MA CÀ RỒNG RÚT RUỘT MƯỜNG LÒ - Chương 42: Hung Thủ Là Quàng Văn Ón
Chiều 16/01/2027, lúc 15:30, gian trong nhà trưởng bản đóng kín cửa như buổi sáng bà Mùi tới kể chuyện. Trên chiếu chỉ có bốn người: Sơn ngồi ở vị trí…
Nội dung chương
Chiều 16/01/2027, lúc 15:30, gian trong nhà trưởng bản đóng kín cửa như buổi sáng bà Mùi tới kể chuyện. Trên chiếu chỉ có bốn người: Sơn ngồi ở vị trí giữ biên bản, Thẳm ngồi đối diện cửa, bà Mùi ngồi nép ở phía trong cùng. Và Quàng Văn Ón vừa được Sơn mời sang với lý do bản cần nhờ một người làm nghề lâu năm xem giúp một bọc lá thuốc cũ. Ón tới rất đúng giờ, tay xách túi nghề bằng vải như mọi lần ông qua nhà trưởng bản, nét mặt điềm đạm như người tới làm một việc lễ thường ngày.
Sơn rót nước mời khách rồi vào việc không vòng vo. Ông mở chiếc hòm gỗ. Ông lấy ra bọc lá thuốc đã ngả màu năm tháng đặt lên giữa chiếu. Bên cạnh là đoạn dây mây gai có mối nối hờ gói trong vải sạch. Bên cạnh nữa là một gói giấy nhỏ đựng tro lá thuốc cháy dở. Ông nói ba vật này bản giữ làm vật chứng của vụ việc trong tháng. Hôm nay mời ông Ón tới không phải để hỏi tội ai. Buổi này để đối chiếu từng vật, ai khớp tới đâu bản ghi tới đó. Ón nhìn ba vật trên chiếu. Ông gật đầu và nói người làm nghề thì phải nói thật trước vật của nghề.
Thẳm không chạm vào bọc lá vội. Ông nhìn sang bà Mùi và gật đầu một cái rất nhẹ. Bà đỡ ngồi thẳng người lên. Bà nói bà xin nói lại điều bà đã kể trước biên bản sáng hôm kia, lần này trước mặt người cần nghe bà gọi tên. Bà kể đêm Sên lọt lòng, người khách trẻ bước vào buồng đỡ đẻ, đặt bọc lá này vào tay bà dưới ánh đèn dầu. Hắn dặn dùng một nắm nhỏ cho lần tắm đầu của đứa bé. Khi hai bàn tay chạm nhau dưới ánh đèn, bà nhìn rõ một vết sẹo dài chạy xiên qua đốt đầu tiên của ngón cái bàn tay trái người khách. Bà nhớ vết sẹo ấy suốt mười chín năm. Hôm nay bà xin được nhìn lại bàn tay trái của người ngồi trước mặt bà một lần, trước mặt trưởng bản.
Ón khựng lại một thoáng rất ngắn. Ông ta nói tay người làm nghề ai chẳng có sẹo. Bản xem tay ông ta giữa buổi thế này thì khác nào đã định sẵn điều muốn thấy. Sơn đáp bằng giọng của người giữ biên bản. Ông nói buổi đối chiếu hôm nay ghi cả việc ông Ón có đồng ý cho xem tay hay không. Sự từ chối cũng sẽ được ghi nguyên văn vào biên bản cho người sau đọc. Ón im lặng một lúc lâu. Rồi ông ta đặt bàn tay trái của mình lên chiếu, ngay cạnh bọc lá thuốc cũ. Dưới ánh sáng chiều hắt qua khe cửa, vết sẹo hiện ra rõ ràng: một đường sẹo cũ, trắng mờ, chạy xiên đúng qua đốt đầu tiên của ngón cái, dài chừng một đốt tay. Bà Mùi nhìn vết sẹo ấy, bà gật đầu ba lần liền, giọng bà run lên nhưng lời bà không run.
- Đúng vết sẹo này. Đúng ngón tay này. Người đặt bọc lá vào tay tôi trong đêm con bé lọt lòng là ông, ông Ón ạ. Mười chín năm nay mỗi lần gặp ông, tôi đều thấy nó, và tôi không dám nói vì tôi sợ mình nhớ sai mà mang tội với người ta. Hôm nay nó nằm cạnh bọc lá này, tôi không còn sợ nhớ sai nữa.
Thẳm lúc ấy mới mở một góc lớp lá ngoài cùng của bọc thuốc, ông mở rất khéo để không làm rách thêm lớp gói cũ. Một mùi hăng nồng bốc lên ngay trong gian nhà kín, thứ mùi của lá thuốc mạnh phơi khô lâu năm quyện với hơi ẩm của hòm gỗ. Ông mở tiếp gói giấy nhỏ bên cạnh, trong gói là nắm tro lá thuốc cháy dở mà ông nhặt được ở lối suối trong buổi tìm dấu vết đầu tháng. Ông nói rõ cách ông đã đối chiếu hai mùi này trong buổi giao vật chứng hai hôm trước: mùi hăng của bọc lá và mùi còn vương trong nắm tro cháy dở là cùng một thứ lá, cùng một cách phơi. Người để lại tro lá thuốc ở lối suối, ngay sát mảnh nương và ngay trên đường dấu chân đi vào, đã dùng đúng thứ lá đựng trong bọc thuốc đêm lọt lòng.
Ón cười nhạt. Ông ta nói lá thuốc trong vùng này nhà làm nghề nào cũng dùng qua. Mùi lá giống nhau là chuyện thường. Bản không thể vì một mùi lá mà buộc việc cho người ta. Thẳm gật đầu. Ông nói một mùi lá đúng là chưa buộc được ai, vì thế buổi hôm nay mới có mục thứ ba. Ông tháo lớp chỉ quấn ngoài mối nối hờ trên đoạn dây mây gai. Nút thắt vòng kép nằm bên trong lộ ra: đầu sợi luồn qua hai vòng rồi siết ngược lại. Kiểu thắt ấy làm cho mối nối nhìn ngoài tưởng liền mà kéo nhẹ là tuột. Ông nói ông biết kiểu thắt này không phải của người chăng rào hay buộc củi. Nó là kiểu thắt của người làm bùa vẫn dùng để buộc bọc thuốc. Tay quen thì làm trong bóng tối cũng không sai một vòng.
Rồi Thẳm làm một việc không ai trong gian nhà ngờ tới. Ông lấy trong túi đồ nghề của mình ra một nắm lá khô và một sợi lạt tre mảnh. Ông đặt cả hai thứ trước mặt Ón và nói bằng giọng rất bình thản: bản muốn ghi vào biên bản cách buộc bọc thuốc của người làm nghề trong vùng. Ông nhờ ông Ón buộc mẫu một bọc ngay tại chiếu này, theo đúng thói quen tay nghề của ông bấy lâu nay. Ón nhìn nắm lá một lúc. Ông ta hiểu ngay cái bẫy trong lời nhờ ấy, nhưng từ chối lúc này cũng là một cách trả lời, mà trả lời nào cũng sẽ vào biên bản. Ông ta cầm sợi lạt lên, xếp lá lại thành bọc nhỏ, và đôi tay quen việc của ông ta tự làm phần còn lại: đầu lạt luồn qua hai vòng, siết ngược lại, gọn và nhanh như một việc đã làm mười chín năm không cần nhìn. Bọc mẫu nằm cạnh đoạn dây trên chiếu. Hai nút thắt giống nhau tới mức Sơn phải cúi sát xuống nhìn rồi ngồi thẳng dậy, mặt ông biến sắc.
- Mục thứ tư, ông Ón ạ. Sơn, anh lấy đoạn mây tươi trong góc nhà ra đây.
Sơn mang vào một đoạn mây gai tươi cùng loại với dây ở đầu hồi, đặt cạnh hai mặt cắt phẳng ngọt của đoạn dây vật chứng. Thẳm quay sang Ón. Ông nói trong túi nghề của người làm bùa bao giờ cũng có một con dao mỏng giữ riêng cho việc cắt lá và rạch bọc. Ông đề nghị Ón cho bản mượn con dao ấy một lát, chỉ để cắt thử một nhát lên đoạn mây tươi này, trước mặt đủ bốn người. Ón ngồi im rất lâu. Bàn tay trái của ông ta từ từ nắm lại trên gối, vết sẹo ở ngón cái trắng ra trong cái nắm tay ấy. Cuối cùng ông ta mở túi vải, lấy ra một con dao nhỏ lưỡi mỏng bọc trong miếng da cũ, đặt lên chiếu mà không nói một lời. Thẳm không tự cắt. Ông đưa dao cho Sơn, vì trưởng bản là người tay ngang nhất trong gian nhà này. Nhát cắt của người tay ngang mà ngọt thì chỉ có thể nhờ lưỡi dao. Sơn cầm dao cắt xuống đoạn mây tươi. Nhát dao đi qua sợi mây không một tiếng rít. Mặt cắt hiện ra phẳng, sáng màu, mép cắt có vệt bóng mỏng. Ba mặt cắt nằm cạnh nhau trên chiếu, giống nhau như cùng sinh ra từ một lưỡi dao trong cùng một buổi.
Thẳm lúc ấy mới hỏi Ón câu cuối cùng của buổi đối chiếu. Ông hỏi tối mười lăm vừa rồi, vào khoảng đầu hôm, ông Ón ở đâu. Ón đáp sau một hồi im lặng. Ông ta nói mình có qua lối suối ở cuối bản để hái ít lá thuốc mọc ven bờ nước. Tới nơi thấy đầu hồi nhà con bé đã chăng dây kín, biết bản có việc nên quay về ngay, không vào gần. Thẳm gật đầu. Ông nói ông ghi nhận lời khai ấy nguyên văn. Ông chỉ xin ông Ón nghe một điều: đoạn dây bị cắt nằm ở phía lối suối, khuất sau bụi cây, ngoài tầm mắt của điểm canh phía sân. Khoảng đầu hôm là khoảng duy nhất trong đêm ấy ba người canh còn chia nhau đi kiểm các điểm khác, nên đoạn dây nằm ngoài mắt họ. Cả bản chiều mười lăm nhiều người nhìn thấy vòng dây. Nhưng người tự nhận mình có mặt ở phía lối suối vào đúng đầu hôm ấy, tính tới giờ này, chỉ có một mình ông Ón.
Gian nhà im lặng tới mức nghe rõ tiếng bấc đèn dầu cháy trong góc. Thẳm tổng kết buổi đối chiếu thành lời kết luận đầu tiên của toàn vụ việc, nói chậm rãi để Sơn ghi kịp từng ý vào biên bản. Bốn đối chiếu đã khớp. Vết sẹo ở ngón cái khớp với lời kể của nhân chứng đêm lọt lòng về người đưa bọc lá thuốc. Bọc lá thuốc đêm ấy còn nguyên làm vật chứng, mùi hăng của nó khớp với tro lá thuốc ở lối suối. Nút thắt trên đoạn dây bị cắt là kiểu buộc bọc bùa, và chính tay ông Ón vừa buộc lại đúng kiểu ấy tại chiếu này. Vết cắt trên sợi mây khớp với nhát cắt của con dao mỏng trong túi nghề của ông Ón, và lời khai của chính ông ta đặt ông ta ở lối suối vào đúng đầu hôm xảy ra việc cắt dây. Từ bốn đối chiếu ấy, ông kết luận điều mà bản đã chờ suốt một tháng: Quàng Văn Ón chính là người đã cấy bùa vào Lò Thị Sên từ thuở lọt lòng qua bọc lá thuốc tắm đầu. Hắn nuôi trong người cô gái một thứ độc trùng khiến đầu cô lìa cổ bay đêm ngoài ý muốn. Ý đồ của hắn là làm cho bản sợ hãi, bỏ hoang mảnh nương màu mỡ ven suối của cha mẹ cô, để hắn nhận lại với giá rẻ. Đó cũng là cách hắn đã hỏi mua dai dẳng thửa nương ấy suốt nhiều năm, mà trưởng bản là người nhớ rõ nhất.
Ón ngồi nghe hết lời kết luận, mặt ông ta xám dần đi dưới ánh đèn. Ông ta nói một câu chối cuối cùng, rằng bản ghép những mảnh rời lại thành tội cho ông ta, rồi ông ta im bặt và không nói thêm lời nào nữa dù Sơn hỏi thêm hai lần theo lệ ghi biên bản. Sơn ghi nguyên cả sự im lặng ấy vào biên bản đối chiếu. Ông đọc lại toàn bộ cho bốn người cùng nghe, để bà Mùi điểm chỉ vào cuối trang với tư cách nhân chứng, còn ông và Thẳm ký tên làm chứng cho buổi đối chiếu. Ông nói ông Ón sẽ ở lại gian trong nhà ông từ giờ phút này, có người của bản canh cửa ngày đêm, ăn uống đầy đủ theo lệ giữ người chưa qua xử lý. Việc đối chất và xử lý theo lệ bản sẽ tính sau đêm nay, sau khi bản làm xong việc giải bùa cho cô gái. Hai thanh niên được gọi vào nhận việc canh cửa ngay trong buổi chiều. Họ vào nhà bằng cửa sau, không để dân bản ngoài sân nhìn thấy.
Thẳm ra về khi nắng chiều đã tắt trên mái nhà trưởng bản. Bà Mùi đi bên cạnh ông một đoạn. Bà nói tối nay bà sẽ sang nhà thầy để cùng ông nấu nồi nước thuốc cho con bé. Việc của bà với con bé ấy bắt đầu từ một bọc lá trong tay bà. Nó cũng nên kết thúc bằng một nồi thuốc qua tay bà.