MA CÂY GẠO ĐẦU LÀNG - Chương 32: Cây đinh không đóng xuống
Câu hỏi của thầy Sâm rơi xuống giữa vòng người làng như một viên đá rơi xuống mặt nước lặng. - Dưới gốc cây này có người nằm, phải không? Kiên không trả…
Nội dung chương
Câu hỏi của thầy Sâm rơi xuống giữa vòng người làng như một viên đá rơi xuống mặt nước lặng.
- Dưới gốc cây này có người nằm, phải không?
Kiên không trả lời. Sự im lặng của ông, vào đúng lúc ấy, còn rõ ràng hơn bất cứ lời thú nhận nào. Nam đứng trong vòng người, bút dừng lại giữa trang sổ, và anh nhìn thấy mặt cai thầu trắng dần đi dưới ánh đèn pin, không phải vì sợ một điều gì siêu nhiên. Mà vì ông hiểu người thầy mình thuê đã nhìn ra sự thật mà ông cố tình giấu khi đặt việc ở quán nước thị trấn bốn ngày trước. Ở đó, ông đã nói cây này là cây hoang đầu làng, dân chỉ đồn nhảm. Giờ đây, ngay tại gốc cây, lời nói dối ấy không còn chỗ đứng.
Sâm cũng không chờ câu trả lời nữa.
Ông quay lại phía gốc cây, cầm cây đinh đồng trong tay, ngẩng đầu lên nhìn vào tán cây một lần nữa. Và đúng lúc ấy, gió quanh đầu làng lặng đi tới mức tuyệt đối. Không một cành cây nào lay. Không một tiếng côn trùng nào còn vang ở phía bến đò. Cả trăm con người đứng quanh gốc cây cùng nghe thấy sự lặng đi ấy, lặng tới mức tiếng thở của người bên cạnh cũng thành rõ ràng.
Rồi hoa gạo rụng.
Không phải một bông, không phải vài bông lác đác như suốt đêm. Toàn bộ hoa trên cành, cùng một lúc, rời khỏi tán cây và rơi xuống như một trận mưa đỏ. Tiếng bộp bộp dày đặc phủ kín mặt đất ngay tức thì, hoa phủ lên mâm lễ của đàn lễ nhỏ, hoa phủ lên tấm vải trải đồ nghề. Hoa đậu trên vai áo của Sâm, của Kiên, của cụ Duệ ngồi trước thân cây, của từng người làng đứng trong vòng ngoài. Đỏ rực trong ánh đèn pin, lớp hoa dày tới mức mặt đất quanh gốc gần như không còn nhìn thấy màu đất nữa. Nam đứng yên trong trận mưa hoa ấy, hoa rơi lên tóc, lên vai, lên cuốn sổ tay anh đang cầm, và anh không dám phủi đi ngay, như thể bất cứ cử động vội vàng nào lúc ấy cũng là một sự xúc phạm.
Đây là lần thứ hai trong tháng Ba này hoa gạo rụng đồng loạt như vậy. Lần đầu là đêm sau nhát rìu của Kiên, hoa phủ đỏ đoạn đường đầu làng. Đêm nay, hoa phủ kín cả đàn lễ của người định đóng đinh vào cây.
Ba nén hương Sâm cắm lúc xem cây bị hoa phủ gần kín, chỉ còn ba đốm lửa nhỏ cháy âm ỉ dưới lớp cánh đỏ. Mâm lễ nhỏ với hoa quả và trầu cau cũng chìm trong hoa, chai rượu trắng đổ nghiêng mà không ai buồn dựng lại. Hai công nhân theo Kiên từ đầu đêm lùi hẳn ra sát vòng người làng, mặt cả hai đều tái đi, một người vô thức chắp hai tay trước ngực như đang đứng trong một đám tang chứ không phải một buổi làm việc đêm đã được trả tiền. Không ai trong số họ còn nhớ tới số tiền công mà Kiên hứa trả thêm cho đêm nay nữa.
Ở vòng ngoài, một bà cụ đứng gần Nam khẽ khóc. Bà không khóc to, chỉ đưa tay áo lên chấm mắt liên tục, và nói với người bên cạnh bằng giọng thì thầm rằng bao nhiêu năm bà đi qua gốc cây này vào tháng Ba. Bà chỉ dám thắp trộm một nén hương rồi đi ngay, chưa bao giờ dám đứng lại lâu như đêm nay, chưa bao giờ thấy hoa rụng xuống nhiều và đều như một tấm màn che cho các chị như vậy. Người bên cạnh bà không đáp, chỉ gật đầu, mắt vẫn hướng lên tán cây.
Trong lớp hoa đang rơi, Sâm ngẩng lên và nhìn thấy họ.
Sau này, khi kể lại cho thầy Hảo nghe trong lúc thu dọn đồ nghề, ông chỉ nói ngắn gọn rằng giữa các cành cao của tán cây. Ở những khoảng tối mà mắt thường lúc đầu tưởng là trống không, có những bóng áo trắng của những người con gái đứng lặng, nhìn xuống đàn lễ dưới gốc. Không ai trong vòng người làng đêm ấy nhìn rõ như ông, vì vị trí của họ, vì ánh đèn, vì lớp hoa rơi che khuất. Nhưng Nam, từ chỗ đứng của mình, cũng thoáng thấy những khoảng trắng dài lặng lẽ giữa các cành cao, khác hẳn màu hoa đỏ và màu lá tối, đứng yên theo một cách mà không cành cây nào đứng yên được. Anh không dám khẳng định với chính mình ngay lúc đó. Anh chỉ ghi vào sổ, tay run nhẹ: nửa đêm, hoa rụng đồng loạt, thầy Sâm nhìn lên tán cây rất lâu và mặt biến sắc hoàn toàn.
Mặt Sâm cắt không còn giọt máu.
Ông lùi lại một bước khỏi tấm vải trải đồ nghề, cây đinh đồng trong tay hạ thấp dần, rồi buông xuống. Tiếng đồng chạm đất phủ hoa nghe nhỏ và đục. Ông mở hộp gỗ, lấy ra hai cây đinh còn lại, đặt cả xuống đất bên cạnh cây đinh đầu tiên, ngay ngắn, như đặt xuống một thứ mà mình không còn quyền cầm lên nữa. Ba cây đinh đồng khắc bùa Kim Cang nằm trên lớp hoa đỏ, không cây nào chạm vào thân cây, không cây nào tiến thêm được một bước nào về phía gốc.
Rồi Sâm quỳ xuống.
Ông quỳ ngay trước đàn lễ của chính mình, hướng về phía gốc cây gạo, và vái ba vái, trán gần chạm xuống lớp hoa. Cả vòng người làng lặng đi nhìn người thầy ngoài làng làm việc mà không ai trong số họ yêu cầu, không ai ép buộc, không một lời đe dọa nào được nói ra trong suốt đêm nay. Khi ngẩng lên, Sâm quay lại đối diện với Kiên và với cả vòng người, và tuyên bố bằng giọng rõ ràng, dứt khoát, giọng của một người thợ nói về lệ tổ của nghề mình.
- Tôi nói trước mặt cả làng đêm nay cho rõ. Ông nói. - Cây này là cây có người nằm. Lại không phải người thường, mà là người chết vì nước, vì dân. Đinh Kim Cang của nghề Lỗ Ban chỉ đóng vào cây tà tụ âm khí, không đóng vào thứ gỗ này được. Đóng vào là tội với người chết, và đinh cũng không ăn được đâu. Ai trả bao nhiêu tôi cũng không làm việc này. Ông thầu nghe rõ chưa.
Kiên đứng trơ giữa vòng người, hoa đỏ đầy trên vai áo, miệng mở ra rồi lại khép lại mà không thành tiếng.
Sâm thò tay vào túi áo trong, lấy ra xấp tiền cọc mà Kiên đã đưa ở quán nước thị trấn, đặt xuống tấm vải trải đồ nghề trước mặt Kiên.
- Tiền cọc của ông, tôi hoàn lại đủ, ngay tại đây, trước mặt làng, dù theo lệ tôi chỉ phải trả lại một nửa, việc này tôi không theo lệ mà trả đủ. Ông đếm lại đi. Từ giờ việc này coi như chưa từng có giữa tôi với ông. Còn một lời tôi nói thêm, không phải vì tiền: ông đã động vào cây này một lần rồi. Đừng động lần thứ hai. Người ta giữ được cho ông tới bây giờ là người ta còn nương tay đấy.
Ông thu dọn đồ nghề rất nhanh sau đó. Mâm lễ ông để lại nguyên trước gốc cây, chỉ mang theo túi đồ, cuộn dây tơ tằm bọc vải đỏ chưa từng được mở ra, và hộp gỗ rỗng đã đựng ba cây đinh. Ông gật đầu chào thầy Hảo một cái, gật đầu chào cụ Duệ đang ngồi trước thân cây, rồi đi thẳng ra phía đầu ngõ, lên chiếc xe máy đang chờ, và rời làng ngay trong đêm, không quay đầu lại một lần nào. Tiếng xe nhỏ dần về phía thị trấn rồi mất hẳn trong đêm tháng Ba.
Kiên cuối cùng cũng nhúc nhích được. Ông cúi xuống nhặt xấp tiền cọc trên tấm vải lên, động tác chậm chạp như của một người vừa tỉnh dậy sau một cơn mê dài, rồi nhét vào túi áo mà không đếm. Ông nhìn quanh một vòng, nhìn những gương mặt làng mà ông từng coi là đám người mê tín cản trở tiến độ công việc của mình, và lần đầu tiên trong suốt những tuần qua, trong ánh mắt ông không còn sự giận dữ quen thuộc nữa. Chỉ còn một sự trống rỗng mệt mỏi của người vừa hiểu ra rằng thứ mình đánh nhau suốt bấy lâu không phải là một gốc cây. Cũng không phải là một lời đồn, mà là một nấm mồ của mười hai người con gái mà cả làng này đã giữ kín và giữ gìn suốt bảy mươi sáu năm.
Vòng người làng bắt đầu xôn xao khẽ, nhưng không ai hò reo, không ai nói lời đắc thắng nào với Kiên đang đứng một mình giữa lớp hoa. Cụ Duệ chống gậy đứng dậy với sự đỡ tay của Lan, cụ nhìn Kiên một lúc lâu, rồi chỉ nói một câu rất khẽ, đủ cho những người gần nhất nghe thấy, rằng đêm đã khuya, ai về nhà nấy, các chị cần được yên. Dân làng lặng lẽ tản ra theo từng tốp, đèn pin tắt dần, để lại gốc cây phủ đầy hoa đỏ và một người cai thầu đứng trơ giữa đường, không ai đuổi ông đi mà cũng không ai mời ông ở lại.
Nam ghi dòng cuối cùng vào sổ trong đêm ấy: không một cây đinh nào chạm vào thân cây, không một người nào bị thương, không một lời chửi bới nào được thốt ra trong suốt cả đêm đối đầu dài nhất của làng Xuân Đào trong tháng Ba này.
Khi mọi người đã gần về hết, thầy Hảo bước tới chỗ tấm vải trải đồ nghề còn bỏ lại trên lớp hoa. Ông cúi xuống, nhặt lên ba cây đinh đồng, từng cây một, bằng hai tay, gói chúng vào một tấm vải đỏ ông mang theo trong túi áo, buộc lại cẩn thận. Ông cầm gói vải ấy lên, nhìn về phía gốc cây, rồi nói rõ ràng cho Nam và mấy người còn lại nghe, như một lời ghi vào trí nhớ của cả làng.
- Ba cây đinh này tôi giữ. Ông nói. - Để làng nhớ rằng đã có một đêm, người ta định đóng chúng vào các chị, và chính người thợ đã không dám.