MA CỘT NHÀ SÀN MAI CHÂU - Chương 6: Đêm Mưa Đầu Tiên
Mưa dầm về thung lũng từ chập tối ngày mười chín tháng mười. Không phải cơn mưa rào đổ xuống rồi tạnh như đêm mười bảy, mà là thứ mưa nhỏ hạt, đều và lì,…
Nội dung chương
Mưa dầm về thung lũng từ chập tối ngày mười chín tháng mười. Không phải cơn mưa rào đổ xuống rồi tạnh như đêm mười bảy, mà là thứ mưa nhỏ hạt, đều và lì, gõ lên mái nhà sàn thành một lớp tiếng nền không dứt. Sơn đứng ở thềm nhìn ra sân lúc trời vừa tối hẳn. Nước mưa chảy từ máng xuống thành sợi, đất trong sân sẫm lại, mùi lá mục và mùi khói bếp ướt quyện vào nhau nặng trong không khí. Bà Liên đi qua đi lại ở gian giữa, tay ôm trán, nói mưa kiểu này là mai bà lại đau nửa đầu cho mà xem.
- Mưa dầm tháng mười đấy, bà nói. Cứ mưa ba ngày là nhà này ai cũng nặng đầu.
Sơn không đáp. Anh nhớ đêm mưa rào đầu tiên, tiếng cào đã rõ hơn hẳn, và vết bầm trên cổ Hằng, điều anh vẫn chỉ dám ngờ chứ chưa dám hỏi thẳng, đã đậm lên sau đúng đêm mưa ấy. Chiều nay Hằng đi dạy về, khăn vẫn quàng kín cổ dù trong nhà không lạnh. Cô nói là khăn để tránh gió lúc đi đường, giọng rất tự nhiên, nhưng khi quay đi cô lại đưa tay kéo mép khăn lên cao hơn một chút, một cử động nhỏ mà Sơn đã nhìn thấy đến lần thứ ba.
Cơm tối hôm ấy nhà ăn lặng hơn thường lệ. Ông Thành ăn ít, Hải gầy nhom ngồi ở cuối chiếu, gắp một miếng cá rồi lại bỏ xuống, nói ăn không vào. Cụ Nguyệt ở gian trong được dìu ra, ăn được nửa bát cháo rồi xin về buồng nằm vì tiếng mưa làm cụ nhức tai. Đến khoảng chín giờ tối, cả nhà tắt đèn đi ngủ sớm, phần vì mưa không ai muốn thức, phần vì ai cũng mệt theo một cách khó tả.
Sơn nằm trong gian buồng cạnh cột cái, nghe mưa rơi đều trên mái và nghĩ về vòng tròn anh đã khoanh trên sơ đồ nhà hai hôm trước. Tâm ở đây. Ba chữ ấy anh viết khi còn tin rằng mọi thứ đều phải có một tâm vật lý nào đó, một chỗ ẩm mốc, một mạch nước ngầm, một khuyết tật của gỗ trăm năm. Đêm nay anh nằm cách cây cột chưa đầy một sải tay, đầu giường kê sát vách ngăn mỏng, và anh chờ, dù anh không thừa nhận với chính mình là anh đang chờ.
Tiếng cào bắt đầu lúc mười một giờ kém mười.
Ban đầu nó lẫn trong tiếng mưa, khẽ đến mức Sơn phải nín thở mới tách ra được. Sột. Một nhịp. Im. Sột soạt. Rồi đều dần, rõ dần, từ trong thân cột cái ngay phía đầu giường, đúng vị trí anh đã nghe trong đêm tân hôn và đêm mưa rào. Nhưng đêm nay nó không khẽ và ngập ngừng nữa. Nó có lực. Nó đều như một bàn tay ở phía trong đang cào kiên nhẫn vào mặt gỗ, cào một đoạn dài, dừng, rồi cào tiếp, âm thanh khô và gần đến mức Sơn cảm thấy nó rung rất nhẹ qua tấm vách.
Hằng nằm bên cạnh khẽ động đậy.
- Anh ơi, cô thì thầm. Lại tiếng ấy.
- Ừ, Sơn nói. Em nằm yên, để anh nghe.
Anh chưa dứt lời thì từ gian giữa vọng sang tiếng ghế xê dịch. Rồi tiếng ông Thành ho khan, tiếng bà Liên hỏi khẽ câu gì đó không rõ. Một lát sau, Hải ở gian ngoài cùng cũng lên tiếng, giọng ngái ngủ mà tỉnh táo lạ thường.
- Anh Sơn ơi. Anh có nghe thấy tiếng gì cào ở cột không? Em nằm ngoài này còn nghe thấy này.
Sơn ngồi dậy. Lần đầu tiên kể từ đêm tân hôn, tiếng cào không còn là chuyện riêng của gian buồng này nữa, không còn là điều chỉ hai vợ chồng anh nghe rồi tự tìm cách giải thích cho nhau. Nó đã lan qua vách, qua gian giữa, tới tận gian ngoài cùng. Cả ngôi nhà đang cùng nghe một thứ.
Anh bước ra gian giữa. Đèn ngủ để mờ. Ông Thành đã ngồi ở mép giường, áo khoác vội lên vai, mặt ông trong ánh đèn vàng trông mệt và già hơn ban ngày rất nhiều. Bà Liên ngồi bên cạnh, một tay day thái dương. Hải đứng ở cửa gian của mình, tay cầm điện thoại bật đèn pin nhưng chưa dám rọi về phía cột.
- Chuột rừng trú mưa đấy, ông Thành nói trước, như thể ông cần phải nói ngay một câu thật nhanh để lấp khoảng im lặng. Mưa dầm, chuột nó chui vào hốc cột nó cào. Mai trời tạnh, lấy bẫy đặt quanh chân cột là xong.
- Gỗ ngấm nước nó cũng kêu, bà Liên nói theo, giọng bà yếu. Nhà gỗ trăm năm rồi, mưa xuống là nó nở ra, kêu kẽo kẹt cào cào là thường.
Không ai trong hai người già nhìn thẳng vào cây cột khi nói. Sơn để ý điều ấy. Họ nói về cây cột như nói về một người đang đứng ngay trong phòng mà người ta không muốn nhắc tên.
Tiếng cào vẫn tiếp tục, đều đặn, từ trong thân cột. Sột soạt. Sột soạt. Nó không nhanh hơn vì có người thức dậy, cũng không chậm lại. Nó cứ cào như thể trong gỗ có một việc phải làm cho xong trước khi trời sáng, bất kể ngoài này có bao nhiêu người đang nghe.
Sơn tiến lại gần cột cái. Thân gỗ sẫm màu đứng từ nền đá tảng lên tới xà nhà, to bằng một vòng tay ôm của anh, bề mặt khô ở đoạn ngang ngực nhưng càng xuống gần chân càng lạnh ẩm như anh đã đo hôm khảo sát. Anh quỳ xuống, áp tai vào thân cột ở đoạn ngang đầu gối.
Âm thanh lúc ấy rõ đến mức anh rùng mình. Nó không phải tiếng vọng từ một hốc nào xa. Nó ở ngay sau lớp gỗ dưới tai anh, gần và có nhịp, cào ba nhịp ngắn, dừng một quãng vừa bằng một hơi thở, rồi cào tiếp bốn nhịp dài hơn. Trong một thoáng rất ngắn, Sơn có cảm giác ghê người rằng nhịp dừng ấy không phải ngẫu nhiên. Nó giống như bên trong cũng đang nghe ra ngoài.
Anh rời tai ra, nhìn thân cột. Tay anh, theo thói quen của người làm xây dựng vẫn hay gõ kiểm tra vật liệu, đã giơ lên trước khi đầu anh kịp nghĩ. Anh gõ hai tiếng lên thân gỗ, không mạnh, chỉ vừa đủ vang. Cộc. Cộc.
Tiếng cào bên trong dừng phắt lại.
Không phải thưa dần. Không phải nhỏ đi. Nó dừng ngay lập tức, như một bàn tay đang cào bỗng khựng lại giữa chừng vì nghe thấy tiếng gõ đáp từ phía bên kia. Gian giữa im phăng phắc. Tiếng mưa trên mái vẫn đều, nhưng trong khoảng im lặng ấy, Sơn nghe rõ cả tiếng thở của cha anh ở phía sau và tiếng Hằng vừa bước ra đứng ở cửa gian buồng.
- Sao nó im thế anh? Hằng hỏi rất khẽ.
Sơn không trả lời ngay. Anh vẫn quỳ trước cột, tay còn đặt hờ trên mặt gỗ. Anh chờ. Mười giây. Hai mươi giây. Tiếng cào không lên lại. Chỉ có một cảm giác rất lạ chạy dọc lòng bàn tay anh: thân gỗ, ở đúng đoạn chân cột, đang ấm lên hay lạnh đi, anh không phân biệt được, chỉ biết nó không còn là cảm giác của một khúc gỗ vô tri nữa.
Anh định đứng dậy thì Hằng khẽ kêu lên.
- Anh Sơn, chân cột kìa.
Sơn nhìn xuống. Ở chân cột cái, phía mặt gỗ hướng ra gian giữa, ngay trên tảng đá tảng kê cột, một vệt ẩm đang thấm ra. Nó không phải nước mưa, vì mưa không thể lọt tới giữa nhà, và nó cũng không giống vệt ẩm lạnh anh từng sờ thấy ban ngày. Vệt này có màu. Đỏ nhạt, nhờn nhợt, loang chậm trên mặt gỗ sẫm như một vệt nước pha màu rất loãng, rỉ ra từ một khe gỗ nhỏ đến mức mắt thường gần như không thấy, rồi đọng lại thành một giọt mỏng ở mép đá.
Một mùi tanh nhẹ bốc lên, thoang thoảng nhưng không lẫn được. Mùi như mùi máu loãng, hoặc mùi sắt ướt để lâu trong nước.
Ông Thành đứng dậy, bước tới hai bước rồi dừng. Hải rọi đèn pin xuống chân cột, ánh sáng trắng làm vệt đỏ nhạt hiện rõ hơn một thoáng rồi Hải vội tắt đèn đi như sợ nhìn lâu.
- Nhựa cây đấy, Sơn nghe chính mình nói, giọng anh khô. Gỗ lim già, mưa ẩm nó rỉ nhựa ra. Để anh lau đi.
Anh lấy chiếc khăn mặt cũ treo gần đó, quệt vào vệt đỏ trước khi Hằng kịp cúi xuống nhìn kỹ. Chất lỏng thấm vào khăn, nhờn và lạnh, để lại trên vải một vệt hồng nhạt ưng ửng. Mùi tanh bám vào đầu ngón tay anh dù anh đã lau vội. Trên mặt gỗ, chỗ anh vừa quệt qua, chỉ còn một vệt sẫm rất nhạt, và khe gỗ lại khép như chưa từng rỉ ra thứ gì.
Không ai nói thêm câu nào. Ông Thành quay về giường nằm, quay mặt vào vách. Bà Liên kéo chăn lên cho chồng rồi cũng nằm xuống, tay vẫn ôm đầu. Hải về gian ngoài, nhưng Sơn biết em mình không ngủ, vì ánh sáng điện thoại của nó còn hắt mờ qua khe cửa rất lâu sau đó. Hằng đứng ở cửa buồng nhìn anh một lúc, ánh mắt cô dừng ở chiếc khăn anh đang vo lại trong tay, nhưng cô không hỏi. Cô quay vào buồng trước.
Đêm ấy tiếng cào không quay lại nữa. Sơn nằm thức tới gần ba giờ sáng, nghe mưa rơi đều và nhỏ dần về cuối đêm, nghĩ về hai tiếng gõ của mình và khoảng im lặng phắt ngay sau đó. Chuột không dừng như thế. Mối không dừng như thế. Một hốc gỗ ngấm nước càng không thể nghe thấy tiếng gõ mà dừng. Anh đã tự nói dối vợ bằng chữ nhựa cây, nói dối cả nhà bằng sự im lặng, nhưng trong lòng anh, lần đầu tiên kể từ ngày cưới, anh không còn phủ nhận được nữa. Có một thứ ở trong cây cột này, và nó vừa biết rằng anh đã gõ vào nó.
Sáng hai mươi tháng mười, mưa vẫn chưa tạnh hẳn, chỉ thưa hạt hơn. Sơn dậy sớm, ra gian giữa khi cả nhà chưa ai thức. Anh tới chân cột cái, quỳ xuống xem lại chỗ đêm qua. Vệt ẩm đỏ đã biến mất. Mặt gỗ chỉ còn một vệt màu sẫm rất nhạt, nhạt đến mức nếu đêm qua không có bốn người cùng nhìn thấy và một chiếc khăn còn vắt ở chậu rửa ngoài hiên. Anh đã có thể tự thuyết phục mình rằng tất cả chỉ là ánh đèn và sự mệt mỏi. Nhưng mùi tanh vẫn còn quanh chân cột, thoang thoảng, chỉ ngửi thấy khi cúi thật gần.
Anh ra hiên, cầm chiếc khăn lên. Vệt hồng nhạt trên khăn đã khô, chuyển thành màu nâu xỉn mờ. Anh đứng nhìn nó rất lâu dưới ánh sáng sớm xám xịt của một ngày mưa dầm, rồi gấp khăn lại, không giặt, bỏ vào túi đồ nghề của mình.
Khi vào nhà, anh mở cuốn sổ ghi việc nhà mà anh vẫn dùng từ hôm khảo sát, lật tới trang sơ đồ có vòng tròn khoanh quanh chân cột. Dưới vòng tròn ấy, anh viết thêm một dòng, chữ viết tay của chính anh mà anh đọc lại thấy lạ như chữ của người khác. Đó không còn là số đo, không còn là độ ẩm hay khoảng cách nữa.
Anh viết: Nó nghe thấy mình gõ.