MA CÀ RỒNG RÚT RUỘT MƯỜNG LÒ - Chương 39: Vết Cắt Mới Trên Sợi Mây
Sáng 16/01/2027, lúc 07:00, Thẳm trải đoạn dây mây gai lên tấm chiếu giữa hiên nhà trưởng bản, dưới ánh sáng ban ngày rõ ràng đầu tiên kể từ khi nó được…
Nội dung chương
Sáng 16/01/2027, lúc 07:00, Thẳm trải đoạn dây mây gai lên tấm chiếu giữa hiên nhà trưởng bản, dưới ánh sáng ban ngày rõ ràng đầu tiên kể từ khi nó được cắt ra khỏi vòng dây đêm qua. Sơn ngồi ở một đầu chiếu, cuốn biên bản của bản mở sẵn bên cạnh ông, phần ghi đêm qua còn tươi mực. Khăm ngồi đầu chiếu còn lại, anh vừa từ nhà thầy sang, đêm qua anh canh tới gà gáy ở đầu hồi nhà cuối bản rồi về nhà thầy trông vợ một lúc, sáng nay mắt anh đỏ vì thiếu ngủ nhưng người anh tỉnh táo lạ thường.
Thẳm không nói gì trong lúc đầu, ông chỉ dùng hai ngón tay vuốt dọc theo sợi mây từ đầu này sang đầu kia, dừng lại rất lâu ở hai mặt cắt và ở mối nối hờ ở giữa đoạn dây. Ánh sáng ban ngày cho thấy những điều ánh đèn che kín đêm qua không cho thấy hết: hai mặt cắt đều phẳng, sáng màu hơn thân mây cũ, và ở sát mép cắt có một vệt bóng mỏng như dấu của lưỡi dao được mài rất kỹ lướt qua. Ông lấy con dao đi nương của Khăm đặt cạnh đoạn dây, rồi ông lấy con dao chặt củi của nhà Sơn đặt ở phía bên kia, ông bảo hai người kia nhìn cho kỹ sự khác nhau.
- Dao đi nương lưỡi dày, chặt vào mây thì mặt cắt xơ và dập, sợi mây không bao giờ phẳng được thế này. Dao chặt củi còn nặng hơn nữa. Vết cắt trên sợi mây này ngọt và mỏng, nó là việc của một con dao mỏng sắc, thứ dao người ta giữ riêng cho việc nhỏ và việc cần khéo tay, không phải dao làm rẫy hằng ngày.
Khăm cầm đoạn dây lên xem lại dưới ánh sáng, anh nói anh làm nương bao nhiêu năm, anh chưa từng thấy ai trong bản dùng dao mỏng để chặt mây bao giờ. Thẳm nói đó chính là điều đáng ghi: người cắt sợi dây này không dùng dao của người làm nương, và hắn cũng không chặt như người làm nương, hắn cắt trong một nhát, tay hắn quen với việc cắt những thứ nhỏ và cần giấu vết. Ông bảo Khăm đặt đoạn dây xuống, rồi ông lần tay tới mối nối hờ ở giữa đoạn, ông tháo nhẹ lớp chỉ quấn ngoài cho hai người kia nhìn rõ nút thắt nằm bên trong.
Nút thắt ấy không phải nút buộc dây thông thường của người chăng rào hay buộc củi. Nó là một nút thắt vòng kép, đầu sợi luồn qua hai lần rồi siết ngược lại, kiểu thắt làm cho mối nối nhìn ngoài tưởng liền mà kéo nhẹ là tuột. Thẳm nói ông biết kiểu thắt này, ông đã thấy nó nhiều lần trong đời làm nghề của mình: đó là kiểu thắt của người làm bùa vẫn dùng để buộc bọc thuốc, bọc lá, những bọc nhỏ cần buộc chặt mà mở ra không để lại dấu. Người làm nương buộc dây theo cách khác, người chăng dây canh chuồng cũng buộc theo cách khác, chỉ có tay người quen buộc bọc thuốc mới thắt được nút này một cách tự nhiên trong bóng tối như vậy.
Để lời nói của mình không chỉ là lời nói, Thẳm bảo Khăm lấy một đoạn mây tươi cùng loại mang từ sân vào, rồi ông bảo anh cắt thử một nhát bằng con dao đi nương của chính anh. Khăm làm theo, nhát dao của anh đi qua sợi mây để lại một mặt cắt xơ tước, mấy sợi mây nhỏ bung ra ở mép cắt như ông đã nói trước. Sơn vào trong nhà lấy ra con dao mỏng nhà ông vẫn dùng để thái lá thuốc cho vợ, ông đặt nó vào tay Khăm và bảo anh cắt thêm một nhát nữa ở đầu kia của đoạn mây tươi. Nhát cắt thứ hai đi ngọt, mặt cắt phẳng và sáng, mép cắt có vệt bóng mỏng gần giống hệt hai mặt cắt trên đoạn dây vật chứng đang nằm giữa chiếu.
Ba người nhìn hai mặt cắt thử đặt cạnh mặt cắt thật một lúc lâu mà không ai nói gì ngay. Rồi Thẳm lên tiếng trước, ông nói buổi thử này không chỉ ra được con dao nào đã cắt sợi dây đêm qua, vì dao mỏng trong vùng này nhà nào cũng có một hai con để làm việc nhà. Nó chỉ giúp biên bản ghi chắc được một điều: người cắt dây không dùng dao làm nương, và hắn cắt bằng một thứ dao được giữ sắc cho những việc tỉ mỉ. Ông bảo Khăm bỏ đoạn mây thử xuống, ghi nhớ trong đầu rằng vật chứng thật và vật thử phải để riêng, sáng mai ông sẽ ghi rõ trong sổ đoạn nào là đoạn cắt thử ở hiên nhà trưởng bản để sau này không ai lẫn lộn được.
- Thầy nói thế có nghĩa là người cắt dây là người làm nghề như thầy sao.
Sơn hỏi câu ấy rất chậm, tay ông đặt lên cuốn biên bản như người chuẩn bị ghi một điều nặng. Thẳm lắc đầu ngay, ông nói ông chưa nói người cắt dây là ai, ông chỉ nói hai điều mắt ông thấy được trong sáng nay: vết cắt bằng dao mỏng sắc, và nút thắt kiểu buộc bọc bùa. Hai điều ấy là tính chất của công việc, chưa phải là tên của một con người. Ông dặn Sơn ghi đúng hai điều ấy vào biên bản, ghi ở phần vật chứng, không ghi ở phần kết luận, vì phần kết luận của buổi sáng nay chưa có gì để ghi cả.
Rồi Thẳm lấy ra ba tờ giấy rời trong cuốn sổ của mình, ông đặt chúng cạnh nhau trên chiếu, lần đầu tiên sau nhiều ngày ông bày tất cả những mảnh rời của vụ việc lên cùng một mặt chiếu cho hai người kia cùng thấy. Tờ thứ nhất là danh sách những người biết lịch phục kích đêm qua ở mức độ khác nhau. Bốn người biết trọn lịch qua biên bản. Thêm những người của các điểm canh biết phần việc của mình. Thêm bất kỳ ai đi qua lối cuối bản chiều qua và thấy vòng dây mới chăng quanh đầu hồi. Tờ thứ hai là bản vẽ dấu dép gót trái khuyết ở lối suối. Ông ghi nó lại trong buổi tìm dấu ngày 08/01, mười bốn bước đi vào và vòng ra. Kèm theo là vệt tro lá thuốc cháy dở tìm thấy cùng buổi ấy. Tờ thứ ba là những dòng ông ghi sau buổi ở nhà trưởng bản hai hôm trước và buổi giao vật chứng chiều qua. Một thầy bùa trong vùng hỏi mua mảnh nương dai nhất nhiều năm với giá rẻ. Mùi của bọc lá thuốc từ đêm Sên lọt lòng trùng với mùi tro lá thuốc ở lối suối.
- Ba tờ giấy này nằm riêng thì mỗi tờ chỉ là một mảnh. Đặt cạnh nhau như sáng nay, chúng bắt đầu chụm lại. Người biết lịch phục kích. Người để lại dấu dép và tro lá thuốc ở lối suối, ngay sát mảnh nương. Người làm nghề, dùng nút thắt của người buộc bọc thuốc, và là người để mắt tới mảnh nương ấy dai hơn bất kỳ ai trong vùng. Ba danh sách manh mối chụm dần về một người, Khăm ạ. Nhưng chụm dần chưa phải là đã tới nơi.
Khăm nhìn ba tờ giấy trên chiếu, hơi thở anh nhanh hơn, anh nói với thầy rằng tới nước này thì còn chờ gì nữa, sao không gọi người ấy tới nhà trưởng bản mà đối chất ngay trong hôm nay. Thẳm gấp ba tờ giấy lại theo đúng thứ tự cũ, ông nói câu trả lời của ông vẫn là câu ông đã nói với Sơn ở nhà trưởng bản hôm 13/01: gọi tên một người trước bản là việc không rút lại được. Trong tay họ lúc này có một sợi dây bị cắt, một dấu dép không tên, một bọc lá thuốc chưa ai kể trọn nguồn gốc của nó trước biên bản. Kẻ họ đang lần theo là người làm nghề và rất khôn ngoan, hắn chỉ cần chối một câu và hỏi lại bản có chứng cứ gì tận mắt thấy tay hắn cắt dây không, là cả ba người ngồi ở hiên này không trả lời được.
Sơn gật đầu theo lời thầy, trưởng bản nói thêm phần việc của buổi sáng nay mà ông đã hẹn từ hai hôm trước. Lúc mười giờ, bà Mùi sẽ tới nhà ông kể trọn đêm Sên lọt lòng trước biên bản, và đó là mảnh cuối cùng họ còn thiếu để biết bọc lá thuốc kia đi qua tay ai trước khi tới tay bà đỡ. Ông nói ông không cho phép buổi kể ấy bị làm hỏng bởi sự nóng vội của bất kỳ ai trong ba người, kể cả chính ông. Tới lúc bà đỡ kể xong, ghi xong, đóng dấu biên bản xong, lúc ấy họ mới ngồi lại mà tính việc tiếp theo bằng cái đầu lạnh của người có đủ giấy tờ trong tay.
Sơn ghi biên bản buổi khám vật chứng ngay tại hiên, ông ghi giờ bắt đầu, giờ kết thúc, tên ba người có mặt và từng điều đã xem xét được trên đoạn dây. Ông ghi cả việc đoạn mây cắt thử sáng nay là vật thử làm tại chỗ, không phải vật chứng, để trang biên bản này sau này đọc lại không sinh thêm một mối nghi nào vô cớ. Thẳm nghe ông đọc lại, ông chỉ sửa một chữ duy nhất trong cả trang: chỗ Sơn viết người cắt dây, ông bảo sửa thành việc cắt dây, vì biên bản của bản tới giờ phút này chưa được phép gắn việc ấy vào bất kỳ người nào.
Thẳm nghe Sơn nói, ông gói đoạn dây lại vào tấm vải sạch như cũ, trao cho trưởng bản cất vào hòm gỗ cùng ngăn với bọc lá thuốc và cuộn giấy nương. Ông nói khi ba vật chứng của vụ việc này nằm chung trong một chiếc hòm, do một người giữ chìa khóa, thì từ nay không ai có thể nói bản làm việc bằng lời đồn nữa. Khăm đứng dậy ra về nhà thầy để thay phiên cho bà đỡ tới nhà trưởng bản. Trước khi xuống cầu thang, anh quay lại nói một câu ngắn với hai ông già. Anh chờ được tới mười giờ. Anh đã chờ vợ anh qua được năm đêm hút rồi, chờ thêm một buổi sáng cho ra lẽ cũng là việc anh làm được.