh ở nhà mình: anh nói từ hôm bản canh kín chuồng và canh tại sân nhà sản phụ. Anh để ý tiếng gà trong bản gáy đêm cũng đổi khác, gà không còn giật mình kêu loạn vào giữa canh như hồi đầu tháng nữa. Anh nói điều ấy nghe thì nhỏ, nhưng với người chăn nuôi như anh, gà yên giấc có nghĩa là trên mái nhà và quanh chuồng không còn thứ gì lượn qua thường xuyên như trước. Thẳm gật đầu, ông bảo đó cũng là một thứ dấu vết, dấu vết của sự vắng mặt, và người làm nghề như ông phải học cách đọc cả những đêm không có chuyện gì xảy ra. Chứ không chỉ chạy theo những đêm có xác gia súc và người bị hút.
Vào khoảng nửa đêm, từ phía trên mái nhà sàn cuối bản vang lên tiếng phần phật quen thuộc, rồi một vệt sáng xanh lè hiện ra rõ ràng trong trời quang, cao hơn mái nhà chừng một thân cây. Chiếc đầu kéo theo chùm ruột gan đỏ tươi phát ánh lân tinh bay lên, lượn một vòng chậm rãi phía trên dãy nhà, rồi thay vì trôi về phía giữa bản như những đêm trước, nó đổi hướng hẳn, bay thẳng về phía lối suối. Ba người đàn ông cùng đứng bật dậy, nhưng Thẳm giơ tay giữ cả hai người đứng yên tại chỗ, ông nói khẽ mà rành rọt: đêm nay chỉ nhìn. Không gõ mõ, không đốt đuốc, để xem cho hết đường bay của nó khi nó tưởng không có ai trông thấy.
Chiếc đầu bay dọc theo con đường mòn ra suối, ở độ cao vừa phải, ánh lân tinh của chùm ruột gan hắt xuống mặt đường đóng sương thành một vệt sáng di động dễ theo dõi bằng mắt thường. Tới khoảng trời phía trên mảnh nương ven suối, nó chậm lại, lượn một vòng tròn rộng quanh mảnh nương, hạ thấp xuống một đoạn như tìm kiếm thứ gì trên mặt đất, rồi nó lượn thêm một vòng nữa nhỏ hơn, vẫn không sà xuống hẳn. Từ chỗ đứng ở ngã ba, ba người nhìn rõ mảnh nương trống trơn trong đêm, không có gia súc, không có người, chỉ có những luống đất đóng băng và hàng rào tre cũ bao quanh. Nó lượn ở đó một lúc lâu, lâu hơn hẳn thời gian nó dừng lại ở bất cứ chuồng trại nào trước đây, rồi nó kéo cao lên. Quay đầu bay ngược trở lại phía dãy nhà cuối bản, vệt sáng nhỏ dần rồi tắt hẳn phía trên mái nhà cũ.
Ngay sau khi vệt sáng tắt hẳn, Thẳm mới cho phép gõ mõ hỏi vòng theo hiệu đã hẹn. Tiếng đáp vọng lại lần lượt từ điểm chuồng nhà Ơn, từ sân nhà Khăm và từ dãy giữa bản, điểm nào cũng đáp hai tiếng đều đặn. Hiệu báo yên, không một điểm nào có dấu hiệu gia súc bị động hay người bị hút trong đêm nay. Sơn nghe hết một vòng mõ, ông nói vậy là đêm nay nó đi một vòng lớn như thế mà không lấy được gì của bản, đây là đêm đầu bay đầu tiên trong sổ mà cột thiệt hại ghi trống hoàn toàn. Thẳm bảo ông ghi đúng như thế vào sổ phiên, đêm bay mà không có thiệt hại, vì đó chính là bằng chứng cho thấy những đêm canh kín vừa qua đã chặn được đường hút của nó. Buộc nó phải lộ ra con đường bay khác thường ở phía suối.
Khăm là người lên tiếng đầu tiên khi vệt sáng đã tắt, giọng anh còn chưa hết run: nó không vào chuồng nào, không ghé buồng nào, nó ra thẳng mảnh nương mà lượn như người ta về thăm đất của mình vậy thầy ạ. Sơn đứng bên cạnh, ông nói ông làm trưởng bản, ông biết mảnh nương ấy là đất của ai, giấy tờ còn nằm trong hòm gỗ nhà ông. Nhưng ông nói ông không hiểu một thứ bay trong đêm thì có việc gì ở một mảnh đất trống không người không của. Hai ông già nhìn nhau trong bóng tối, rồi cùng nhìn về phía Thẳm, chờ ông thầy cúng nói câu đầu tiên.
Thẳm im lặng một lúc lâu rồi mới đáp, ông nói chậm từng ý một: những đêm trước, đường bay của nó đều do mùi tanh. Nhau thai và hơi ấm dẫn dắt, chuồng nào có gia súc lớn, buồng nào có sản phụ, nó tìm tới đó như một con vật đi theo bản năng. Đêm nay nó bỏ qua tất cả những thứ ấy, bay thẳng tới một mảnh đất không có gì để hút, lượn ở đó như bị một sợi dây vô hình giữ lại. Ông nói một đường bay như thế không còn là đường bay của bản năng nữa, nó giống đường bay của một vật bị người ta buộc vào một chỗ nhất định từ trước. Một mối buộc do bàn tay người tạo ra, dù ông chưa biết mối buộc ấy là gì và nằm ở đâu trong mảnh nương kia.
- Thầy nói thế có nghĩa là có người đứng sau việc này thật sao. Từ đầu tháng tới giờ tôi vẫn chỉ dám nghĩ đây là tà ma tự sinh ở vùng đất này.
- Tôi chưa nói có người. Tôi nói đường bay đêm nay có dấu của một mối buộc, và mối buộc thì không tự mọc ra được. Hai việc ấy khác nhau một quãng xa, anh là trưởng bản, anh phải giữ đúng quãng xa ấy trong đầu, đừng để lời đồn của bản chạy trước sổ của mình.
Thẳm nói rồi ông lấy cuốn sổ ra, nhờ Khăm che chăn cho ngọn đuốc nhỏ, ông ghi trang đêm nay ngay tại ngã ba đường: 23:30 ngày 07/01/2027, đêm đầu bay thứ 6. Đầu bay không sà xuống chuồng nào, không ghé nhà sản phụ, bay thẳng ra lối suối, lượn hai vòng phía trên mảnh nương ven suối rồi quay về phía dãy nhà cuối bản. Ông ghi thêm một dòng tách riêng ở cuối trang, dòng chữ ông viết nhỏ hơn và gạch chân một nét: đường bay đổi khác bản năng. Lần đầu tiên gắn với hướng mảnh nương ven suối, cần quay lại lối suối vào sáng mai để tìm dấu vết trên mặt đất. Sơn đứng bên đọc được dòng ghi ấy, ông hỏi vì sao việc này không nói ra cho cả bản biết ngay. Thẳm đáp, những gì ghi trong sổ đêm nay mới chỉ là một đường bay lạ và một suy đoán của riêng ông, nói ra lúc này thì bản sẽ tự lấp đầy phần chưa biết bằng sợ hãi và đồn đoán. Và người chịu trận đầu tiên lại là cô gái ở cuối bản. Ông nói sáng mai ông sẽ xuống lối suối một mình trước, có dấu vết thật trong tay rồi mới tính chuyện nói với ai. Trước khi thu dọn, Sơn còn đề nghị sáng mai ông sẽ đi cùng thầy xuống lối suối, thêm một đôi mắt của trưởng bản nhìn vào dấu vết thì sau này ông nói lại với bản mới có sức nặng. Thẳm đồng ý, nhưng ông dặn hai người đi cùng đêm nay một điều cho tới lúc có lệnh khác của ông: việc đường bay về phía mảnh nương chỉ có ba người biết, không nói với bất kỳ ai khác trong bản, kể cả người nhà. Ông nói một manh mối giữ kín thì còn nguyên giá trị, một manh mối nói ra chợ là ngày mai nó thành mười câu chuyện khác nhau. Và người tạo ra mối buộc kia, nếu thật sự có một người như thế, sẽ nghe được và xóa sạch dấu vết trước khi bản kịp quay lại nhìn lần thứ hai.
Ba người thu dọn điểm canh, đi bộ về bản trong ánh trăng non, không ai nói thêm câu nào về mảnh nương nữa cho tới khi về tới sân nhà trưởng bản.