MA CÀ RỒNG RÚT RUỘT MƯỜNG LÒ - Chương 9: Lần Bay Qua Bờ Tre
Phiên canh đêm 20/12/2026 được bố trí sau bờ tre cuối bản, cách chuồng nhà Khăm chừng bốn mươi bước chân. Thẳm chọn bờ tre này vì ba lý do ông nói rõ với…
Nội dung chương
Phiên canh đêm 20/12/2026 được bố trí sau bờ tre cuối bản, cách chuồng nhà Khăm chừng bốn mươi bước chân. Thẳm chọn bờ tre này vì ba lý do ông nói rõ với Lò Văn Khăm và Lò Văn Ơn trước khi trời tối: bờ tre nằm ngay trên đường lượn mà vệt sáng đã đi qua hai lần trước. Từ đây nhìn lên thấy trọn khoảng trời phía trên các mái chuồng ở cuối bản, và người nấp sau tre gai sẽ không bị lộ bóng dưới ánh sáng của chính thứ họ đang chờ. Ba người mang theo chăn, mõ, hai cây đuốc và một đống củi khô chất sẵn sau mô đất, củi này vốn để dành đốt hiệu khi cần gọi các điểm canh khác tới hỗ trợ.
Khăm được giao ngồi ở vị trí gần chuồng nhà mình nhất, vì chuồng ấy giờ chỉ còn con nghé non và anh lo cho nó hơn cả lo cho bản thân. Ơn ngồi ở đầu bờ tre phía ngoài, tay không rời cây đuốc chưa châm. Thẳm ngồi giữa hai người, lưng dựa vào thân tre lớn, cuốn sổ để sẵn trong ngực áo cùng cây bút chì đã gọt ngắn. Trước khi sương xuống dày, ông dặn lại lần cuối: đêm nay nhiệm vụ chính vẫn là nhìn cho rõ. Hai lần trước, họ hoặc chỉ nghe tiếng trên mái, hoặc chỉ thấy vệt sáng từ xa trên gò cao. Đêm nay nếu nó sà thấp như ông dự đoán, đây sẽ là lần đầu tiên họ nhìn nó ở khoảng cách đủ gần để phân biệt hình thù. Ông muốn cả ba người cùng nhớ thật kỹ những gì mình thấy, để sáng mai đối chiếu với nhau, tránh chuyện mỗi người kể một kiểu vì sợ.
- Thầy dự nó sẽ sà thấp là dựa vào đâu. Từ đêm canh ở gò tới giờ chưa ai thấy nó bay lại lần nào, trâu nhà anh Ơn chết ngay trong đêm có người canh mà không ai kịp nhìn thấy gì.
- Im mấy đêm liền không phải là hết. Nó im vì các nhà đã bịt kín kẽ hở, tã không còn phơi ngoài, cửa sổ buồng nào cũng cắm dâu gai kín vòng. Một vật đang đói mà các đường quen đều bị chặn thì nó sẽ phải lượn thấp hơn, gần hơn, để tìm một đường mới. Đêm nay ta cho nó thấy một chuồng có vẻ sơ hở nhất ở cuối bản, chính là chuồng nhà anh, còn chúng ta thì ngồi ngay cạnh đó mà chờ.
Đêm trôi chậm chạp trong tiếng tre cọ vào nhau. Gần nửa đêm, sương trên mặt ruộng bỗng chuyển động khác thường: một làn hơi trắng bị xẻ ra thành vệt dài ở phía trên dãy mái nhà cuối bản, dù không có cơn gió nào đủ mạnh để làm việc ấy. Thẳm huých nhẹ vào vai hai người bên cạnh. Cả ba cùng nín thở. Từ trong làn sương bị xẻ ấy, vệt sáng xanh lè quen thuộc hiện ra, nhưng lần này nó không trôi ở trên cao. Nó hạ dần độ cao theo từng nhịp lượn, và khi nó tới ngang bờ tre, chỉ cách mặt đất chừng hai mái nhà, thì lần đầu tiên sau mười ngày, ba người đàn ông nhìn rõ thứ ẩn sau ánh lân tinh ấy.
Đó là một cái đầu người. Chỉ một cái đầu, tóc dài xõa bay ngược ra phía sau, cổ kết thúc ở một đường cắt gọn như dao sắc vừa lia qua. Kéo theo sau cái đầu là cả một chùm ruột gan đỏ tươi, dài và mềm, uốn lượn trong không khí như một dải lụa ướt. Ánh lân tinh xanh lè phát ra từ chính chùm ruột gan ấy, từng đoạn ruột sáng lên rồi tối đi theo nhịp co bóp, làm cả vật thể trông như một con đom đóm khổng lồ mang hình thù của cơn ác mộng. Nó không có cánh, không có thân, không phát ra tiếng kêu nào, chỉ có tiếng phần phật ướt át của chùm ruột gan quạt vào không khí sau mỗi nhịp lượn. Khăm ngồi bên trái Thẳm cứng đờ như hóa đá, miệng anh mở ra rồi ngậm lại hai lần mà không thành tiếng. Ơn ở đầu kia bờ tre siết chặt cây đuốc tới mức nhựa thông dính đầy lòng bàn tay.
Cái đầu lượn qua bờ tre, sà thẳng về phía chuồng nhà Khăm, mục tiêu của nó rõ ràng là chuồng trâu còn con nghé non đang nằm. Nó hạ thấp thêm nữa, chùm ruột gan phía sau gần như quét qua nóc mái chuồng, mùi tanh ngọt theo đó ập xuống đậm đặc tới mức Khăm phải đưa tay bịt mũi. Đúng vào lúc ấy, con nghé trong chuồng ngửi thấy mùi chết chóc, nó vùng dậy gầm lên, húc đầu vào song rào điên cuồng. Khăm không chịu nổi nữa, anh bật dậy khỏi chỗ nấp, chộp cây đuốc của mình châm thẳng vào đống củi khô chất sau mô đất. Ngọn lửa bén vào củi khô ngấm nhựa tre, bùng vọt lên cao hơn đầu người chỉ trong vài nhịp thở, sáng rực cả một góc bờ tre, hơi nóng tạt ra làm sương quanh đó tan loãng thành một khoảng trống trong suốt.
Trước giờ ấy, phiên canh đã trải qua một đêm tưởng như vô sự tới mức Ơn bắt đầu nghi ngờ dự đoán của thầy. Từ lúc trời tối, cứ mỗi khắc, các điểm canh trong bản lại điểm danh nhau bằng tiếng mõ: hai tiếng ngắn từ chuồng nhà Ơn, hai tiếng đáp từ điểm giữa bản, hai tiếng nữa từ gian ngoài nhà Khăm nơi người trực đêm cho sản phụ đang thức. Khăm nghe tiếng mõ đáp từ phía nhà mình thì yên tâm hơn một chút, nói ít ra đêm nay vợ con anh không nằm một mình trong bóng tối mà có cả một vòng người đang thức bao quanh. Thẳm nhân lúc chờ, đi kiểm tra lại đống củi sau mô đất: củi tre khô được xếp thành hình nón, giữa nhét bùi nhùi bằng vỏ cây khô, chỉ cần một mồi đuốc là bén. Ông dặn Khăm và Ơn thuộc lòng thứ tự việc phải làm nếu nó xuất hiện: người gần đống củi nhất châm lửa, người còn lại gõ mõ báo các điểm khác, không ai được rời bờ tre đuổi theo vào sương. Ơn nghe xong cười khan, bảo thầy tính việc như tính một trận đánh, còn ông chỉ cười mà không đáp, vì trong lòng ông, những đêm canh này thực sự đã là một trận đánh mà đối thủ của bản là thứ họ còn chưa gọi đúng tên.
Điều xảy ra tiếp theo là điều cả ba người sẽ kể lại giống hệt nhau vào sáng hôm sau. Cái đầu đang sà thấp bỗng khựng lại ngay trên mái chuồng, như đâm sầm vào một bức tường vô hình làm bằng ánh lửa. Chùm ruột gan sau nó co rúm lại, ánh lân tinh chớp tắt loạn nhịp. Nó phát ra một âm thanh duy nhất trong suốt những đêm qua: không phải tiếng người, không phải tiếng thú, mà là tiếng rít khô khốc của hơi bị ép qua một cái cổ họng không còn thân để chứa. Rồi nó vọt thẳng lên cao, đổi hướng một trăm tám mươi độ ngay trên nóc chuồng, lao về phía dãy núi sau bản và mất hút vào sương dày, nhanh hơn bất cứ lần xuất hiện nào trước đó. Từ lúc ngọn lửa bùng lên tới lúc nó biến mất, mọi việc chỉ diễn ra trong khoảng mười nhịp đếm.
- Nó sợ lửa. Thầy thấy không, nó sợ lửa lớn thật sự, nó co lại như người bị bỏng vậy.
Ơn hét lên, giọng lạc đi, tay vẫn giơ cao cây đuốc đang cháy dở. Thẳm gật đầu, nhưng ông không cho ai đuổi theo hay la hét thêm. Ông bắt Khăm dập bớt đống lửa xuống mức vừa phải, đủ giữ sáng quanh chuồng mà không cháy lan vào bờ tre. Rồi ba người cùng xuống chuồng kiểm tra con nghé: nó đứng run lẩy bẩy ở góc chuồng, mắt trợn trắng, nhưng trên người không một vết thương. Ô chuồng, mái chuồng cũng không có dấu đáp xuống nào ngoài một vệt tanh còn vương trên lớp nứa. Thẳm ngửi vệt tanh ấy, ghi nhớ, rồi quay lên bờ tre ngồi xuống ghi sổ ngay dưới ánh lửa còn cháy.
Khi lửa đã dịu xuống còn một đống than hồng lớn, Ơn là người phá vỡ im lặng bằng một câu hỏi khó: sáng mai anh phải nói gì với xóm, khi người ta hỏi đêm qua phiên canh ở bờ tre thấy gì. Anh nói anh không quen giấu dân bản điều mình tận mắt thấy, nhất là khi nhà nào cũng đang mất của vì thứ ấy. Thẳm suy nghĩ một lúc lâu rồi đáp rất rành mạch: nói cho dân bản biết phần việc họ cần biết để tự giữ nhà mình, ấy là vật bay trong đêm sợ lửa lớn, từ nay mỗi điểm canh phải chuẩn bị củi khô sẵn sàng. Còn hình thù của nó, một cái đầu người kéo theo ruột gan, thì đêm nay chỉ ba người biết, mai ông sẽ báo riêng cho trưởng bản Sơn, và tạm thời dừng ở đó. Ông giải thích lý do không úp mở: hai chữ đầu người, một khi lan ra khắp bản, sẽ làm mọi người đi tìm xem cái đầu ấy là đầu của ai. Trong lúc sợ hãi, người ta sẽ chỉ tay vào người đầu tiên họ nghi, bất kể có chứng cứ hay không. Bản vừa mới giữ được nhau qua mười ngày nhờ kỷ luật, ông không muốn một câu kể chuyện thiếu cân nhắc phá hỏng hết vào đúng lúc họ bắt đầu tìm ra cách đối phó. Khăm gật đầu đồng tình ngay, vì anh hiểu hơn ai hết cảm giác của một nhà bị cả bản nhìn bằng ánh mắt khác. Ơn im lặng một lúc, rồi cũng gật đầu, hứa sẽ chỉ nói về lửa và phiên canh, còn hình thù thì để thầy và trưởng bản quyết định lúc thích hợp.
Trang sổ đêm nay, ông viết cẩn thận hơn mọi trang trước, vì ông ý thức được ba người họ vừa chứng kiến điều mà từ mai cả bản sẽ đòi nghe kể lại. Ngày 20/12/2026, 23:20, tại bờ tre cuối bản, phiên canh ba người gồm Lò Văn Thẳm, Lò Văn Khăm, Lò Văn Ơn tận mắt thấy một cái đầu người kéo theo chùm ruột gan đỏ tươi phát ánh lân tinh xanh lè. Sà thấp về phía chuồng nhà Khăm, bị lửa lớn bùng lên làm cho khựng lại, co rúm, đổi hướng bay về phía dãy núi. Ông viết dòng khóa: đêm đầu bay thứ 3. Rồi ông viết thêm kết luận thực dụng nhất của mười ngày qua: nó sợ lửa lớn, lửa càng cao nó càng tránh xa. Từ đêm mai mọi điểm canh trong bản phải có sẵn một đống củi khô và người trực chuyên trách việc châm lửa, coi lửa là một vòng phòng thủ ngang với phiên người. Khăm ngồi bên đống lửa đã dịu, nhìn về phía chuồng của mình, nói khẽ rằng dù đã tận mắt thấy nó, anh vẫn không tài nào tin nổi một cái đầu lìa thân lại có thể bay và đi hút máu gia súc quanh bản. Thẳm đáp rằng tin hay không tin không còn quan trọng nữa: quan trọng là từ đêm nay, bản đã biết thêm một điều nó sợ, và mỗi điều nó sợ mà bản biết được là một đêm bản giữ thêm được người và của.