MA CÀ RỒNG RÚT RUỘT MƯỜNG LÒ - Chương 32: Inh Sang Ở Nhà Thầy Cúng
Sáng 12/01/2027, lúc 09:00, bà Mùi bưng bát nước cháo vào buồng trong nhà Thẳm, bà ngồi xuống bên giường Inh và bắt đầu công việc chậm nhất trong ngày…
Nội dung chương
Sáng 12/01/2027, lúc 09:00, bà Mùi bưng bát nước cháo vào buồng trong nhà Thẳm, bà ngồi xuống bên giường Inh và bắt đầu công việc chậm nhất trong ngày của bà. Đêm đầu tiên ở nhà thầy đã qua mà không có tiếng phần phật nào trên mái. Cũng không có vệt tanh nào dưới khe sàn. Điều quý nhất của buổi sáng này là một điều không xảy ra: Inh không xấu thêm chút nào so với lúc được khiêng sang hôm qua. Hơi thở của cô vẫn mỏng và ngắt quãng, người cô vẫn không nhấc nổi vai khỏi chiếu, nhưng quãng đứt giữa hai hơi thở không dài thêm, và mạch ở cổ tay bà đếm được đều hơn đêm trước một chút rất nhỏ.
Khăm ngồi ở chân giường suốt từ lúc gà gáy, anh thay khăn ấm cho vợ theo lời bà đỡ dặn, cứ khăn nguội là anh lại nhúng nước ấm vắt khô rồi đặt lên trán và hai bàn tay cô. Anh làm việc ấy bằng cả hai tay rất nhẹ, vì bà Mùi đã dặn người ở mức này không chịu được động chạm mạnh, lay gọi nhiều cũng làm cô mất sức. Inh tỉnh được một lúc ngắn vào giữa buổi sáng, mắt cô mở hé, nhìn thấy con nằm trong nôi bên cạnh thì mí mắt động đậy, nhưng cô không nói được câu nào, chỉ thở ra một hơi dài hơn thường lệ rồi lại thiêm thiếp.
- Nó nghe thấy tiếng con đấy. Người mẹ dù yếu tới đâu cũng nghe thấy tiếng con mình trước tiên.
Bà Mùi nói câu ấy với Khăm, rồi bà quay lại với việc bón cháo: mỗi thìa cháo loãng bà chấm vào môi cô, chờ cô nuốt xong mới chấm thìa tiếp theo, nửa bát cháo bà bón mất trọn một buổi sáng như hôm qua. Bà ghi nhớ trong đầu từng chút một của ngày hôm nay để tối kể lại cho Thẳm: sáng cô tỉnh một lúc, trưa nuốt được nửa bát, chiều mạch không yếu thêm. Với người ngoài, những việc ấy nhỏ tới mức không đáng gọi là tiến triển, nhưng với bà đỡ đã ngồi bên giường sản phụ này suốt một tháng, giữ nguyên được một ngày không tụt xuống đã là một thắng lợi thật sự.
Đứa bé được chăm theo một nếp riêng trong nhà thầy. Bà Mùi tắm cho nó bằng nước lá ấm vào lúc nắng lên cao nhất, Khăm giặt tã bằng nước sôi rồi phơi trên sào dựng sát bếp lửa trong nhà, tuyệt đối không phơi ngoài trời qua đêm như lệ bản đã dặn từ tháng trước. Người họ hàng cho bú nhờ ngày hai lần bế con sang, ngồi ở gian ngoài cho bé bú rồi về, bà Mùi trả ơn bằng cân gạo và ít thuốc lá rừng bà tự hái. Cả nhà thầy bỗng có thêm tiếng trẻ con khóc đòi bú, tiếng ấy làm gian buồng bớt giống một buồng bệnh và giống một nhà có người ở hơn.
Phần ngày còn lại, khi Khăm trông buồng và bà Mùi lo việc bếp núc, Thẳm ngồi ở gian ngoài làm một việc ông đã định từ đêm qua: rà lại từng trang sổ của mình từ ngày đầu tháng Chạp tới nay. Ông không đọc lướt, ông lấy một thanh tre nhỏ, gạch dưới từng dòng ghi đêm có biến, rồi chép riêng năm đêm Inh bị hút ra một tờ giấy rời đặt cạnh tờ giấy ghi các việc lớn của bản trong cùng những ngày ấy. Ông làm việc này vì một ý nghĩ cứ trở đi trở lại trong đầu ông từ sáng qua: năm đêm hút ấy rơi vào những ngày rất khác nhau, vậy mà nhà Khăm đều mất người canh vào đúng những đêm đó.
Ông gọi Khăm ra gian ngoài lúc Inh đang ngủ, chỉ cho anh xem hai cột ngày ông vừa chép. Đêm hút đầu tiên rơi đúng đêm bản tập trung người ở nhà có đám, nhà Khăm chỉ còn hai vợ chồng thay nhau thức. Đêm thứ hai rơi vào đêm phiên chợ xa, đàn ông trong bản đi từ sớm, người được phân canh nhà Khăm cũng phải đi lo việc nhà mình. Đêm thứ ba và thứ tư, một đêm bản dồn người canh chuồng sau vụ gia súc chết liên tiếp, một đêm người ta kéo nhau tới xem phục kích ở cuối bản. Đêm thứ năm vừa rồi là đêm sau vụ hụt ồn ào, cả bản mệt nhoài, nhà Khăm chỉ còn mình anh thức tới gà gáy.
- Thầy xem này, Khăm. Năm đêm, năm lần nhà anh thiếu người, không sót một lần nào. Những đêm nhà anh đủ người ngồi sân, nó không tới được gần như thế.
Khăm nhìn hai cột ngày chồng lên nhau, mặt anh tái đi, anh nói vậy là nó biết chọn đêm, hay là có ai biết lịch canh của bản mà liệu trước được đêm nào lỏng. Thẳm gập tờ giấy lại, ông nói câu này phải giữ ở đúng mức của nó: sổ của ông mới chỉ cho thấy các đêm hút luôn rơi vào đêm bản lỏng canh. Còn vì sao nó trùng khớp như thế, là do thứ bay ấy đánh hơi được chỗ vắng người, hay do một bàn tay nào khác sắp đặt, ông chưa có chứng cứ để nói chắc một điều nào trong hai điều ấy.
- Anh là chồng người bệnh, anh có quyền giận, nhưng anh không có quyền kết luận thay sổ sách. Việc anh cần làm bây giờ là giữ cho nhà này từ nay không còn một đêm lỏng nào nữa.
Ông bàn luôn với Khăm và bà Mùi một lệ canh mới cho riêng nhà thầy, lệ này không đi theo lịch việc của bản nữa. Dù bản có đám, có chợ, có việc dồn người đi đâu, nhà thầy vẫn giữ nguyên ba người. Ông canh đầu đêm tới nửa đêm, Khăm canh từ nửa đêm tới gà gáy. Bà Mùi ngủ chập chờn trong buồng cùng hai mẹ con, để nghe tiếng động gần nhất. Người trong bản muốn đổi phiên giúp thì phải qua lời của Thẳm, không ai tự ý rút người của nhà này đi việc khác như những lần trước. Khăm nghe xong, anh nói anh hiểu vì sao thầy phải dặn kỹ tới vậy: chỉ một lần rút người đi là đủ mở đường cho một đêm như đêm qua.
Bà Mùi nghe hai người bàn, bà góp thêm một ý từ phía người chăm bệnh. Từ nay bà sẽ ghi nhớ giờ giấc tỉnh ngủ của Inh vào một mảnh giấy riêng. Đêm nào cô ngủ yên, đêm nào cô trở mình nhiều, sáng ra bà kể lại cho thầy chép vào sổ. Bà nói người bệnh không nói được thì thân người bệnh tự nó nói, thầy đọc dấu vết ngoài sân giỏi, còn dấu vết trên người bệnh thì để bà đọc cho. Thẳm gật đầu, ông lấy thêm một tờ giấy rời kẹp vào cuối sổ, ghi tên bà đỡ lên đầu tờ như người chịu trách nhiệm phần việc ấy.
Giữa buổi chiều, Thẳm tự tay kiểm lại người bệnh một lần nữa, vì ông muốn biết chắc ngày giữ nguyên này là thật chứ không phải do bà đỡ thương người bệnh mà nói nhẹ đi. Ông nhờ Khăm đỡ vai Inh lên một chút theo cách bà Mùi vẫn làm, nhưng vai cô mềm oặt trong tay chồng, đầu cô ngả sang bên và không giữ thẳng lại được. Ông đặt bàn tay cô lên lòng bàn tay mình, bảo cô nắm lấy tay ông nếu nghe thấy, bàn tay cô nằm yên không một ngón nào động đậy. Ông không nói gì thêm lúc ấy, chỉ ra hiệu cho Khăm đặt cô nằm xuống thật nhẹ, vì kiểm tới đó là đủ để biết người bệnh chưa lấy lại được chút sức nào.
- Giữ nguyên một ngày ở mức này đã là khó lắm rồi, anh đừng mong nó ngồi dậy được trong vài hôm. Người bị hút cạn tới mức này, hồi lại phải tính bằng tuần, bằng tháng, không tính bằng ngày được đâu.
Khăm nghe thầy nói, anh gật đầu mà mắt đỏ hoe, anh nói anh không mong gì nhiều, anh chỉ mong mỗi sáng vào buồng vẫn còn thấy vợ mình thở. Anh kể đêm qua ngồi canh ở gian ngoài nhà thầy, cứ mỗi canh giờ anh lại ghé tai vào vách buồng nghe ngóng, nghe được tiếng thở dù mỏng của cô là anh lại ngồi yên được thêm một canh nữa. Thẳm nghe anh nói, ông bảo đó chính là việc canh quan trọng nhất của nhà này, quan trọng hơn cả dây và gai ngoài sân, vì một người bệnh được nghe ngóng suốt đêm thì có biến gì cũng có người biết ngay từ đầu.
Bà Mùi từ bếp đi lên, bà mang theo bát thuốc sắc từ rễ cây đắng bà vẫn dùng cho sản phụ mất máu, bà nói thuốc này chỉ giúp người bệnh giữ hơi, không phải thuốc làm cô khỏe lại ngay được. Bà bón cho Inh từng thìa nhỏ như bón cháo, đếm đủ mười thìa thì dừng, bà nói dạ dày người kiệt sức chỉ nhận được có vậy trong một lần. Bà còn dặn Khăm từ nay thấy vợ tỉnh cũng đừng vội kể chuyện buồn vui của bản cho cô nghe, người ở mức này nghe tin dữ vào là hơi thở rối ngay, mà hơi thở là thứ duy nhất cô còn giữ được cho mình lúc này.
Cuối buổi chiều, Thẳm đi quanh nhà mình một vòng kiểm tra như ông vẫn làm mỗi ngày từ khi Inh sang ở. Cành dâu ở cửa sổ buồng trong còn tươi, dây ở đầu hồi căng đều, tro ở chân cầu thang khô và chưa ai giẫm lên. Ông đứng ở sân nhìn về phía nhà Khăm ở dãy giữa bản, căn nhà sàn giờ đóng cửa im lìm vì chủ nhà đã dọn sang ở nhà thầy, rồi ông quay vào nói với Khăm đang ngồi ở hiên.
Khăm xách thùng nước đầy vào bếp cho bà Mùi, anh nói từ ngày mai anh sẽ dậy sớm hơn gà gáy một canh để lo hết việc nước nôi củi lửa trong nhà thầy. Làm vậy bà đỡ khỏi phải rời buồng người bệnh đi gánh nước, và thầy cũng không phải chia tay vào việc nhà trong những giờ cần rà sổ sách. Thẳm nghe anh sắp xếp, ông chỉ gật đầu, vì một nhà canh giữ tốt bắt đầu từ những việc nhỏ được chia rõ như thế.
- Từ nay nó muốn hút thêm đêm nữa thì phải tìm được một đêm nhà này lỏng canh. Mà nhà này, từ đêm nay, không lỏng nữa.