MA CỘT NHÀ SÀN MAI CHÂU - Chương 13: Chỉ Người Trong Nhà Nghe Thấy
Sau đêm ghi âm, Sơn không vội kết luận gì với người ngoài. Anh là kỹ sư, và một bản ghi âm trong điện thoại của chính anh, ghi trong nhà của chính anh,…
Nội dung chương
Sau đêm ghi âm, Sơn không vội kết luận gì với người ngoài. Anh là kỹ sư, và một bản ghi âm trong điện thoại của chính anh, ghi trong nhà của chính anh, chưa đủ để thuyết phục bất kỳ ai ngoài gian buồng của hai vợ chồng. Anh cần một phép thử mà kết quả của nó không phụ thuộc vào cảm giác của anh hay của Hằng. Ngày hai mươi chín tháng mười, anh ngồi trong gian buồng một buổi trưa, mở sổ tay hiện tượng ra và tự viết ra ba câu hỏi cần trả lời bằng thực nghiệm: tiếng cào có thật sự chỉ nghe được trong nhà hay không. Nó có mạnh yếu theo khoảng cách tới cột cái hay không, và nó có đúng một khung giờ cố định hay chỉ là cả nhà quen tai vào ban đêm.
Anh bàn với Hằng và Hải. Hải nghe xong thì gãi đầu, nói nhà mình hóa thành phòng thí nghiệm từ bao giờ, nhưng nó nhận lời ngay, vì chính nó cũng muốn biết thứ đã rút người nó mấy năm nay có thật sự bị nhốt trong bốn bức vách này không. Tối hôm ấy Sơn chuẩn bị cho đêm thử đầu tiên. Anh mời một người họ hàng bên nhà mẹ vợ của cha anh, một người đàn ông trung niên ở bản trên, sang nhà ngủ lại một đêm với lý do nhà có việc họ cần bàn sớm hôm sau. Người họ hàng được bố trí ngủ ở gian giữa, cách cột cái một gian. Hải ngủ ở gian ngoài cùng, xa cột cái nhất trong nhà. Còn một người làm thuê đang phụ sửa chuồng trâu cho nhà hàng xóm, tối về ngủ nhờ lều ở sân nhà Sơn như mọi hôm, được anh dặn một câu giống hệt câu anh dặn hai người kia.
- Đêm nay nếu chú nghe thấy tiếng gì lạ trong nhà thì sáng mai kể riêng cho cháu, đừng bàn với ai trước. Không nghe thấy gì cũng cứ nói là không nghe thấy.
Anh dặn riêng từng người, không để ai biết người khác cũng được dặn như vậy. Hằng ngủ trong gian buồng cạnh cột cái cùng anh như thường lệ, và Sơn lại đặt máy ghi âm sát chân cột, ghi chép theo giờ như đêm trước.
Đêm thử đầu tiên trời không mưa, chỉ nhiều mây và gió nhẹ. Đúng hai mươi ba giờ, tiếng cào trong cột bắt đầu, khẽ rồi rõ dần, đạt mức mạnh nhất khoảng một giờ sáng và dứt hẳn gần ba giờ. Sơn ghi chép đầy đủ, nhưng anh không hỏi ai ngay trong đêm. Anh chờ tới sáng, chờ từng người kể lại riêng, đúng như cách anh đã dặn.
Người họ hàng ngủ ở gian giữa kể trước, khi ngồi uống nước ở gian giữa lúc nhà còn chưa ăn sáng. Ông nói đêm qua khoảng nửa đêm ông tỉnh giấc vì nghe tiếng sột soạt rất khẽ, nghe như ở đâu đó trong thân nhà, không rõ hướng, ông tưởng chuột chạy trên gác mái nên ngủ lại, tiếng ấy cũng không làm ông sợ. Hải kể sau, ở ngoài sân, giọng nó nhỏ hơn thường ngày. Nó nói ở gian ngoài cùng nó vẫn nghe thấy tiếng cào, rõ là từ phía cột cái vọng ra, nhưng xa và yếu hơn nhiều so với những đêm nó ngủ gần gian giữa hồi còn nhỏ. Người làm thuê ngủ lều ngoài sân là người kể cuối cùng, và câu kể của ông làm Sơn phải mở sổ ra ghi ngay giữa sân.
- Tôi ngủ một mạch tới sáng, ông nói. Ngoài tiếng mưa bụi trên mái lều với tiếng rừng thì chả có tiếng gì. Nhà sàn các anh yên lắm.
Ba lời kể, ba vị trí, một kết quả khớp nhau đến lạnh người: trong nhà thì nghe, càng gần cột cái càng rõ, ngoài thềm nhà thì không nghe thấy gì. Sơn ghi kết quả đêm đầu vào sổ, nhưng anh chưa dừng lại. Một kỹ sư không kết luận sau một lần đo. Đêm thứ hai, ba mươi tháng mười, anh đổi vị trí: người họ hàng ra ngủ ở gian ngoài cùng rồi nửa đêm theo lời dặn từ trước thì vẫn ở yên vị trí được bố trí ngoài thềm trong lều sân cùng người làm thuê. Còn Hải vào ngủ ở gian giữa, gần cột cái hơn một gian so với đêm trước. Anh dặn lại y hệt, không thêm một chữ.
Kết quả lặp lại theo vị trí, không theo người. Hải ở gian giữa nghe tiếng cào rõ hơn hẳn đêm trước, nó nói rõ tới mức nó phải ngồi dậy một lúc. Người họ hàng ngủ ngoài thềm thì ngủ yên một mạch, sáng ra còn ngạc nhiên hỏi sao bảo nhà có tiếng lạ mà ông không nghe thấy gì. Người làm thuê đổi vào gian ngoài cùng trong nhà thì lần đầu tiên kể rằng nửa đêm có nghe tiếng sột soạt khẽ khẽ ở phía trong nhà, ông không rõ là tiếng gì nhưng chắc chắn có.
Sơn còn làm thêm một việc nữa trong đêm thứ hai mà anh chỉ ghi vào sổ chứ không nói với ai trong lúc thử. Anh đặt điện thoại ghi âm ở gian buồng như đêm ghi âm trước, đồng thời dặn Hằng để ý đồng hồ trên tường gian giữa mỗi lần cô tỉnh giấc vì tiếng cào. Sáng hôm sau, bản ghi âm và lời kể của Hằng khớp nhau từng quãng: tiếng cào bắt đầu sau hai mươi ba giờ ít phút. Có một quãng nghỉ ngắn giữa đêm mà cả máy và người đều không ghi nhận âm thanh nào, rồi mạnh trở lại trước khi dứt hẳn gần ba giờ. Sự khớp nhau giữa máy móc vô tri và giấc ngủ chập chờn của một người đã mệt lả vì nhiều đêm mất ngủ làm Sơn yên tâm hơn hẳn. Anh không còn phải tự hỏi liệu mình có đang nghe theo trí tưởng tượng của vợ hay không. Dữ kiện đã đứng độc lập khỏi cảm xúc của bất kỳ ai trong nhà này.
Hai đêm, hai lần đổi chỗ, kết quả chỉ phụ thuộc vào một điều duy nhất: người nghe có ở trong nhà hay không, và ở cách cột cái bao xa. Sơn ngồi ở gian buồng trưa ngày ba mươi, tổng kết vào sổ tay hiện tượng ba dòng quy luật mà anh viết chậm và rõ, mỗi dòng một ý, như viết ba điều khoản của một bản nghiệm thu.
Anh viết: một, chỉ người ở trong nhà mới nghe thấy tiếng cào, người ngoài thềm nhà không nghe thấy gì. Hai, càng gần cột cái tiếng càng rõ, càng xa càng yếu dần qua từng gian. Ba, tiếng chỉ có trong khung từ hai mươi ba giờ tới khoảng ba giờ sáng, ngoài khung ấy cột im lặng tuyệt đối.
Dưới ba dòng ấy, anh ngồi nhìn rất lâu vào cây cột cái đứng giữa nhà. Một trăm năm tuổi, gỗ lim, đường kính hơn nửa mét, nơi cả họ thắp nhang mỗi ngày rằm, nơi cha anh cấm không ai được đụng vào. Nếu ba quy luật anh vừa khóa là đúng, thì thứ ở trong cây cột này không phải một thứ tự do đi lại trong đêm như ma quỷ trong chuyện kể dân gian. Nó bị giới hạn bởi tường nhà, bởi khoảng cách, bởi giờ giấc, chặt chẽ như một người bị khóa trong một buồng giam có lịch mở cửa cố định mà chính người bị khóa cũng không phá được.
Chiều hôm ấy, người họ hàng trước khi về còn ngồi lại uống chén trà ở gian giữa. Ông nhìn cây cột cái một lúc rồi nói với Sơn một chuyện mà anh ghi ngay vào sổ sau khi tiễn khách ra cổng. Ông nói ở xã Mai Hạ, cách bản Bó một quãng đường núi, có một thầy Mo già họ Hà, năm nay đã ngoài tám mươi. Là đời thứ năm của một dòng Mo trong vùng, rất cao tay về những việc liên quan tới nhà cửa, đất đai và người chết không yên. Nhiều nhà trong vùng có chuyện lạ trong nhà đều tìm tới ông, có nhà được ông giúp cho yên, có nhà ông từ chối vì nói việc ấy không phải phần của ông làm được.
- Sao nhà mình không mời ông ấy tới xem một lần? Sơn hỏi.
Người họ hàng lắc đầu, hạ giọng xuống.
- Nhà mình xưa nay kiêng qua lại với giới thầy mo. Từ đời ông nội cháu, nhà lang không mời thầy mo vào nhà, trừ những lễ lớn không tránh được. Vì chuyện cũ gì thì không ai nói rõ. Người già chỉ bảo là lệ nhà nó thế.
Sơn nghe câu ấy và nối nó với những điều anh đã biết: nhà này cấm nhắc tên con Mận, nhà này giữ lời dặn không đụng vào cột bằng mọi giá. Và nhà này kiêng cả thầy mo, là những người duy nhất trong vùng có nghề đối diện với người chết không yên. Ba điều kiêng kỵ ấy xếp cạnh nhau không còn giống phong tục nữa. Chúng giống một hệ thống bịt miệng được dựng lên từ năm mươi năm trước và vẫn đang vận hành trơn tru tới tận hôm nay, trong chính ngôi nhà của anh.
Tối hôm ấy Sơn kể lại mọi chuyện cho Hằng nghe trong gian buồng. Cô nghe xong ba quy luật thì im lặng một lúc, rồi nói một câu làm anh phải ghi thêm vào sổ trước khi đi ngủ.
- Nếu cô ấy bị nhốt có giờ giấc như thế, thì người nhốt cô ấy phải tính cả giờ giấc. Người ta nhốt một người thì mới cần khóa cửa đúng giờ, anh ạ. Nhốt một thứ ma quỷ thì ai tính kỹ thế làm gì.
Sơn nhìn vợ, rồi nhìn cây cột. Anh khoanh tròn ba dòng quy luật trong sổ tay bằng một vòng bút đậm, và viết xuống dưới vòng tròn ấy một dòng kết luận của chương này. Dòng chữ mà khi viết xong anh biết mình đã đi quá xa để còn quay lại được với cách giải thích chuột và mối của những đêm đầu tiên.
Anh viết: Nó bị nhốt trong nhà này. Và nhốt có giờ giấc, như người ta khóa cửa một buồng giam. Ngoài sổ ra, không một ai trong bản này từng đo nó như thế bao giờ.