MA CỘT NHÀ SÀN MAI CHÂU - Chương 8: Tiếng Rỗng Ở Chân Cột
Ngày hai mươi mốt tháng mười, trời tạnh mưa hẳn lần đầu tiên sau hai ngày dầm, nắng yếu rải lên sân nhà sàn còn ướt. Sơn không đi đâu. Anh ở nhà với một…
Nội dung chương
Ngày hai mươi mốt tháng mười, trời tạnh mưa hẳn lần đầu tiên sau hai ngày dầm, nắng yếu rải lên sân nhà sàn còn ướt. Sơn không đi đâu. Anh ở nhà với một quyết định đã rõ trong đầu từ đêm mưa: nếu có thứ gì trong cây cột này, anh phải tìm nó bằng nghề của mình trước khi nghe thêm bất kỳ lời đồn nào nữa. Đồn thổi ở chợ, chuyện của chôn ở gò Mối, chuyện con bé mất tích, tất cả đều là lời kể. Còn cây cột là vật thật, đứng ngay giữa nhà anh, và vật thật thì đo được.
Buổi sáng, khi ông Thành ra vườn, bà Liên sang nhà hàng xóm, Sơn mang thang và dụng cụ ra gian giữa. Anh làm một việc đơn giản nhất của nghề kiểm tra kết cấu: gõ dọc thân cột từ trên xuống dưới, gõ quanh bốn mặt, mỗi đoạn cách nhau một gang tay, nghe tiếng gỗ đáp lại qua đốt ngón tay và qua tai áp sát mặt gỗ.
Đoạn trên cao, từ xà nhà xuống tới ngang đầu người, tiếng gõ chắc và đặc, cộc cộc ngắn, đúng tiếng của gỗ lim già khô và nặng. Đoạn giữa thân cũng vậy, đặc và đều, không một điểm nào có tiếng bọng hay tiếng mục. Anh gõ chậm dần khi xuống tới đoạn ngang thắt lưng, rồi ngang đầu gối. Vẫn đặc.
Cho tới đoạn chân cột sát mộng, ở mặt khuất hướng vào gian buồng.
Ở mặt ấy, cách tảng đá tảng kê cột chừng một gang tay, tiếng gõ đổi hẳn. Không còn là tiếng cộc đặc nữa. Nó rỗng, vang nhẹ và dài hơn, như thể sau lớp gỗ bề mặt không phải là ruột gỗ đặc mà là một khoảng trống nhỏ đang giữ hơi. Sơn khựng tay. Anh gõ lại, nhích lên hai phân, tiếng lại đặc. Nhích xuống, vào đúng điểm cũ, tiếng rỗng quay lại. Nhích sang trái, đặc. Sang phải, đặc. Chỉ một khoang nhỏ, khuất đúng ở mặt hướng vào gian buồng của vợ chồng anh, mặt mà người đứng ở gian giữa ít khi nhìn thẳng vào vì nó bị vách buồng và bóng tối ở chân cột che đi.
Anh ngồi thụp xuống nền nhà, nhìn đoạn chân cột ấy. Mặt gỗ ở đó không khác gì mọi chỗ khác. Không vết trám lộ, không đường nứt, không dấu đinh, chỉ có màu gỗ sẫm hơn vì ẩm lạnh và một vệt sẫm rất nhạt còn lại sau đêm mưa. Nếu không gõ, không ai biết trong đó rỗng. Người khoét khoang này đã trám lại khéo đến mức không ai trong nhà này nhìn ra.
Sơn gọi điện cho Tuấn, đồng nghiệp cũ ở công ty xây dựng tại Hà Nội, người chuyên mảng kiểm tra không phá hủy.
- Mày còn giữ máy siêu âm cầm tay đo khuyết tật gỗ và bê tông không? Sơn hỏi thẳng.
- Còn, sao thế? Tuấn nói trong điện thoại, tiếng ồn công trường lẫn vào. Mày về quê cưới vợ mà cũng ngứa nghề à?
- Tao cần quét một cây cột gỗ lim cổ trong nhà. Có một đoạn tao gõ thấy rỗng, muốn biết khoang sâu bao nhiêu, hình dạng thế nào. Mày cho tao mượn máy hai ngày, gửi xe khách lên Mai Châu cho tao.
Tuấn cười rồi nhận lời, không hỏi thêm vì đã quen tính Sơn khi anh hỏi tới thiết bị là chỉ cần thiết bị. Chiều hôm sau, ngày hai mươi hai tháng mười, chiếc máy được gửi tới thị trấn. Sơn ra lấy, mang về nhà lúc ông Thành không có mặt, khóa cửa gian giữa lại và quét thử ngay trong buổi chiều.
Máy siêu âm cầm tay của Tuấn nhỏ gọn, màn hình xám xanh, đầu dò phải bôi gel mỏng mới áp lên mặt gỗ được. Sơn đánh dấu bằng phấn mờ những điểm đã quét, ghi số liệu vào sổ ghi việc nhà, quét từ trên xuống theo lưới đều. Các đoạn thân cột đều cho hình ảnh đặc. Tới đoạn chân cột ở mặt khuất hướng vào gian buồng, hình ảnh đổi hẳn.
Có một khoang rỗng nhỏ nằm gọn trong thân gỗ, sâu khoảng mười hai phân tính từ mặt gỗ vào trong, thành khoang đều và phẳng một cách bất thường. Sơn quét lại ba lần, đổi góc đầu dò hai lần, kết quả vẫn vậy. Khoang ấy không có hình méo mó của lỗ mục tự nhiên, không có nhánh tỏa ra như hang mối, không có vệt nứt lan. Nó là một hốc được khoét có chủ đích, có đáy, có thành, rồi được bịt lại bằng chính gỗ lim khéo đến mức máy khó phân biệt với thớ gỗ xung quanh.
Mười hai phân. Sơn nhìn con số rất lâu. Đêm mười chín, vệt đỏ đã rỉ ra từ đúng khu vực này. Mọi dữ kiện anh có giờ thu về một điểm vật lý duy nhất rộng chưa bằng bàn tay, nằm ở chân cột, ngay sau lớp gỗ mà cha anh cấm không ai được đụng vào.
Anh tắt máy, lau sạch gel, xóa vết phấn, cất máy vào túi đồ nghề. Anh ngồi ở gian giữa một mình, nghĩ về việc phải nói với cha. Anh biết phản ứng của ông sẽ thế nào, nhưng nếu giấu kết quả này, anh sẽ thành một người nữa trong nhà biết có điều không ổn ở cây cột mà chọn im lặng.
Bữa cơm tối hôm ấy, Sơn chờ tới lúc Hằng đã dọn mâm, bà Liên vào buồng trong, mới nói với cha ở gian giữa. Anh nói chậm, bằng giọng của một kỹ sư báo cáo kết quả kiểm tra, cố không để lộ cảm xúc.
- Cha, hôm nay con kiểm tra kỹ cây cột cái bằng máy của công ty. Các đoạn khác đều đặc hết. Riêng chân cột, mặt hướng vào buồng của vợ chồng con, bên trong có một khoang rỗng sâu khoảng mười hai phân. Thành khoang đều, không phải mục, không phải mối. Có người đã khoét cột này từ rất lâu rồi cha ạ. Con muốn khoan một lỗ nhỏ bằng đầu đũa vào đúng chỗ ấy để xem trong khoang có gì, khoan xong con trám lại, không ảnh hưởng kết cấu.
Ông Thành đang cầm chén trà, tay ông dừng lại giữa chừng. Mặt ông đổi sắc nhanh đến mức Sơn nhìn thấy rõ. Máu rút khỏi mặt ông, rồi dồn lên thành một cơn giận mà Sơn chưa từng thấy ở cha mình kể từ khi anh trưởng thành. Ông đặt chén trà xuống chiếu mạnh đến mức nước sánh ra ngoài.
- Tao đã dặn thế nào? Ông nói, giọng ông không lớn ngay lập tức mà nén lại, run lên. Cột ấy không được đụng vào. Ông nội mày dặn, tao dặn lại. Mày mang máy móc ở đâu về quét quét gõ gõ, mày tưởng mày giỏi hơn người ở nhà này cả trăm năm à?
- Con không nói chuyện giỏi hay không, cha. Con nói trong cột có khoang rỗng do người khoét. Đây là số đo, không phải con bịa. Nếu trong đó có mối hay có nước đọng thì để lâu cột mục từ trong ra, nhà mới thật sự nguy. Con chỉ khoan một lỗ nhỏ kiểm tra.
- Không khoan. Không một lỗ nào hết.
Ông Thành đứng dậy. Ông cao và gầy, nhưng lúc ấy ông đứng chắn giữa Sơn và cây cột như một người lấy thân mình che cho cây cột, một hình ảnh mà Sơn sẽ nhớ rất lâu sau này.
- Mày nghe cho rõ đây. Đụng vào nó là nhà này tan. Tao không biết trong ấy có gì, tao cũng không cần biết. Ông nội mày dặn một câu ấy trước khi chết, tao giữ mấy chục năm nay nhà này vẫn đứng, người vẫn còn. Mày mới về nhà được mười ngày, mày đã đòi khoan cột tổ. Mày muốn cả họ cười vào mặt tao là không dạy được con à?
- Nhà vẫn đứng nhưng người thì gầy rộc và đau đầu cả nhà, cha không thấy sao? Sơn cũng đứng dậy, giọng anh cao lên dù anh không muốn. Mẹ đau bốn mươi năm không ra bệnh. Hải hai mươi tám tuổi gầy như que củi. Vợ con mới về mười ngày đã nghe tiếng cào trong cột, chân cột rỉ nước đỏ ra giữa đêm mưa, cả nhà cùng nghe chứ không phải mình con. Cha bảo con làm kỹ sư thì con phải tin cái gì, tin lời dặn không có lý do hay tin số đo con vừa quét được?
Câu cuối cùng rơi xuống gian giữa nặng nề. Hằng từ gian buồng bước ra, đứng giữa hai cha con, một tay cô đặt nhẹ lên cánh tay Sơn.
- Anh Sơn, thôi anh. Cha, cha bớt giận, anh Sơn chỉ lo cho nhà thôi cha.
Bà Liên cũng ra theo, mặt bà tái vì đau đầu và vì sợ. Bà kéo tay chồng, nói cha con có gì mai nói tiếp, đừng to tiếng cho hàng xóm nghe. Nhưng ông Thành gạt tay vợ ra, chỉ tay về phía cây cột, giọng ông lúc này đã lớn hẳn, vang trong gian nhà gỗ.
- Tao nói lần cuối. Còn tao sống ngày nào, không ai được đụng vào cây cột ấy ngày ấy. Thằng nào đụng vào thì bước qua xác tao.
Ông bỏ ra thềm, lấy chiếc áo khoác vắt trên ghế, đi thẳng sang phía nhà họ hàng ở cuối bản, không quay lại. Tiếng dép của ông xa dần trong ngõ tối. Đêm đó ông không về ăn cơm, cũng không về ngủ ở nhà. Bà Liên ngồi ở gian giữa khóc lặng, nói cha mày cả đời chưa từng giận dữ như thế, chắc chắn trong lòng ông có điều gì khổ mà ông không nói ra được. Hằng can Sơn đừng đuổi theo, để sáng mai cha nguôi rồi nói lại.
Sơn không nói lại được câu nào cho ra hồn. Anh thắng về số đo và thua hoàn toàn trong căn nhà này, vì số đo không cãi được với một lời dặn của người chết và nỗi sợ của người sống đã giữ lời dặn ấy suốt mấy chục năm.
Nửa đêm, khi Hằng đã ngủ thiếp đi vì mệt, bà Liên cũng đã về buồng trong, Sơn một mình ra gian giữa. Nhà tối, chỉ có ánh sáng mờ từ đèn ngủ ở gian buồng hắt ra. Anh tới trước cột cái, đứng ở mặt khuất hướng vào gian buồng, đúng đoạn chân cột có khoang rỗng sâu mười hai phân mà anh đã đánh dấu trong đầu không cần phấn nữa.
Anh đặt lòng bàn tay lên mặt gỗ, áp nhẹ, không gõ, không quét, chỉ để tay yên ở đó như một người đặt tay lên ngực một người đang ngủ để xem người ấy còn thở không.
Dưới tay anh, thân gỗ rung lên một nhịp rất nhẹ.
Chỉ một nhịp, khẽ đến mức nếu anh không đang nín thở và dồn hết cảm giác vào lòng bàn tay, anh đã bỏ qua nó như một rung động của nhà gỗ trong gió đêm. Nhưng anh không bỏ qua. Nhịp rung ấy ở ngay sau lớp gỗ mỏng che khoang rỗng, yếu và ngắn, như có gì đó ở bên trong vừa trở mình trong một giấc ngủ chật hẹp kéo dài đã quá lâu.
Sơn rút tay về, đứng rất lâu trong bóng tối của gian giữa, nhìn cây cột đứng im trở lại như một cây cột trăm tuổi bình thường. Và hiểu rằng cuộc cãi nhau với cha anh chiều nay mới chỉ là cái giá đầu tiên phải trả cho một khoang rỗng sâu mười hai phân.