MA CỘT NHÀ SÀN MAI CHÂU - Chương 27: Hải Đi Tìm Thầy Mo
Sơn ở lại nhà Điệp tới gần trưa ngày mười hai tháng mười một thì Hằng gọi điện xuống, nói cha đã nguôi. Bảo anh cứ về nhà ăn cơm, có chuyện gì thì cả nhà…
Nội dung chương
Sơn ở lại nhà Điệp tới gần trưa ngày mười hai tháng mười một thì Hằng gọi điện xuống, nói cha đã nguôi. Bảo anh cứ về nhà ăn cơm, có chuyện gì thì cả nhà ngồi xuống mà nói, không ai đuổi ai đi đâu nữa. Anh đeo ba lô đi bộ lên bản Bó, về tới sân nhà thì thấy cầu thang vắng, gian giữa vắng, chỉ có Liên đang nằm nghỉ và Hằng ngồi chấm bài bên cửa sổ. Hải không có nhà. Hằng nói từ sáng sớm, Hải đã lấy xe máy phóng đi đâu không nói với ai, chỉ dặn mẹ là đi tìm một người mà nhà này cần, trước khi cha kịp đổi ý hay trước khi anh trai kịp nghĩ ra một cách làm khác dại dột hơn.
Bữa cơm chiều hôm ấy dọn lên muộn hơn thường lệ, vì cả nhà chờ Hải. Ngoài trời mưa nhỏ bắt đầu rơi, thứ mưa dầm quen thuộc của những ngày này, không to nhưng đều và lạnh, gõ lên mái nhà sàn thành một lớp tiếng mỏng không dứt. Hải về tới cổng khi trời đã nhá nhem, áo mưa ướt sũng, mặt mũi đỏ lên vì gió, hai ống quần lấm bùn tới đầu gối. Anh dựng xe, không thay đồ, ngồi ngay xuống mâm cơm mà cũng không ăn, nhìn cha rồi nhìn anh trai, nói một câu làm cả nhà đặt đũa xuống.
- Con xuống Mai Hạ rồi. Con gặp ông Phấn rồi.
Thành cau mày.
- Ai cho mày tự ý đi mời thầy mo về nhà này?
- Không ai cho cả. Hải đáp, giọng anh thẳng như mọi lần anh nói những câu cả nhà không muốn nghe. Con nhìn mẹ yếu đi từng ngày, nhìn cổ chị Hằng, nhìn anh Sơn bị đuổi ra khỏi nhà vì nói tới một gốc cây. Con chờ nhà này bàn bạc thì chờ tới bao giờ. Ông Phấn tám mươi hai tuổi rồi, cha. Người ta không chờ được nhà mình đâu. Con xuống kể hết cho ông ấy nghe, từ tiếng cào trong cột cho tới trang sổ của nhà thợ mộc. Ông ấy nghe xong không nhận lời ngay. Ông ấy đặt điều kiện.
Sơn lấy sổ tay hiện tượng ra, mở một trang mới, ghi ngày, ghi nguồn là lời Hải kể lại nguyên vẹn trong bữa cơm trước mặt cả nhà. Anh đã vắng mặt trong chuyến đi này, nên từng câu anh ghi đều phải là câu Hải nói lại, không phải câu anh tự chứng kiến. Hải nhìn anh ghi, gật đầu, rồi kể tiếp chậm rãi, như người đã tự biết việc mình kể là việc lớn nên không dám nói nhanh.
Theo lời Hải, nhà thầy Mo Hà Văn Phấn ở xã Mai Hạ nằm cuối một con đường đất, nhà sàn nhỏ hơn nhà lang nhiều, mái đã cũ, sân trồng mấy bụi gừng và một cây bưởi già. Ông Phấn ngồi ở thềm chờ sẵn như đã biết trước có khách, dù Hải không hề báo trước. Ông gầy, lưng còn thẳng, tóc bạc trắng cắt ngắn, mắt sáng và rất ít nói. Hải chào, tự giới thiệu là con trai thứ của nhà lang họ Bùi ở bản Bó, xã Chiềng Châu, rồi kể hết, không giấu một chi tiết nào: cả nhà đau nửa đầu và gầy rộc theo số đêm ngủ trong nhà, dâu mới bị dấu tay trên cổ. Tiếng cào chỉ nghe thấy trong nhà từ mười một giờ đêm tới ba giờ sáng, khoang rỗng sâu mười hai phân ở chân cột cái, việc khoan thăm dò làm mẹ ngất, trang sổ của thợ mộc Thêu, và lời kể của cụ Nguyệt, của Bường, của Điệp.
Ông Phấn nghe từ đầu tới cuối không ngắt lời một lần. Nghe xong, ông ngồi im rất lâu, lâu tới mức Hải tưởng ông không nghe rõ vì tuổi già. Rồi ông đứng dậy, vào nhà trong, mang ra một vật dài bọc trong vải đã sờn, đặt ngang trên thềm trước mặt Hải mà không mở ra ngay.
- Ông ấy bảo vật trong bọc vải là rìu đồng của nhà Mo ông ấy, truyền tới đời ông ấy là đời thứ năm. Hải kể, mắt nhìn xuống mâm cơm. Ông ấy nói rìu ấy không phải thứ mang ra dọa ma cho người ta xem, cũng không phải thứ ai có tiền là thuê vung được. Rồi ông ấy hỏi con một câu: nhà mày tới tìm tao, hay nhà mày tới tìm một cái lễ để che đi việc nhà mày chưa dám nói?
Hải thuật lại rằng anh đã không trả lời được câu hỏi ấy ngay ngoài thềm nhà người ta. Anh chỉ nói nhà anh có người đang chết dần và có một người con gái đã chết oan năm mươi năm chưa được chôn tử tế. Ông Phấn gật đầu, rồi nói điều kiện của mình, nói từng câu một, rõ ràng như đọc một điều lệ cũ.
- Nhà lang muốn tao tới thì người đứng đầu nhà ấy phải tự miệng nhận tội của đời trước, trước mặt tao và trước họ hàng. Hải nhắc lại nguyên văn, giọng anh chậm hẳn đi. Không nhận, tao không vung rìu. Rìu nhà tao không chém cho kẻ giấu tội.
Cả gian giữa im lặng. Thành ngồi ở chỗ chủ nhà, hai tay đặt trên đầu gối, mặt không biểu lộ gì, nhưng Sơn nhìn thấy ngón tay ông khẽ run một lần rồi nắm chặt lại. Liên đưa tay lên che miệng. Hằng nhìn xuống bát cơm đã nguội.
Hải kể tiếp rằng ông Phấn còn nói lễ này không làm vào ngày nào tùy tiện được. Lễ phải làm đúng vào đêm mưa lớn nhất của đợt mưa, vì chỉ những đêm như thế việc trong cột mới lộ hết và đường cho hồn đi mới mở được theo bài mo của nhà ông. Đợt mưa bão đang tới cuối tuần này là đợt lớn nhất từ đầu mùa, dự báo đỉnh mưa rơi vào những ngày giữa tháng. Và nếu nhà Bùi bỏ lỡ đợt này mà vẫn chưa nói ra sự thật thì ông không hứa sẽ còn đủ sức chờ tới đợt khác. Ông dặn Hải về nói với gia chủ rằng thời gian không còn tính bằng tháng nữa, nó tính bằng từng đêm mưa, và mỗi đêm trôi qua là người trong cột lại bị giam thêm một đêm trong tiếng khóc của chính mình.
- Rồi ông ấy kể một chuyện nữa làm con đứng không vững ở thềm nhà ông ấy. Hải ngẩng lên nhìn thẳng vào cha. Năm một nghìn chín trăm bảy mươi lăm, sau khi chị Mận mất tích ít hôm, mẹ của chị ấy từng lặn lội từ bản Thung tới Mai Hạ xin gặp ông Phấn. Khi ấy ông Phấn mới ba mươi hai tuổi, là một thầy mo trẻ, chưa có tiếng như bây giờ. Bà mẹ ấy quỳ ở đúng cái thềm con vừa ngồi, xin ông làm lễ gọi hồn để tìm con, sống phải thấy người, chết phải thấy hướng mà tìm xác. Ông Phấn đã nhận lời. Ông đã xem ngày, đã chuẩn bị lễ. Nhưng trước ngày làm lễ một hôm, có người của ông lang Cường tới nhà ông, không đánh, không chửi. Chỉ ngồi uống một chén nước rồi nói một câu dặn dò nhẹ nhàng về việc nhà lang không muốn bản dưới làm ồn chuyện con gái bỏ nhà theo trai. Sau câu dặn ấy, nhà họ Hà không dám tới nữa, lễ bị hủy, và bà mẹ ấy về nhà ôm chiếc áo còn lại của con gái mà khóc. Ông Phấn nói ông giữ chuyện ấy trong lòng năm mươi năm. Ông, một người làm nghề dẫn đường cho hồn người ta, đã để một người mẹ mất con không có nổi một lễ gọi hồn, chỉ vì một câu dặn của nhà lang.
Hằng khẽ thốt lên một tiếng. Sơn ghi tới đó thì dừng bút một lúc, vì tay anh run. Anh ghi tiếp, cẩn thận từng chữ, và ở cuối đoạn anh đóng một dòng ngoặc trong sổ của riêng mình: động cơ của thầy Mo không chỉ là nghề, ông ấy nợ nhà họ Hà một lễ từ năm một nghìn chín trăm bảy mươi lăm.
Thành vẫn ngồi im. Hải nhìn cha, nói nốt phần cuối của chuyến đi như trút một gánh nặng đã mang từ Mai Hạ về.
- Trước khi con về, ông ấy tiễn con ra cổng và nói: mày về bảo cha mày, tao không tới nhà lang để làm phép cho nhà lang yên. Tao tới để nghe một lời nhận tội và để đưa một người con gái về Mường Trời. Hai việc ấy không xong thì tao không bước qua thềm. Con đã nói hết rồi đấy, cha. Phần còn lại không phải ở con, cũng không phải ở anh Sơn.
Không ai ăn tiếp bữa cơm ấy nữa. Liên lặng lẽ đứng dậy dọn mâm, Hằng phụ mẹ chồng mang bát xuống bếp, Hải đi thay bộ đồ ướt. Gian giữa chỉ còn Sơn và Thành ngồi đối diện nhau qua chiếc bàn gỗ, ngoài hiên mưa nhỏ vẫn rơi đều, và cây cột cái đứng sẫm màu ở gian bên, im lặng như mọi buổi tối trước mười một giờ. Sơn gấp sổ tay lại, nhìn cha mình rất lâu. Anh biết điều kiện của thầy Mo vừa đặt cả nhà vào một ngõ không còn đường lùi: muốn cứu người sống trong nhà này, người đứng đầu nhà phải tự miệng nói ra tội của cha mình trước mặt thầy Mo và họ hàng. Muốn giữ danh dự cho người đã chết, cả nhà sẽ phải tiếp tục sống chung với tiếng khóc trong gỗ.
- Cha, Sơn nói khẽ. Con không ép cha tối nay. Nhưng thầy người ta đã nói rõ rồi. Không còn cách thứ hai nào nữa đâu.
Thành không trả lời. Ông đứng dậy, đi chậm về phía gian buồng của vợ chồng ông, dừng lại một chút khi đi ngang cây cột cái, đặt bàn tay lên thân gỗ lạnh một thoáng rồi rút về, như người vừa chạm vào một cánh cửa mà mình chưa đủ sức mở.
Đêm ấy, trước khi đi ngủ, Sơn hỏi Hải một câu cuối cùng khi hai anh em đứng ở thềm nhìn mưa.
- Ông ấy còn nói gì nữa không?
Hải đáp: Ông ấy bảo, nhà mình không phải là nhà đầu tiên ông ấy chờ một lời nhận tội. Nhưng là nhà ông ấy chờ lâu nhất.