MA CÀ RỒNG RÚT RUỘT MƯỜNG LÒ - Chương 47: Đối Chất Bên Bếp Lửa
Tối 17/01/2027, lúc 19:00, bếp lửa ở gian trong nhà trưởng bản cháy đều, nồi nước sôi treo trên bếp tỏa hơi ấm khắp gian nhà sau một ngày bản chạy việc…
Nội dung chương
Tối 17/01/2027, lúc 19:00, bếp lửa ở gian trong nhà trưởng bản cháy đều, nồi nước sôi treo trên bếp tỏa hơi ấm khắp gian nhà sau một ngày bản chạy việc không nghỉ. Sên ngồi ở mé chiếu phía gần bếp, cô tới nhà trưởng bản từ lúc chiều theo lời mời của Sơn. Cô đi bộ từ cuối bản lên bằng đôi chân của chính mình. Cô không cần ai dìu như những lần cô phải sang nhà thầy nhờ xem cổ trong tháng trước. Cô đã ngủ trọn một ngày sau đêm giải bùa, tỉnh dậy lúc trời gần tối với một cái cổ không còn đau rát và một cái đầu nhẹ nhõm mà cô nói cô không nhớ lần cuối cùng mình có được cảm giác ấy là từ năm nào.
Thẳm là người xem cổ cho cô ngay khi cô vừa ngồi xuống chiếu. Ông bảo cô ngẩng mặt về phía ánh lửa, ông ghé sát nhìn vòng sẹo quanh cổ cô một lúc lâu rồi ông gật đầu, giọng ông có một sự nhẹ nhõm mà cả tháng nay không ai nghe thấy ở ông. Vòng sẹo đỏ quanh cổ cô đã đổi khác hẳn so với những lần ông ghi vào sổ trước đây: vết sẹo đỏ nhạt dần sau giải bùa. Màu đỏ rút đi từng mảng, da quanh cổ không còn sưng, không còn nóng khi ông áp mu bàn tay vào thử. Ông nói ông ghi nhận mức này vào sổ đúng như nó đang hiện ra trước mắt ông, không nói quá lên một chút nào, vì một vết sẹo mười chín năm không thể mất trong một đêm. Nó chỉ có thể nhạt dần đi theo ngày tháng từ đây, như mọi vết thương đã được lấy hết mủ độc ra ngoài.
Sơn mở cuốn biên bản mới, ông nói rõ thể thức của buổi tối nay cho cả gian nhà nghe trước khi người được đưa vào. Đêm qua bản đã giải xong bùa cho cô gái. Chiều qua bản đã đối chiếu xong bốn mục vật chứng. Tối nay là buổi đối chất: người bị đối chiếu sẽ được nghe lại toàn bộ, được trả lời từng mục, và nếu nhận thì ký nhận vào biên bản trước mặt cô gái bị hại và thầy cúng làm chứng. Việc xử lý sau buổi này thuộc về lệ bản và pháp luật ở trên, bản không tự xử bằng tay chân, không ai được động vào người bị giữ dù chỉ một cái tát. Ông nói câu cuối cùng ấy chậm rãi và nhìn thẳng về phía cửa, nơi hai thanh niên canh giữ đang đưa Quàng Văn Ón vào gian trong.
Ón bước vào, hai tay ông ta buông thõng, áo ngoài còn nguyên từ lúc bị giữ lại chiều qua, nét mặt ông ta hốc hác đi trông thấy sau một đêm một ngày ở gian giữ người. Ông ta ngồi xuống chiếu đối diện bếp lửa, phía bên kia của cuốn biên bản. Sơn đọc lại toàn bộ biên bản đối chiếu của buổi chiều hôm trước, đọc chậm rãi từng mục: vết sẹo ở ngón cái khớp lời kể của bà đỡ về người đưa bọc lá thuốc trong đêm lọt lòng. Bọc lá còn nguyên làm vật chứng và mùi hăng của nó khớp với tro lá thuốc ở lối suối. Nút thắt trên đoạn dây bị cắt là kiểu buộc bọc bùa và chính tay ông ta đã buộc lại đúng kiểu ấy tại chiếu nhà này. Vết cắt trên sợi mây khớp với nhát cắt của con dao mỏng trong túi nghề của ông ta, và lời khai của chính ông ta đặt ông ta ở lối suối vào đầu hôm xảy ra việc cắt dây. Đọc xong mục nào, Sơn dừng lại hỏi ông ta có điều gì chối ở mục ấy không. Ón nghe hết bốn mục, ông ta không chối một mục nào nữa. Ông ta chỉ ngồi nhìn ngọn lửa giữa bếp, và sự im lặng của ông ta lần này khác hẳn sự im lặng chối quanh của chiều qua: nó là sự im lặng của người biết mình không còn đường nào để đi tiếp.
Thẳm lúc ấy mới lên tiếng, ông hỏi Ón câu hỏi mà ông nói ông đã giữ trong bụng từ ngày đầu tiên ông nghi ngờ có bàn tay người đứng sau thứ bay trong đêm. Ông hỏi vì sao lại là một đứa trẻ sơ sinh, vì sao lại là mảnh nương ven suối ấy. Và vì sao ông ta có thể nhìn cô gái ấy lớn lên từng năm trong bản, sốt mỗi sáng, gầy đi mỗi năm, mà vẫn không một lần ra tay gỡ thứ mình đã cấy vào người nó. Ón trả lời sau một hồi lâu, giọng ông ta khàn và nhỏ, nhưng lời ông ta nói ra rõ ràng tới mức Sơn không cần hỏi lại một chữ nào khi ghi biên bản.
- Năm ấy tôi còn trẻ, nghề chưa vững, danh chưa có. Mảnh nương ấy là thửa đất tốt nhất vùng này, nước suối dẫn tới tận chân ruộng, ai cầm được nó thì ba đời không lo đói. Cha mẹ nó giữ đất kỹ, không bán cho ai. Tôi nghĩ ra cách ấy trong một đêm nằm nghe tiếng mưa trên mái nhà mình. Cấy thứ ấy vào đứa bé từ lần tắm đầu, nuôi nó lớn lên cùng đứa bé, tới khi nó thành thứ bay trong đêm thì cả bản sẽ sợ vùng đất ven suối. Nhà nó sẽ bị xa lánh, đất sẽ bỏ hoang, và tới lúc ấy tôi chỉ cần mở miệng nhận lại với giá của đất hoang. Mấy năm đầu nó chưa phát. Sau này nó phát thật, bản sợ thật, nhưng trưởng bản giữ giấy nương quá chặt, con bé lại lì, nó ôm thửa đất ấy sống một mình ở cuối bản không chịu bán. Tôi hỏi mua năm này qua năm khác, giá tôi trả rẻ dần theo đúng cái sợ của bản, mà nó vẫn không bán. Tôi chờ tới khi nó bị bản đuổi đi hoặc nó chết yếu trong căn nhà ấy. Tôi chờ mười chín năm, thầy ạ. Tới tháng này thì ông lần ra hết.
Sên nghe hết lời thú nhận ấy mà không ngắt lời một lần nào. Khi Ón nói xong, cô mới lên tiếng, giọng cô bình tĩnh tới mức chính Thẳm cũng phải nhìn cô một lần nữa để chắc rằng cô gái mười chín tuổi ngồi bên bếp lửa này đang nói những lời của chính mình. Cô nói cô không tới buổi tối nay để nghe hắn xin lỗi, vì một lời xin lỗi không trả lại được cho cô mười chín năm sống như người mang tội trong chính bản của mình. Cô tới để nghe hắn nhận việc trước biên bản, để từ ngày mai, khi cô đi qua sân nhà ai trong bản, không còn một ánh mắt nào nhìn vào cổ cô mà nghĩ những điều người ta đã nghĩ suốt tháng qua. Cô nói phần xử hắn thế nào là việc của bản và của pháp luật, cô không xin tha cho hắn và cô cũng không xin bản nặng tay với hắn, vì cả hai việc ấy đều không phải việc của một người bị hại nên làm.
- Tôi chỉ có một câu hỏi cho ông, và tôi muốn ông trả lời trước mặt trưởng bản. Đêm tôi lọt lòng, khi ông đặt bọc lá vào tay bà đỡ, ông có nhìn mặt tôi một lần nào không.
Ón cúi đầu xuống rất thấp. Ông ta nói ông ta có nhìn, đứa bé đỏ hỏn nằm trong chăn, nhỏ xíu và khóc yếu, và ông ta đã nhìn nó như nhìn một cái hạt giống mình vừa gieo xuống một thửa đất, chứ không nhìn như nhìn một đứa trẻ. Ông ta nói câu ấy xong thì không ngẩng đầu lên nữa. Sên gật đầu như người vừa nghe được đúng điều mình cần nghe, cô quay sang Sơn và nói cô không còn gì để hỏi thêm, biên bản ghi tới đâu cô nghe và xác nhận tới đó.
Trước khi biên bản được viết, Sơn còn làm một việc theo đúng phận sự của mình. Ông hỏi Sên, ngay trước mặt Ón, rằng cô có điều gì muốn nói vào biên bản với tư cách người bị hại không. Một buổi đối chất mà thiếu tiếng nói của người bị hại thì trang giấy của nó vẫn còn thiếu một góc. Sên ngồi yên một lúc, cô nói cô chỉ xin ghi một câu duy nhất: cô bị hại từ khi chưa biết nói, cô không làm gì sai trong suốt mười chín năm ấy. Và cô mong từ nay bản đừng để một đứa trẻ nào khác phải lớn lên dưới những lời đồn như cô đã lớn lên. Sơn ghi nguyên văn câu nói ấy vào biên bản, đọc lại cho cô nghe, và cô gật đầu xác nhận từng chữ là đúng ý mình. Ón ngồi phía bên kia bếp lửa nghe câu nói ấy, hai vai ông ta sụp xuống thêm một phần. Và ông ta vẫn không xin một lời tha thứ nào, như thể chính ông ta cũng biết có những món nợ mà lời xin lỗi nói ra chỉ làm nhẹ cho người nói chứ không làm nhẹ cho người nghe.
Sơn viết trang kết luận của buổi đối chất ngay trong đêm, ông đọc lại toàn bộ cho bốn người cùng nghe: Quàng Văn Ón thừa nhận đã cấy bùa vào Lò Thị Sên từ thuở lọt lòng qua bọc lá thuốc dùng trong lần tắm đầu. Nhằm chiếm mảnh nương ven suối của cha mẹ cô, thừa nhận các mục đối chiếu của buổi chiều mười sáu đều đúng với việc mình làm, và tự nguyện ký nhận vào biên bản này để chờ xử lý theo lệ bản và pháp luật. Đọc xong, ông đẩy cuốn biên bản về phía Ón cùng một hộp mực điểm chỉ. Ón đưa bàn tay trái của mình ra, ông ta ấn ngón cái trái, ngón tay mang vết sẹo dài mười chín năm trước đã đặt bọc lá vào tay bà đỡ, xuống hộp mực rồi ấn xuống cuối trang biên bản. Dấu điểm chỉ hiện ra rõ ràng trên giấy, vết sẹo chạy xiên qua đốt ngón tay in thành một vệt trắng nhỏ cắt ngang dấu mực đen. Sơn nhìn dấu điểm chỉ ấy một lúc lâu rồi ông mới khép cuốn biên bản lại.
Buổi đối chất kết thúc khi bếp lửa đã cháy xuống còn một lớp than hồng dày. Hai thanh niên canh giữ đưa Ón quay lại gian giữ người ở phía sau nhà trưởng bản, ông ta đi qua sân trong bóng tối mà không nói thêm một lời nào. Sên đứng dậy ra về, cô tự bước xuống cầu thang nhà trưởng bản, đi được mấy bước trên lối mòn về cuối bản thì cô dừng lại quay đầu nói với Thẳm một câu ngắn, giọng cô nhẹ như gió thoảng qua mặt suối buổi tối.
- Tối nay cháu về nhà ngủ ở nhà mình, thầy ạ. Lâu lắm rồi cháu mới thấy việc về nhà mình ngủ là một việc bình thường như của mọi người.